Ana içeriğe atla

Okullardaki siyasi tasfiyeye yargı ‘dur’ dedi

Hükümet, siyasi kadrolaşmayı okul müdürlüklerine kadar taşıdı. 8 bin 403 okul müdürü görevden alınıp yerlerine çoğu Hükümete yakın sendika üyesi isimler atandı. Ancak Danıştay uygulamayı durdurdu.
High school students wearing Guy Fawkes masks take part in a protest against the education policies of the ruling AK Party as a tram drives by in Istanbul February 13, 2015. Education is the latest flashpoint between the administration of President Tayyip Erdogan, and secularist Turks who accuse him of overseeing creeping 'Islamisation' in the NATO member state. Parts of some regular schools have been requisitioned to create more places for students in "Imam Hatip" religious schools championed by Erdogan, w

Türk Milli Eğitimi Hükümetin en büyük oyun alanına dönüştü. AKP 13 yılda beş kez Milli Eğitim Bakanı değiştirdi. Beşinci dönem, eğitim tarihinin belki de en fazla kaotik dönemi oldu. Bakan Nabi Avcı geçen yıl Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş (TEOG) sistemini uygulamaya geçirdiğinde büyük karışıklık yaşanmıştı. Sekiz yıllık eğitim sonrasında liseyi okumak isteyen öğrenciler kendilerini imam hatip okullarının bahçelerinde buldular. Türkiye Musevileri Hahambaşı İshak Haleva’nın torunu bile Şile ilçesindeki İmam Hatip Lisesi’ne kaydedilmişti. Evinden kilometrelerce uzak okullara yerleştirilen öğrencilerin velileri isyan içinde “çocuğumdan elini çek” kampanyası başlatmışlardı.

TEOG sıkıntısı hala devam ederken, bu kez dershanelere el atıldı. Amaç Hükümetin “paralelci” diye adlandırdığı Gülen cemaatine ait dershanelerin kökünü kazımaktı. Hükümet, yeni bir yasa çıkararak tüm dershaneleri özel okula dönüştürdü. Yasa sadece dershanelerin kapatılmasını sağlamakla kalmadı, okul yöneticilerine yönelik büyük bir operasyon için altyapı oluşturdu. Yasa kapsamında 4 yıl ve daha fazla süredir görev yapan okul müdür ve yardımcılarının görevlerine son verildi. Bu arada okul yöneticilerinin görevlendirilmelerine ilişkin bir yönetmelik çıkarıldı. 

Yönetmelikle, yeniden değerlendirmeye tabi tutulacak yöneticilere “geçerli puan almaları halinde” görevlerine devam etme imkânı tanındı. İl ve ilçe milli eğitim şube müdürlerinden oluşan beş kişilik bir komisyon sayıları 16 bini aşan okul yöneticisini değerlendirdi ve yarısını eledi. Görevden alınan 8 bin 403 okul yöneticisi için uygulanan sınav yöntemi ise şaşırtıcıydı. Komisyon adayları hiçbir yazılı sınava tabi tutmadığı gibi performans notu verirken de başarı-bilgi-kıdem gibi herhangi bir kıstas aranmamıştı.

Taraf Gazetesinde “Okullar yandaşa emanet” ara başlığıyla yer alan haberde, okul müdürlerin elemesini yapan il ve ilçe milli eğitim şube müdürlerinin de yeni kanundan sonra atanan isimlerden oluştuğuna dikkat çekildi.

Hükümet operasyonu adım adım planlamıştı. Çıkarılan kanunla dershaneler kapatılmış, okul müdürlerinin görevlerine son verilmiş, yeni okul müdürlerini belirleyen şube müdürleri de yeni atanmıştı. Geçen yıl Haziran ayında ataması yapılan şube müdürleri Ağustos ayında okul müdürlerinin mesleki performanslarını ölçüp göreve devam edip edemeyeceklerine karar verebilmişlerdi. Şube müdürlerinin iki ay içerisinde okul müdürlerini değerlendirecek kadar bilgi ve birikim sahibi olmaları şaşırtıcıydı!
Cumhuriyet Gazetesi’nde Sinan Tartanoğlu’nun haberine göre, 75 puanın üzerinde alan ve yöneticiliğe devam etmesi kararlaştırılanların büyük çoğunluğu Milli Eğitim Bakanlığının yetkili sendikası Eğitim Bir Sen’e üyeydi. Yani Hükümete yakınlığıyla bilinen bu sendikaya üye olanlar tasfiye edilmemişti. 

Hükümete yakın şube müdürleri, onların “Hükümete yakın sendika üyeleri içerisinden seçtikleri” okul müdürleri ve okul müdürlerinin kendilerine yakın isimlerden belirledikleri müdür yardımcıları…

Milli Eğitim de operasyon tamamlanmıştı.

Ancak okullardaki siyasi kadrolaşma Danıştay’a takıldı. Danıştay, okul müdürleri, müdür yardımcılarının görevlendirilmesine ilişkin yeni yönetmeliğin bazı maddelerini iptal etti. Şube müdürlerinin okul
müdürlerinin atanmasında etkili olmasının yürürlüğünü durdurdu. Ayrıca okul müdürlerinin hiçbir kriter dikkate alınmaksızın “müdür yardımcısı” atamalarında etkili olmasını da iptal etti.

Danıştay’daki davayı muhalif sendika Türk Eğitim-Sen açmıştı. Eğitim-Sen Genel Başkanı İsmail Koncuk, Al-Monitor’a konuştu: “Değerlendirmeyi yapan şube müdürleri, ilçe eğitim müdürleri henüz meslekte 6 ayını bile doldurmamış kişiler. Danıştay, görevden alınan okul müdürlerinin başarılı olup olmayacağının bu görevliler tarafından ölçülemeyeceğine karar verdi. Müdür yardımcıları için ise mahkeme bir başka karar daha verdi. O da duyuru yapılmadan ve herhangi bir ölçme sistemi uygulanmadan değerlendirme yapılması. Mahkeme bu yönetmeliği de ‘objektif kriterler yok’ diyerek iptal etti.”

İptal kararıyla 8 bin 403 okul müdürünün 30 gün içinde yeniden göreve iade edilmesi gerektiğine işaret eden Koncuk, Haziran 2014 tarihinde giren yönetmeliğin yok hükmünde olduğunu belirtti. Koncuk açıklamasını şöyle sürdürdü:

“Bakanlık bu konudan kaçmak isteyebilir ama Danıştay’ın kararı, son karardır. İtiraz dahi edilemez. Herkesi bağlar. Şu anda görev yapanların yüzde 80’i Eğitim Bir Sen’e üye. Tamamen torpille geldiler. Tabi bu torpili bakanlığın uyguladığı malum yönetmelik yarattı. Onlar da görevden alınacaklar. Keyfi düzenleme sadece 8 bin kişiyi değil ne yazık ki dolaylı-dolaysız çok daha fazla kişiyi etkileyecek.”

Türk Danıştay’ı özellikle çalışanların statüsü konusunda titizlik gösteren bir kurum. Kamu çalışanlarının tayin, terfi emeklilik konusundaki haklarını hukuk devleti ilkeleri açısından değerlendiriyor. Ancak değişen siyasi iktidarlar bu ilkelerle oynayarak keyfi uygulamalar yapıyor. Milli Eğitim’deki son uygulama bunun açık örneği.

En kapsamlı hukuk ihlallerinden birini oluşturan okul yöneticilerinin kitlesel tayini konusunda kamu hukuku uzmanlarından Av. Yaşar Sevük, Al-Monitor’a şu değerlendirmeyi yaptı: “On yıldır eğitim sistemi sürekli değişiyor. Bunun bir nedeni olması lazım. AKP’nin odaklandığı fikir yok. Sık sık Bakanlarını değiştirmesinden bunu anlıyoruz. Her değişiklikle de bütün sistem nesnel olmayan bir biçimde ve kamu yararı düşünülmeden değişiyor. Yöntemleri objektif kurallara dayalı olmadığı için, atama yetkisi olan makam her türlü idari işlemde bulunuyor. Hele bu işlemler kitlesel olunca sosyal bir problem haline geliyor. Dolayısıyla okulların düzeni bozuluyor. Güvenli bir alanda toplu sorun yaratıyorsun. Yanlış bir kişiyi tayin ediyorsun ve bu okulu, öğrenci ve aileyi dolayısıyla büyük bir kitleyi etkiliyor. Topluma zararlı olan tarafı ise eğitim sistemi devam ederken bu tayinlerin yapılması. Bunun bilimsel ve hukuki hiçbir izahı yok. Keyfi bir amacı var. O zaman tabi Danıştay iptal edecektir.”

Sekiz bin okul müdürüne geri dönüş yolunu açacak olan Danıştay kararı bu yöneticilerin yerine atananların durumunu da sıkıntıya sokacak. Tayinler binlerce kişinin hayatını zincirleme etkiliyor. Yanlış ve keyfi uygulamalara prim veren kararlar hem iktidarı hem de toplumu zorluyor. Tasfiye edilen kişilerden doğacak boşluğu dolduracak yeterli kadroların olup olmadığı hesaplanmadan yapılan işlemler en fazla eğitim gören gençlere zarar veriyor.

Join hundreds of Middle East professionals with Al-Monitor PRO.

Business and policy professionals use PRO to monitor the regional economy and improve their reports, memos and presentations. Try it for free and cancel anytime.

Free

The Middle East's Best Newsletters

Join over 50,000 readers who access our journalists dedicated newsletters, covering the top political, security, business and tech issues across the region each week.
Delivered straight to your inbox.

Free

What's included:
Our Expertise

Free newsletters available:

  • The Takeaway & Week in Review
  • Middle East Minute (AM)
  • Daily Briefing (PM)
  • Business & Tech Briefing
  • Security Briefing
  • Gulf Briefing
  • Israel Briefing
  • Palestine Briefing
  • Turkey Briefing
  • Iraq Briefing
Expert

Premium Membership

Join the Middle East's most notable experts for premium memos, trend reports, live video Q&A, and intimate in-person events, each detailing exclusive insights on business and geopolitical trends shaping the region.

$25.00 / month
billed annually

Become Member Start with 1-week free trial

We also offer team plans. Please send an email to pro.support@al-monitor.com and we'll onboard your team.

What's included:
Our Expertise AI-driven

Memos - premium analytical writing: actionable insights on markets and geopolitics.

Live Video Q&A - Hear from our top journalists and regional experts.

Special Events - Intimate in-person events with business & political VIPs.

Trend Reports - Deep dive analysis on market updates.

All premium Industry Newsletters - Monitor the Middle East's most important industries. Prioritize your target industries for weekly review:

  • Capital Markets & Private Equity
  • Venture Capital & Startups
  • Green Energy
  • Supply Chain
  • Sustainable Development
  • Leading Edge Technology
  • Oil & Gas
  • Real Estate & Construction
  • Banking

Start your PRO membership today.

Join the Middle East's top business and policy professionals to access exclusive PRO insights today.

Join Al-Monitor PRO Start with 1-week free trial