10’ncu eylemsizlikte gözler devlette
Temmuz ayından itibaren Türkiye’deki eylemlerini arttıran PKK siyasi partiler ve sivil toplum örgütlerinden gelen çağrılara olumlu yanıt verdi. Siyasi analistlere göre adım atma sırası devlette. Yaygın görüş ‘Devlet adım atmazsa şiddet meşrulaşır.’
DİYARBAKIR -- Tarihler 20 Mart 1993’ü gösteriyordu. Lübnan’ın Bar Elias Kasabasında bir evde basın toplantısı vardı. Kameraların karşına geçen PKK lideri Abdullah Öcalan’dı. Türkiye kamuoyu onu ilk kez takım elbiseli kravatlı görecekti. Toplantının konusu ateşkesti. Türkiye’de çatışmalar ve şiddet olaylarının tırmanması üzerine dönemin Cumhurbaşkanı Turgut Özal, Kürdistan Yurtseverler Birliği lideri Celal Talabani aracılığıyla PKK’yı ateşkese ikna etti. 15 Nisan 1993 tarihine kadar tek taraflı ateşkes ilan edildi. Öcalan ikinci toplantısında ateşkesin süresini mayısa kadar uzattığını açıkladı. Açıklama barış umutlarını yeşertti. Ancak bu arada Özal’ın, hala tartışılan ani ölümü, 33 silahsız askerin PKK saldırısında öldürülmesiyle ateşkes sona erdi.
Çatışmalar, şiddet olayları artarak devam etti. 2013 yılında kadar PKK tamamı tek taraflı 9 ateşkes ilan etti. Son olarak 2012 yılında başlayan eylemsizlik, 2013 yılında süresiz ateşkese dönüştü. Bu süre zarfında Türkiye Kürt sorununun çözümü için Öcalan’la görüşmeye başladı. 7 Haziran’da yapılan seçimde Kürt siyasetinin öncülüğünde kurulan HDP 80 milletvekili kazandı.
Tam her şey yoluna girdi derken, Türkiye yeniden şiddet sarmalına kapıldı, hem de eskisinden farklı olarak. Daha önce kırsalda süren çatışmalar şehirlere yayıldı. Yerleşim birimleri savaş alanına döndü. PKK militanları ve güvenlik güçleriyle birlikte siviller ölmeye başladı. Özellikle çocukların ölümü birçok kesimden tepki topladı. Sivil toplum kuruluşları, siyasi partiler, yazarlar, aydınlar PKK’ya ateşkes çağrısı yapmaya başladı. İlk kez Kürt siyasetinden net cümlelerle çağrı yapıldı.
Çağrıya yanıt PKK’nın da bünyesinde bulunduğu üst yapı olan KCK’dan geldi. KCK yönetimi hem çağrılara yanıt olması, hem de yaklaşan seçimler nedeniyle demokratik siyasetin önünü açmak amacıyla eylemsizlik kararı aldığını duyurdu. Açıklamada, eylemsizliğin operasyon yapılmaması halinde uygulanacağına vurgu yapılarak “Hareketimiz, halkımıza ve gerilla güçlerine saldırılmadığı müddetçe gerilla güçlerimizin eylemsizlik konumuna çekme kararına varmıştır. Gerilla güçlerimiz bu süreçte planlı eylemler yapmaktan uzak duracak, mevcut konumunu koruma dışında bir hareketlilik içinde olmayacak, eşit ve adil bir seçimin yapılmasını engelleyecek veya sakatlayacak hiçbir girişimde bulunmayacaktır” denildi.
