Filistin kültürel mirasının yalnız bir neferi
Said El Aşkar, yaşlı Filistinlilerle görüşmeler yaparak tarihi kayıt altına almaya ve Filistin kültürel mirasını yaşatmaya çalışıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
CEBALİYE, Gazze Şeridi — Said El Aşkar son 20 yıldır, 1948’de İsrail tarafından işgal edilen ve şu an Yeşil Hat içinde kalan köylerden Gazze Şeridi’ne göç eden yaşlı Filistinlilerle mülakatlar yapıyor. Aşkar bu mülakatlarla her ailenin soy kütüğünü çıkarıyor, insanların köylerine dair hatıralarını kayıt altına alıyor.
2000 yılında yaşlıların aktarımlarına dayanarak Yeşil Hat içindeki 20 Filistin köyünün haritasını çıkaran Aşkar, hâlâ mahalle mahalle, kasaba kasaba dolaşarak Gazze’deki yaşlılarla görüşüyor. Her köyün geleneklerini, yemeklerini, kıyafetlerini, dabke, samir ve dâhiye gibi halk oyunlarını kayda geçiriyor. Çöllük arazilerde yaşayan Bedevilere dayanan bu halk oyunlarının yanında eski mani ve deyişleri de topluyor.
Filistin kültürel mirasıyla 1989’da İsrail ordusu tarafından tutuklanıp Negev hapishanesine konunca ilgilenmeye başladığını anlatan Aşkar şöyle devam ediyor: “Hapishanedeyken Batı Şeria’daki Turmus Ayya köyünün geleneklerini ve şenliklerini anlatan bir kitap okudum. Kendimi bambaşka bir dünyanın içinde buldum. 1993’te serbest kalınca kendi köyüm olan Berbere’yi yazmaya karar verdim. Aile büyüklerinden bilgiler topladım ve ortaya bir kitap çıktı.”
Al-Monitor’un da görme fırsatı bulduğu “Berbere Köyü” isimli kitapta köyde yaşamış olan ve şu an Gazze Şeridi’nde hayatını sürdüren ailelerin soy ağaçları bulunuyor. Soy ağaçlarına çocukların ve torunların isimleri de eklenmiş. Köy türkülerinden örneklerin de yer aldığı kitap 2005’te Ulusal Çalışmalar Merkezi tarafından basıldı. Kitabı Filistin’deki halk ve üniversite kütüphanelerinde bulmak mümkün.
