Ana içeriğe atla

Artan ölümler Suriyeli Alevileri ürkütüyor

Aleviler Suriye Cumhurbaşkanı Beşar Esad’a kararlı desteklerini sürdürüyor, ancak birçoğu da çok sayıda Alevinin savaşta ölmesinden dolayı sessiz bir korku içinde. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
TO GO WITH AFP STORY BY SAMMY KETZ
The portrait of a Syrian soldier, who died during the Syrian conflict, is seen at the Martyr's cemetery of the city of Tartus northwest of Damascus on May 18, 2014. Tartus has itself largely escaped the conflict in Syria, but posters of its sons killed fighting for the regime elsewhere in the country line the western city's main road. AFP PHOTO/JOSEPH EID        (Photo credit should read JOSEPH EID/AFP/Getty Images)

TARTUS, Suriye – Suriye’deki barışçıl gösterilerin birçok bölgede silahlı mezhep çatışmasına dönüşmesinden bu yana yaşamını yitiren Alevilerin sayısına ilişkin resmi bir veri yok. İnsan hakları örgütleri, Suriye’de ölenlerin sayısını tutarken mezhep sınıflandırması yapmıyor.

Ancak Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, 12 Temmuz’da yayımladığı verilerde, Suriye rejim güçleri ve rejime bağlı silahlı grupların saflarından 65 bin 803 kişinin öldüğünü açıkladı. Bunların -özellikle de rejim yanlısı milis gruplarında savaşırken ölenlerin- büyük çoğunlukla Alevi olması muhtemel.

Alevilerin çoğunlukta olduğu şehir ve kırsal bölgelere gidildiğinde, ölü sayısının bu rakamın da üzerinde olabileceği görülüyor. Savaşta yaşamını yitirmiş genç erkeklere ait binlerce fotoğraf, duvarlara yapıştırılmış veya kavşaklara asılmış. Fotoğrafların hepsi Cumhurbaşkanı Beşar Esad’ı destekleyen sloganlar içeriyor.

Sahil bölgesi boyunca her yerde görülen Esad portrelerinin de gösterdiği gibi, bu bölgelerde Alevilerin Esad rejimine desteği güçlü bir şekilde devam ediyor. Fakat Aleviler arasında ölü sayısı artmaya devam ederken Suriye’nin bu köşelerinde acı dolu sözler de usul usul fısıldanıyor.

Genç bir kız, geçtiğimiz günlerde bir çatışmada ölen abisinin cenazesinde Al-Monitor’a şöyle konuşuyor: “Her şeye rağmen bizim tercihimiz Esad ve bu konuda geri adım atmayacağız. Suriye’ye karşı büyük bir komplo var. Siyasi deneyimi ve bilgisi, Rusya ve Irak’la ittifakı olan Esad’ın yerini alabilecek kimse yok. Esad olmazsa kötü bir kaderle yüz yüze kalacağız ve belki de Rakka’da 17. Alay askerlerinin öldürüldüğü gibi teröristlerin elinde öleceğiz.’’

Bu kızın söyledikleri, çoğu Alevinin şu ana kadarki tutumunu özetliyor. Ancak ülkesi için savaşan binlerce genç ölürken sosyal medyada, bazı rejim destekçilerinin devlet kurumlarında yolsuzluğun yayılmasından dolayı artan bir öfke duyduğu görülüyor.

Bir rejim destekçisi, Tartus’taki yolsuzluğu protesto etmek amacıyla açılan bir Facebook sayfasında şöyle yazıyor: “Bir hükümet görevlisinin oğlu şatolar inşa ederken, evi bile olmayan fakir bir adamın oğlu savaşta şehit düşüyor.’’ Bu tür öfke ifadeleri şu an Facebook ile sınırlı.

Lazkiye kırsalındaki bir Alevi köyünde, keder ve umutsuzluk herkesin yüzünden okunuyor.

İsminin verilmemesi koşuluyla Al-Monitor’a konuşan 60 yaşlarındaki bir köylü şöyle diyor: “Köydeki gençlerin en az yarısı cephelere dağılmış durumda. Onlarcası öldürüldü ve yetkililer bazılarının naaşını bile bulup getiremedi. Esad Alevi mezhebinin evlatlarını mutlak bir ölüme sürüklüyor.’’

O hâlde Esad yönetimini niçin destekliyorlar, niçin Esad için savaşıyorlar? Köylü buna şu yanıtı veriyor: “Esad’ın Alevleri ölüme sürüklediğini düşünüyorum ama köyde yaşayan pek az kişi benimle aynı fikirde. Ben bile birçok kişinin önünde bunu söylemeye cesaret edemiyorum. Alevilerin çoğu, Esad’ın alternatifi olmadığına ve onun tarafında savaşmaya devam etmek gerektiğine inanıyor. Muhalif İslami grupların çoğunun radikal oluşu, Alevileri tutumlarına sıkıca sarılmaya itiyor.’’

Bu adamın bakış açısının gerçekten de komşuları arasında nadir olduğu görülüyor. Aynı köyde yaşayan bir kadın “Savaşmaya devam etmek zorundayız.’’ diyor.

Bu kadın, ilkbaharda Keseb savaşında oğullarından birini kaybetmiş ama yine de şöyle diyor: “Geriye kalan oğullarım hâlâ cephede. Sonuna kadar savaşacağız. Şimdi savaşmayı bırakırsak bu hepimizin ölümü demek olur. Bu yüzden askerlikten kaçan Alevi gençlere kızıyorum.’’

Kıyı şehirleri Tartus ve Lazkiye’de neredeyse her gün cenazeler kalkıyor. İnsanlar, artan ölümlere nadiren öfke gösteriyor.

Al-Monitor geçen sene öldürülen bir askerin kardeşiyle konuştu. Lazkiye’de bir kafede, etraftakiler duyacak korkusuyla kısık bir sesle konuşan bu adam şunları söyledi: “Esad bir lider olarak başarısız oldu. O iktidarda kalabilmek için bizim hayatlarımızı feda ediyor ama başka çaremiz yok. Rejimi terk etmek, radikal İslamcıların insafına kalmak anlamına gelir ki ufukta üçüncü bir ihtimal görünmüyor.’’

Kendisi gibi düşünenler fazla mı diye sorulduğunda ise şöyle dedi: “Öyle olduğunu düşünüyorum. Bazı Alevi gençlerin askerden kaçması da bunu gösteriyor. Fakat çoğu insan, Esad rejimi hakkındaki düşüncelerini açıklamaya ürküyor. Çünkü ihanetle veya muhalif militanların sempatizanı olmakla suçlanmaktan korkuyor.’’

Çok sayıda genç erkek cephede ölmeye devam ederken, Suriye sahilindeki Alevi bölgelere kayıpların acısı siniyor.

Bazıları rejimin savaşı yürütme şeklini eleştirirken çoğu Alevi, ölüm kalım savaşı olarak gördükleri bu mücadelede Esad’ı desteklemeye devam edecektir. Rejimin yanında savaşan bir militanın Al-Monitor’a dediği gibi: “Birçok arkadaşım öldü. Fakat ülkemizi ve mezhebimizi savunmak için savaşmaya devam ediyoruz.’’

More from A correspondent in Damascus