Ana içeriğe atla

Jandarma’nın İçişleri Bakanlığı’na bağlanması: Reform mu, zamanlama hatası mı?

Görünen o ki hükümetin “Jandarmayı sivilleştirme” kararı hem gerekçeleri hem de zamanlaması itibarıyle kamuoyunu tam da ikna edebilmiş değil.

Turkish gendarme soldiers prepare to change shifts with their colleagues standing in front of protesters waiting outside Silivri prison, some 70 km (43.5 miles) west of Istanbul, during the trial of a shadowy-right wing group in the heavily-guarded prison, October 23, 2008. The trial of Ergenekon, a shadowy right-wing group, resumed in Turkey on Thursday on charges of trying to topple Prime Minister Tayyip Erdogan's government.  REUTERS/Osman Orsal (TURKEY) - RTX9U0U

Türkiye’nin 81 ilinin ve 957 ilçesinin tamamında bulabileceğiniz herhangi bir Jandarma birliğine gittiğinizde, sizi hemen girişte Atatürk’ün “Türk Jandarması bir kanun ordusudur” sözünün yazılı olduğu bir tabela karşılar. Gerçekten de,  175 yıllık tarihi geçmişi ve 1 Ekim itibarıyla 190.000’e yakın personel mevcudu ile Türkiye’nin yaklaşık %80’inden sorumlu olan Jandarma Genel Komutanlığı, Komando Tugayları, hava unsurları, özel harekat taburları, Ankara’daki Özel Operasyon Timleri ve Van’da konuşlu Türkiye’nin PKK ile mücadelesindeki en kritik birliği olan Asayiş Kolordu Komutanlığı’yla bir “askeri makineye” benzer.

Ancak Kasım ayı içinde Jandarma nizamiyelerinde Atatürk’ün sözünün yer aldığı bu tabelalar inebilir çünkü Başbakan Ahmet Davutoğlu, Jandarma Genel Komutanlığı’nın Genel Kurmay Başkanlığı’ndan İçişleri Başkanlığı’na bağlanacağını açıkladı. Hükümete yakın çevrelerde en geç Kasım ayı içinde bu teklifin yasalaşacağı konuşuluyor.  

Yasa teklifinin de Meclis'te kabul edilmesinin ardından jandarmada bir dönem geride kalacak. Kurumun, atama, tayin ve sicil işlemleri yönünden bağlı bulunduğu Genelkurmay Başkanlığı ile ilişkisi kesilecek, şimdi başında orgeneral olan Jandarma Genel Komutanlığı İçişleri Bakanlığı’na bağlı ve başında muhtemel sivil bir valinin olacağı bir genel müdürlüğe dönüşecek.

Ülkenin güvenlik mimarisini derinden etkileyecek olan bu yapısal dönüşüm arifesinde Türkiye’de tartışmalar her zamanki gibi mizah dergilerini aratmayacak kadar komik şekilde ilerliyor. Örneğin, Jandarma’nın İçişleri Bakanlığı’na bağlanacağı haberinin çıktığı 23 Ekim 2014 günü haberi yapan 9 ulusal günlük gazetenin haberlerinin tümünde öne çıkan en önemli sorun eski rengi haki yeşili olan Jandarma üniformasının sivilleştikten sonra renginin ne olacağıydı.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish