Ana içeriğe atla

Mısır, Rusya-Libya silah anlaşmasına aracılık ediyor

Mısır, Libya ordusuna İslam Devleti ile mücadelede Rusya’dan silah temini için aracılık yapıyor. Bu durum, Libya’ya silah tedarikini yasaklayan 1973 sayılı BM kararının sonunu getirebilir. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Russia's President Vladimir Putin (R) and Egyptian President Abdel Fattah al-Sisi (C) attend a welcoming ceremony upon Putin's arrival in Cairo February 10, 2015. REUTERS/Mikhail Klimentyev/RIA Novosti/Kremlin (EGYPT  - Tags: POLITICS) ATTENTION EDITORS - THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. IT IS DISTRIBUTED, EXACTLY AS RECEIVED BY REUTERS, AS A SERVICE TO CLIENTS - RTR4P0YO

KAHİRE — Libya’daki İslam Devleti’ne (İD) bağlı militanların Mısır vatandaşlarını hedef alan kaçırma ve öldürme eylemlerinin artmasıyla birlikte Libya dosyası, Cumhurbaşkanı Abdül Fettah El Sisi yönetiminin başlıca önceliklerinden biri hâline geldi. Son olarak 21 Mısırlı Kıpti’nin Trablusgarp sahilinde katledilmesi Kahire’yi müdahil olmaya ve milislerle mücadelede Libya ordusunu güçlendirmek için aracılık yapmaya sevk etti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin 9 Şubat’ta Kahire’yi ziyaret ederken Libya Genelkurmay Başkanı Abdülrezzak El Naduri de sürpriz şekilde Mısır başkentine geldi. Naduri, Libya ordusuna silah tedariki konusunda anlaşmalar imzalamak üzere Rus yetkililerle görüşmeler yaptı.

Libya Genelkurmay Başkanlığı Sözcüsü Albay Ahmet El Mismari, Al-Monitor’un bu konudaki sorusuna karşılık şöyle dedi: “Libya ordusunun silahlandırılması Mısır ve Rusya devlet başkanlarının Kahire’de görüştüğü konular arasında yer aldı.”

Libya ordusunun teröristlerle ve Libya’da geniş bölgeleri kontrol eden silahlı milislerle mücadelesinde Rus silahlarının önemini vurgulayan Mismari şöyle devam etti: “17 Şubat 2011 devriminden önce Rusya ile on milyarlarca dolarlık silah sözleşmeleri yapılmıştı. Bunlar hayata geçirilirse Libya ordusu süratle zafere ulaşır. Libya ordusunun silahları, kuruluşundan itibaren Doğu’dan, Rusya’dan geldi. Dolayısıyla bu silahları kullanmaya hemen başlayabilecek askeri ve teknik uzmanlığa sahibiz.” Mismari, bu aşamada silah alımı için en iyi seçeneklerinin Rusya olduğunu belirtti.

Libya askeri komutası, BM Güvenlik Konseyi’nin 17 Mart 2011’de aldığı 1973 sayılı karardan dolayı sıkıntı çekmeye devam ediyor. Libya ordusuna silah ve mühimmat tedarikini yasaklayan bu karar, Libya hava sahasında uçuşa yasak bölge dâhil başka yaptırımlar da içeriyor.

Mismari bu konuda şöyle dedi: “Güvenlik Konseyi üyelerinden isteğimiz, orduyu silahlandırma yasağını kaldırmak üzere derhal oylama yapmasıdır. Bu, ordunun terörü bertaraf etmesine büyük katkı sağlayacak.” Mismari ayrıca orduya acilen silah, mühimmat ve modern askeri teknoloji temin edilmesini de istedi.

Mısır’la Rusya arasındaki son görüşmelere vakıf Mısırlı bir diplomatik kaynak ise Al-Monitor’a şu bilgiyi verdi: “Mısır ve Rusya Libya krizi ve sorunun çözümü için gereken müdahale konusunda hemfikir olup bunun için seçilmiş parlamentonun temsil ettiği sivil yönetimin, Abdullah El Sini başkanlığındaki geçiş hükümetinin ve Libya ulusal ordusunun desteklenmesi gerektiğine inanıyor.”

Basına konuşma yetkisi olmadığı için isminin açıklanmasını istemeyen kaynak şöyle devam etti: “Uluslararası ambargo sürerken Rusya’nın Libya ordusuna nasıl doğrudan askeri destek verebileceği, silah tedarikinin nasıl yapılabileceği görüşmelerde ele alındı. Ayrıca Rusya’dan bu konuyu Güvenlik Konseyi’nin gündemine taşıması da istendi.”

Mısır, 21 Mısırlı Kıpti’nin Trablusgarp sahilinde katledilmesinin ardından Libya’nın Derna şehrindeki İD mevzilerine 16 Şubat’ta sabaha karşı hava saldırısı düzenledi. Bununla birlikte Libya ordusuna yönelik silah ambargosunun kaldırılması ve uluslararası toplumun Libya krizini çözme yönünde hızla harekete geçmesi için geniş çaplı bir uluslararası girişim başlattı. Sisi, bu taleplerin New York’taki BM Genel Kurulu’na taşınması için Dışişleri Bakanını görevlendirdi.

Güvenlik ve askeri konular uzmanı Halit Akaşe konuyu Al-Monitor’a şöyle değerlendirdi: “Artık mesele, silahları Libya ordusuna kimin tedarik edeceği değil. Zira herkes Rusların bunu yapmaya hazır ve istekli olduğunu, askeri sözleşmeleri hemen yapabileceğini biliyor. Mesele şimdi Libya ordusunun silahlandırılmasını yasaklayan BM kararının çiğnenmesi. Bu, BM Özel Temsilcisi Bernardino Leon’un Libyalı gruplarla Cenevre’de yaptığı görüşmelerde henüz ele alınmayan başlıca husus.”

Konuya yakın Libyalı bir askeri kaynak ise isminin açıklanmaması kaydıyla silah ambargosuna ilişkin şöyle dedi: “Sudan gibi ülkelerin desteklediği silahlı milislere büyük miktarlarda silah kaçırıldığına dair kesin bilgiye sahibiz. Başta Güvenlik Konseyi üyeleri olmak üzere ilgili tüm uluslararası taraflara bu konuda belge sunmaya hazırız.”

Ancak, siyasi ve askeri baskılara ve Kahire’nin başını çektiği uluslararası girişimlere rağmen uluslararası toplumun Libya’da terörle mücadele ve İD’e karşı yeni bir uluslararası koalisyon kurma konusunda Mısır ve Libya’dan gelen taleplere ne denli sıcak bakacağı hâlen soru işareti.