Ana içeriğe atla

Iraklı Kürtler Arapları İD’e destek vermekle suçluyor

Iraklı Kürtler, İslam Devleti’nin Kürt güçlerine karşı son saldırısında yerel Araplardan yardım gördüğünü öne sürüyorlar. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
An Iraqi Kurdish Peshmerga fighter poses for a picture on the front line in Makhmur, about 280 kilometres (175 miles) north of the capital Baghdad, during clashes with Islamic State (IS) militants on August 9, 2014. Makhmur, is one of the areas that had been attacked by jihadist fighters in recent days. AFP PHOTO/SAFIN HAMED        (Photo credit should read SAFIN HAMED/AFP/Getty Images)

GWER, Irak — Irak’ın kuzeyinde İslam Devleti (İD) ile Kürtler arasında süren çatışmalar, Iraklı Kürtler ve Araplar arasında etnik gerilimi alevlendirirken birçok Kürt, bölgedeki Arapları İD’e destek vermekle suçluyor.

Kürtlerin başkenti Erbil’de ve Erbil dışındaki ana kontrol noktasına 30 kilometre uzaklıktaki Gwer kasabasında 9 Ağustos’ta ufak çaplı Arap karşıtı gösteriler düzenlendi. Polis tarafından dağıtılan göstericiler, bölgedeki Arapları İslamcı militanlara yardım etmekle suçluyordu.

Güvenlik sebebiyle adının gizli kalmasını isteyen Kürt bir öğretmen, Gwer’de Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Kim olduklarını tek tek, isim isim biliyoruz. Hatta nerede oturduklarını da biliyoruz. Neden böyle oldu anlamıyorum.”

Mayıs 2013’te Erbil, 2014 Arap turizm başkenti seçilmişti. Şehir, Iraklı Araplar dâhil en az üç milyon ziyaretçi ağırlamayı bekliyordu. Ancak işler bir anda tepetaklak oldu. Irak Kürdistanı bugün turist ağırlamak yerine İD militanları ile hükümet güçleri arasındaki çatışmalardan kaçan mültecilere ev sahipliği yapıyor.

İslam Devleti’nin Kürt kasabalarına ağustos başında düzenlediği ağır saldırılardan sonra birçok Kürt, Arapların şimdi oralarda uyuyan hücreler oluşturmasından kaygı duyuyor. Yerinden edilmiş birçok Sünni Arap’ın İD militanlarına sempati duyduğu ve bunların bazılarının Kürt güvenlik birimi Asayiş tarafından tutuklandığı bildiriliyor.

Al-Monitor’un 10 Ağustos’ta Gwer’de görüştüğü insanlar, kasabanın Arap ve Kürt halkının çatışmalardan önce barış içinde yaşadığını anlattı.

Şu an Erbil’de yaşayan bir öğretmen şöyle konuştu: “Araplar ve Kürtler Gwer’de yan yana barış içinde yaşadı. Bizler Gwer’den üç defa kaçmak zorunda kaldık. İlki, 1991’de Saddam Hüseyin’den kaçtığımızda, sonra 2003’te Irak’ın kurtuluşu sırasında ve en son da şimdi. Biz Irak halkına asla zarar vermedik ama Araplar hâlâ Kürtlere karşı. Biz Kürtler birçok değişik gruplarla beraber yaşıyoruz Yezidiler, Hristiyanlar, Araplar… Ama onlar kendilerini bir tek Arap ve Müslüman olarak görüyor. Kürtlerin koalisyon güçleri ile iş birliği yaptığını söylüyorlar ve bizimle bunun için savaşıyorlar.”

İD militanları, 7 Ağustos’ta Gwer’i kısa süreliğine ele geçirdi ve Kürt nüfusunun büyük bölümü kasabadan kaçtı. Kürt güçleri, ABD’nin hava desteğiyle 10 Ağustos’ta karışık Arap ve Kürt nüfusuna sahip bu kasabayı geri aldı. Bu defa misillemeden korkan Arap nüfusun büyük bölümü Gwer’i terk etti. Kürt güvenlik kaynaklarına göre İD militanları, Kürtlere ait evleri yağmalamıştı.

Al-Monitor’a konuşan Kürt savaşçısı Ömer Ramazan, Gwer’de birçok Arap’ın İD’e katıldığını anlattı: “Bunlardan bir tanesi, buradaki belediyenin nahiye sorumlusu Hacı Feyiz’di. Kendisi öldürülmedi ama kaçtı. Bu kasabadan birçok kişi İD’e bilgi taşıdı.”

Bölge insanının İD militanlarına katılması, birçok kişiyi şaşırtmış. Kürdistan Demokratik Partisi’nin (KDP) yerel teşkilatında yer alan ve artık silah taşıyan Muhammed Ali, şöyle konuştu: “Gwer’in güvende olduğunu sanıyorduk. Burada birçok dostumuz var. Fakat sonra geri çekilme emri geldi. Buradaki Arapların bir anda ayaklanacağını hiç düşünmemiştik. Başka şansımız yoktu, geri çekilmek durumunda kaldık. Onların burada uyuyan hücreleri varmış.”

Ali şöyle devam etti: “Onlarla yeni bir sayfa açmamız lazım. Eski rejimin devrilmesinden sonra onlara güvenmiştik, bir miktar silahları olmasına izin vermiştik. Birtakım örgütler kurmalarını hiç beklemiyorduk. Hatta bir kısmı KDP’liydi ve birlikte hareket etmeye çalışıyorduk. Ancak her şey göstermelikmiş.”

Ali, Kürtlerin bölgedeki Araplarla tekrar birlikte çalışabileceğine dair iyimser: “Başkan (Mesut) Barzani’nin onları affedip geri kabul edeceğine inanıyoruz.”

Gwer dışında bir kontrol noktasında nöbet tutan Kürt güvenlik güçleri ise öfkeyle kasabadaki Arapların Kürtlere ait evleri yağmaladığını öne sürdü. Adını vermek istemeyen bir polis memuru “Kürtler Araplara daima saygı gösterdi ama onlar Kürtlerin evlerini soydu. Başkan Barzani’nin destek ve yardımlarına böyle teşekkür ettiler.” dedi.

Kürtlerin yaygın öfkesine rağmen Kürt yönetimi, bölgedeki Araplara karşı olmadığına dair güvence vermeye çalıştı. Fransa Dışişleri Bakanı Laurent Fabius’la 10 Ağustos’ta ortak basın toplantısı düzenleyen Barzani, “Teröristlerin Kürtler ile Arapların tarihsel ilişkilerini bozmasına müsaade etmeyeceğiz.” dedi.

Gwer’in önde gelen Kürt komutanlarından ve aynı zamanda milletvekili olan Cemal Murtke, Al-Monitor’a yaptığı açıklamada Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin (KBY) Araplarla sorunu olmadığını vurguladı: “İD’e katılanlar geri dönebilir, onlarla savaşmayacağız. Hiçbir milliyetle sorunumuz yok, Arap halkıyla da yok. Bizim için Arap ve Kürt arasında fark yok. Arapların çoğu İD’e katılmak istemiyor. Çoğunluk bu olaylardan zarar gördü. Katılmak isteyenler azınlıkta. Erbil’de de başka yerlerde de böyle insanlar pekâlâ olabilir. Ancak çoğunluk İD’e katılmak istemiyor.”

Gwer Belediye Başkanı Diyar Abdullah ise intikam amaçlı bazı saldırıların yaşanabileceğini belirtti: “Kimi Kürtler geri gelip intikam almaya kalkışabilir. Kürtlere ait evlerin yağmalanması nedeniyle mevcut durumda bu doğal sayılır. İnsanlar öfkeli.”

Aslına bakılırsa, İD’e katılanlar bir tek Araplar değil. Basında çıkan haberlere göre Suriye ve Irak’ta İD saflarında 400 kadar Kürt var. Nitekim İD’in ağustos başında Kürt kenti Sincar’ı ele geçirmesinden sonra internette yayımladığı bir kayıtta milliyetçi Kürt lider Molla Mustafa Barzani’nin resmini çiğneyen Kürt İD savaşçılarının görüntüsü yer aldı.

Irak ordusunun 12’nci Tümeni’ne bağlı 49’uncu Tugay’ın eski komutanı olan ve şu an Gwer’de silahlı Kürt güçleriyle çalışan Başdar İsmail de Murtke ile aynı görüşte: “Herkesi aynı kefeye koyamayız. Birçok Kürt gazeteciye şunu söyledim: Gwer hem Kürt hem Arap halkına aittir.”

More from Wladimir van Wilgenburg (Iraq Pulse)

Recommended Articles