Ana içeriğe atla

Tahran Borsası düşüşe geçti, yatırımcılar şaşkın

İran borsası, Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani iktidara geldikten ve yaptırımlar hafifletildikten sonra neden düşüşe geçti? (İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.)

EDITORS' NOTE:  Reuters and other foreign media are subject to Iranian restrictions on their ability to film or take pictures in Tehran.

An Iranian official works at her desk in the main hall of the Tehran Stock Exchange August 3, 2010. Sanctions against Iran have done nothing to dent a boom in its stock market, as investors bet on a continued rise in company stocks which have been undervalued for years, the head of the Tehran bourse said.    REUTERS/Morteza Nikoubazl (IRAN - Tags: BUSINESS POLITICS) - RTR

Tahran Borsası bugünlerde İran'da hep kötü haberlere konu oluyor. Borsa düşüyor ve düşüş hızlı. Ana endeks, 5 Ocak'ta 89,500 puana ulaştıktan sonra düşmeye başladı ve 26 Ocak'ta 81,905 puanı gördü. Düşüş bir noktada "tarihi" diye tanımlanan seviyeleri gördü.

Üç hafta için 7,595 puanlık yani neredeyse yüzde 7'lik bir düşüş herhangi bir borsa için büyük bir oran, hele de söz konusu olan dünyanın en hızlı yükselen borsalarından biri olan Tahran Borsası ise. Borsanın 2010 ağustosunun ortasında 16,000 puan eşiğini geçmesi büyük bir olay olarak değerlendirilmişti. Şimdi ise son düşüşe rağmen değeri o zamankinin neredeyse yüzde 400 katı.

Tahran Borsası’nı bilhassa şaşırtıcı kılan şey ise son birkaç yılda ekonominin birçok yer çekimi kuralına meydan okuyarak yükselmeye devam etmiş olması. Ekonomik gidişata ilişkin algılar, potansiyel yatırımcı ve alıcıların kararlarında önemli rol oynar. Yani enflasyonun yüksek olduğu, işsizliğin arttığı ve ağır yaptırımların uygulandığı bir ortamda Tahran Borsası’nın düşmesi beklenir. Oysa İran’da birçok defa bunun tersi yaşandı. Örneğin, Avrupa Birliği  23 Ocak 2012'de İran'ın en büyük ihracat kalemi olan petrole yaptırım uygulama kararı aldı. 25 Ocak  2012'de 25,540 puanda olan Tahran Borsası, bir yılda 27 Ocak 2013'e kadar 36,723 puana yükseldi. Toplam 11,183 puanlık yani yüzde 43'lük bu artış, İran ekonomisinin Cumhurbaşkanı Mahmut Ahmedinejad iktidarında en karanlık günlerini yaşadığı bir dönemde gerçekleşti.

Tahran Borsası, Hasan Ruhani'nin Cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından da yükselişini sürdürdü. Zaten çoğu kişi ekonominin iyileşmesini bekliyordu.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish