Ana içeriğe atla

Piyasa baskısı Babacan’ı yerinde tuttu

AKP iktidarı uluslararası piyasaların güvenini sarsmayı göze alamayınca Ekonomiden Sorumlu Başbakan Yardımcısı Ali Babacan yeni hükümette de bu pozisyonunu korudu
RTR448D4.jpg

Recep Tayyip Erdoğan hükümetinde Ekonomiden Sorumlu Başbakan Yardımcısı olarak görev yapan Ali Babacan, bu pozisyonunu 29 Ağustos’ta açıklanan Ahmet Davutoğlu kabinesinde de korudu. Uluslararası mali piyasalarda Türkiye’nin izlediği ekonomi politikalarının güvencesi olarak görüldüğü bilinen Ali Babacan’ın pozisyonunda bir değişikliğin olmaması yatırımcılar açısından iyi bir haber. Bu, risklerin arttığı bir dönemde Türkiye’deki ekonomik istikrarın korunması adına da iyi bir haber tabii ki...

Babacan’ın yanı sıra Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de yerini korudu.

Mamafih, Babacan’ın hükümette kalmasıyla ilgili habere siyasi içerikli bir başlık atmak gerekseydi, o başlık şu olabilirdi: “Erdoğan-Davutoğlu ikilisi Babacan’a mecbur”. Alt başlıkta da herhalde şunlar yazardı: “Faiz oranlarının siyasi amaçlarla düşürülmesi için Merkez Bankası’na yapılan baskılara ve kumanda ekonomisi cereyanlarına karşı direndiği için eski Başbakan Erdoğan’ın şimşeklerini üzerine çeken, yıpratılan ve bu nedenle görevinden ayrılabileceği bile konuşulan Babacan’ın Davutoğlu kabinesinde aynı pozisyonda tutulması, iktidarın ekonominin kırılganlığı nedeniyle uluslararası mali piyasaların güvenini kaybetmeyi göze alamadığını gösteriyor”.

Şu satırlar da 29 Ağustos 2014 tarihli Cumhuriyet gazetesinde “Davutoğlu, Babacan’ı ikna etti” başlığıyla, yeni hükümet henüz resmen açıklanmamışken yayımlanan haberden: “Başbakan Yardımcısı Ali Babacan’ın Merkez Bankası gerginliği nedeniyle Erdoğan’ın başbakanlığı döneminde ‘kabinede yer almak istemediğini’ ilettiği belirtiliyor. Babacan’ın Davutoğlu tarafından ‘ikna edildiği’ kaydediliyor. Babacan’ın uyumlu çalıştığı Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in de yeni hükümette yer almasını istediği ileri sürülüyor.”

Babacan’ı hükümette kalmak için ikna edilmeyi gerektirecek kadar görevinden soğutan bazı gelişmeler ise medyaya yansıdığı kadarıyla şöyle özetlenebilir:

Erdoğan’ın 2013’ün Temmuz ayında, komplo teorileri ve eksantrik görüşleriyle ünlenmiş köşe yazarı ve mali analist Yiğit Bulut’u kendisine ekonomiden sorumlu baş danışman olarak atamasının Babacan’da rahatsızlığa yol açtığı biliniyor. Bulut, Erdoğan’a baş danışman olmadan önce, 2013’ün haziranındaki Gezi Direnişi’nin arkasında Alman Hava Yolları Lufthansa’nın bulunduğunu ileri sürerek dünyanın ilgisini çekmişti. Aynı dönemde, “Erdoğan’ın ölmesi için birçok merkezde telekinezi yoluyla sürekli çalışmalar yapıldığını” iddia ederek şöhretini pekiştirmişti.

Erdoğan hükümetinin 17 Aralık 2013 yolsuzluk ve rüşvet operasyonunun ardından ABD dolarında meydana gelen artışa faiz artırımına giderek müdahale etmekte geç kalmasının ardında Babacan ile Bulut arasındaki görüş ayrılığının bulunduğu da öne sürüldü. Taraf gazetesinde 7 Mart 2014’te yayımlanan bir haberde Erdoğan’ın kendisini yolsuzluk operasyonu sonrasında faiz artırımına ikna etmek için yoğun çaba harcayan Babacan’a “Yiğit öyle demiyor Ali” dediği ve Babacan’ın bu sözler karşısında “adeta şok geçirdiği” yazılmıştı.

Yiğit Bulut ile Babacan geçen günlerde bir kez daha karşı karşıya geldi. Bu kez neden, AKP iktidarı ve Gülen Cemaati arasındaki “iç savaş”ta Cemaat’in bankası olduğu gerekçesiyle hedef haline getirilen Bank Asya’nın kamuya ait Ziraat Bankası tarafından satın alınması ile ilgiliydi. Ziraat Bankası’nın Bank Asya’yı satın almak üzere görüşmelerde bulunduğunu açıklayan Babacan, Bulut tarafından yalanlandı. Bulut, “Bank Asya’nın satın alınmasıyla ilgili bir plan ya da girişimin söz konusu olmadığını” söyleyince, Babacan’ın açıklamasıyla toparlanan bankanın hisseleri Bulut’un yalanlamasının ardından 7 Ağustos’ta yüzde 9 değer kaybetti ve İstanbul Borsası Bank Asya’nın işlemlerini durdurdu.

Ağustos’tan önce, temmuz ayında ise Babacan’ın hükümeti hiç olmadığı kadar açıkça uyardığına ve eleştirdiğine tanık olduk.

Babacan 8 Temmuz’daki “Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği Genel Kurul Toplantısı”nda şunları söyledi: “Türkiye açısından baktığımızda içe kapanmacı, yabancıları dışlayıcı ya da dışarılarda bazı hayali karşılıklar arayıcı yaklaşımların ekonomimiz açısından son derece riskli yaklaşımlar olacağını vurgulamak istiyorum. (...) Açık bir ekonomi olmaktan başka çaresi yok Türkiye’nin şu anda. Dolayısıyla dünyayla uyumlu, dünyayla entegre ve güven üzerine, kredibilite üzerine inşa edilmiş bir ekonomik yapı, bir finansal yapı... (...) Siyasette popülizm çok doğal bir hastalık; bu tuzağa düşmemek gerekiyor.”

Babacan 26 Temmuz’da Eskişehir’de katıldığı bir iftar programında Erdoğan tarafından sıklıkla dile getirilen “Türkiye’nin ileri demokrasiye geçtiği” iddiasına da karşı çıktı ve “Maalesef ileri bir demokrasi olduk diyecek durumda değiliz. İleri demokrasi için daha atmamız gereken adımlar var” dedi.

Aynı gün, muhalifleri tehdit edip gözdağı vermek ve sindirmek amaçlı itibarsızlaştırıcı yayınlarıyla tanınan iktidar yanlısı bir internet sitesinde Babacan hakkında ağır suçlamalar içeren bir yazı alıntılandı. Buna göre Babacan “Gülen Cemaati, Bilderberg Grubu, Doğan Medya Grubu ve Faiz Lobisi’nin ortak projesi” idi...

29 Ağustos’ta açıklanan hükümete parlamento dışından “Başbakan Yardımcısı” olarak atanan Numan Kurtulmuş, 23 Haziran’da verdiği bir demeçte “Askeri vesayetin yenilmesinden sonra sıranın Merkez Bankası vesayetine geldiğini” söyleyerek Merkez Bankası’nın bağımsızlığını savunan Babacan’dan çok farklı düşündüğünü göstermişti.

Babacan’ın AKP’deki üç dönem milletvekili olanların bir dönem ara vermeleri kuralı gereğince 2015’teki seçimlere girmeyerek meclis dışında kalacağını ve bu şekilde hükümete de girmeyeceği biliniyor.

Numan Kurtulmuş Erdoğan döneminde AKP'nin "Ekonomiden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı" idi. Şimdi ise genel beklenti 2015'teki seçimleri sonrasında muhtemelen yine kurulacak olan yeni bir AKP hükümetinde Kurtulmuş'un Babacan'dan boşalacak "ekonomiden sorumlu başbakan yardımcılığı" pozisyonuna getirilmesi.

Bakalım Kurtulmuş Erdoğan’dan da aldığı destekle 9 ayın geçmesini beklemeden Babacan üzerinde herhangi bir vesayet uygulayacak mı?

Join hundreds of Middle East professionals with Al-Monitor PRO.

Business and policy professionals use PRO to monitor the regional economy and improve their reports, memos and presentations. Try it for free and cancel anytime.

Free

The Middle East's Best Newsletters

Join over 50,000 readers who access our journalists dedicated newsletters, covering the top political, security, business and tech issues across the region each week.
Delivered straight to your inbox.

Free

What's included:
Our Expertise

Free newsletters available:

  • The Takeaway & Week in Review
  • Middle East Minute (AM)
  • Daily Briefing (PM)
  • Business & Tech Briefing
  • Security Briefing
  • Gulf Briefing
  • Israel Briefing
  • Palestine Briefing
  • Turkey Briefing
  • Iraq Briefing
Expert

Premium Membership

Join the Middle East's most notable experts for premium memos, trend reports, live video Q&A, and intimate in-person events, each detailing exclusive insights on business and geopolitical trends shaping the region.

$25.00 / month
billed annually

Become Member Start with 1-week free trial

We also offer team plans. Please send an email to pro.support@al-monitor.com and we'll onboard your team.

What's included:
Our Expertise AI-driven

Memos - premium analytical writing: actionable insights on markets and geopolitics.

Live Video Q&A - Hear from our top journalists and regional experts.

Special Events - Intimate in-person events with business & political VIPs.

Trend Reports - Deep dive analysis on market updates.

All premium Industry Newsletters - Monitor the Middle East's most important industries. Prioritize your target industries for weekly review:

  • Capital Markets & Private Equity
  • Venture Capital & Startups
  • Green Energy
  • Supply Chain
  • Sustainable Development
  • Leading Edge Technology
  • Oil & Gas
  • Real Estate & Construction
  • Banking

Start your PRO membership today.

Join the Middle East's top business and policy professionals to access exclusive PRO insights today.

Join Al-Monitor PRO Start with 1-week free trial