Ana içeriğe atla

Ortak düşman İran’la Suudi Arabistan’ı yakınlaştırıyor

Yemen’deki Şii hareketini temsil eden Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki ilişki hep inişli çıkışlı oldu. Ama bugün her iki tarafı tehdit eden ortak düşman Suudi-İran yakınlaşmasına yol açabilir. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

A policeman carries his weapon as he mans a checkpoint in Sanaa September 25, 2014. Yemeni President Abd-Rabbu Mansour Hadi has warned Yemenis their country is heading towards civil war after the takeover of the capital by Shi'ite Muslim rebels, a move that has allowed the insurgents to dictate terms to a weakened, fractured government. REUTERS/Khaled Abdullah (YEMEN - Tags: POLITICS CIVIL UNREST MILITARY CRIME LAW) - RTR47NQU

26 Eylül 1962’de patlak veren Yemen devrimi, Şii Zeydi İmamlığı’nı devirmiş ve yerine cumhuriyet kurulmuştu. 2014’ün aynı günlerinde Husiler olarak bilinen Zeydi kuvvetleri, başkent Sana’ya girdi ve başlıca devlet kurumlarını ele geçirerek Müslüman Kardeşler’e yakın Sünni Selefi hükümetin devrildiğini ilan etti.

Tarihin bir cilvesi olarak zamanındaki siyasi mücadele, Suudi Arabistan’ı Sünni çoğunluğa rağmen Yemen’i yöneten Şii rejimine müttefik yapmış, Mısır ise muhalefeti desteklemişti. Şii monarşisini iktidarda tutmak için askeri ve ekonomik yardımlarda bulunan Suudi Arabistan, neticede başarısız olmuş ve cumhuriyetçiler monarşiyi devirmişti.

Riyad, Yemen’deki nüfuzunu sürdürüp artırmak adına sonraki yıllarda din kartını kullandı, Vahhabi ideolojisini Yemen toplumunda yaydı ve destekledi. Selefi amaçlar güden birçok dini, toplumsal ve siyasal örgüt Suudi desteğiyle kuruldu. Bunların en önemlisi çeşitli Selefi, Vahhabi ve Müslüman Kardeşler gruplarının bir araya gelerek 1990’da kurduğu Yemen Reform Cemaati’ydi. Bu partinin çatısı altında toplanan aşiret ve toplum liderleri, Vahhabi ve Müslüman Kardeşler ideolojilerinin ortak paydası olan Selefi ilkeler doğrultusunda Yemen’de dini yönetim kurmayı amaçlayan İslamcı bir çerçevede birleşti. Suudi Arabistan’dan muazzam parasal destek alan parti, Müslüman Kardeşler’in uluslararası örgütlenmesiyle de yakın ilişkiler geliştirdi.

Husi hareketi 1990’ların başında yükselişe geçince Suudiler karşıt kampa destek verdi. Bu kampta Devlet Başkanı Ali Abdullah Salih’in başında bulunduğu hükümet ve bazen hükümetle ittifak eden, bazen de ona sadece destek veren Reform Cemaati vardı. Husilere karşı hem askeri hem ekonomik müdahalelerde bulunan Suudi Arabistan, kuzeydeki Husi kalelerinin bastırılmasında da yer aldı.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish