Ana içeriğe atla

İslamcı militanlar suç çetelerini Halep'ten kovuyor

Halep'i yıkıp yağmalayan çeteleri şehirden çıkaran El Kaide bağlantılı Irak-Şam İslam Devleti, Haleplilerin övgüsüne mazhar oluyor.
A picture of Syria's President Bashar al-Assad and a Syrian flag are seen from a hole in Aleppo's Salaheddine neighbourhood November 7, 2013. REUTERS/Molhem Barakat (SYRIA - Tags: POLITICS CIVIL UNREST CONFLICT) - RTX15431

HALEP, Suriye -- Daha çok Halit Hayani olarak bilinen Halit Sarac, Halep ve çevresinde faaliyet gösteren kötü şöhretli bir savaş ağası. Halit’in lakabı, Halep'in birkaç kilometre kuzeyinde Gaziantep yolu üzerinde bulunan memleketi Hayan kasabasından geliyor. Yoksul bir aileden gelen Hayani, savaş Halep eyaletine sıçrayana dek pek bilinmiyordu. Çatışmaların başlamasıyla "Bedir Şehitleri" adında silahlı bir grup kuran Hayani, devrimi destekleme ve Suriye rejimiyle mücadele etme adına gerçekleştirdiği bir sürü berbat eylemle kendine küçük bir servet yaptı.

Hayani'ye kötü şöhret kazandıran serüveni, epey sağlam verilerle destekleniyor. Bu serüvende yağma, adam kaçırma, haraç, otoban soygunculuğu ve Hayani tarafından kontrol edilen bölgelerde sivillerin el yapımı cehennem topuyla gelişigüzel vurulması var.  Kanunsuz eylemler ve terörle Halep’te dehşet saçan diğer savaş ağaları arasında Hayani, Halep halkına karşı gösterdiği açık nefretiyle öne çıkıyor.

Hayani en vahim suçlarını, Halep'in kuzeyindeki Liramun Sanayi Bölgesi'nde işledi. Hayani’nin adamları fabrika ve depoları sistematik olarak yağmaladı ve tonlarca malı kamyonlara yükleyerek götürdüler. Hatta fabrika makinelerini söküp pişkin tacirlere satılmak üzere Türkiye’ye gönderdiler. Doğal olarak bu durum, bölgenin önemli sanayi merkezi olan Halep’te büyük korku ve öfke yarattı. Hayani'nin yaraya tuz basarcasına fabrika sahiplerini arayıp gasp ettiği malları düşük fiyattan onlara geri satmayı teklif ettiği bile iddia edildi.

Hayani'nin belki de en kötü şöhretli eylemi, Şeyh Maksud Mahallesi’nin basılıp tamamen yağmalanması oldu. Mahalle sakinlerinin anlatımına göre,  Hayani'nin adamları bölgeyi şafak vakti ele geçirir geçirmez, mahalleye onlarca kamyonetle hırsızlar getirildi. Sakin sakin işe girişen hırsızlar park halindeki arabaları, kilitlerini kırarak alıp götürdü. Öğle saatlerinde ortalıkta hiçbir araç kalmamıştı. Bölgedeki kontrolünü pekiştirdikten sonra Hayani'nin binaları ve apartmanları açık arttırmayla toplu olarak ihale ettiği anlatılıyor. Yani parasını öde, adamlarını kamyonlara doldur ve bu binalardan istediğini al götür. Buzdolapları, çamaşır makineleri, televizyonlar, mobilyalar, giysiler, taşıyabildiğin ne varsa… "İyi huylu" muhalif grupların Hayani'nin şerrine karşı bir şey yapmaması ya da yapamaması, Halep'te tüm muhalif militanlara güveni büyük ölçüde sarstı.

Bu nedenle insanların Hayani’nin şimdi ortadan kaybolmasına bayram etmesi doğal.  Bu, El Kaide bağlantılı Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) eliyle olsa bile… IŞİD daha önce Hasan Cezara isimli bir diğer kötü şöhretli savaş ağasının defterini dürmüştü. Geçtiğimiz ay Halep’in bazı bölgelerini basan IŞİD, Cezara’yla birkaç adamını Sahur Mahallesi’nde yakaladı. Cezara’nın ölüm cezasına çarptırıldığı ve 31 Ekim'de infaz edileceği bildirilmişti. İnfazın gerçekleşip gerçekleşmediği ise net değil.

Kurnazca bir halkla ilişkiler kampanyası yürüten IŞİD, muhalif grupları hainlerden, iş birlikçilerden ve suçlulardan arındırdığını iddia ediyor. Azaz sınır kasabasını ele geçiren örgüt,  ABD ve Alman istihbaratıyla iş birliği yaptığı gerekçesiyle Azaz’daki Asefet El Şimal (Kuzey Tugayları) isimli muhalif grubu ortadan kaldırdı. Şimdi ise Halep'in diğer stratejik bölgelerini almayı hedefliyor ve suç işlemekle itham ettiği rakip gruplara kök söktürüyor.

IŞİD, ithamlarını desteklemek için internette açıklama, fotoğraf ve görüntü yayımlıyor. Örgüt, Halep'in Bostan Ek Başa, Masaken Hanano ve Hülok mahallelerini ele geçirdikten sonra da özenle hazırlanmış bir propaganda videosu servis etti. Mahalle sakinleri bu görüntüde suç işleyen muhaliflerden kurtulmaktan ve kontrolün IŞİD’e geçmesinden memnun olduklarını söylüyor.

Hayani’nin peşine düşen IŞİD, önce savaş ağasının memleketine baskın düzenledi, yakın adamlarından birkaç tanesini yakalayıp sonra da bizzat kendisi için av başlattı. Hayani'nin şimdilerde Halep'in Sakan El Şebabi ya da Bani Ziyed bölgelerinde saklandığı iddia ediliyor. Her iki bölge de muhaliflerin kontrolünde. IŞİD, Hayani grubuna ait kontrol noktalarını bir bir ele geçirirken Hayani’nin kuşatıldığı söyleniyor. Başka bazı muhalif gruplar, Hayani'nin yardımına gelirken adı geçen bölgelerde şiddetli çatışmalar sürüyor.  

Hayani grubunun tuttuğu başlıca kontrol noktası, Halep eyaletinin kuzeyinde açık kalan az sayıdaki yolun birinin girişinde bulunan Kastello’ydu. Hanaser’den geçen askeri güzergâhın geçen ay Suriye ordusu tarafından geri alınmasına dek Halep’e girmek veya şehirden çıkmak isteyen herkes bu kontrol noktasından geçmek zorundaydı. Hayani’nin adamları yolcuları rutin olarak taciz edip soyardı. Kimliklerinden Halep’in varlıklı semtlerinde ikamet ettiği anlaşılan kişiler, özellikle hedefteydi. Yolcuların anlattığına göre, bir kenara çekilen çocuklara babalarının ne iş yaptığı, ne marka arabaya bindiği sorulurmuş. Zengin olduğunuza kanaat getirirlerse sizi anında soyarlar ya da aileden birini oracıkta rehin alıp fidye almadan bırakmazlarmış. Bölgede seyahat etmiş olan bir kişi Hayani'nin kontrol noktasında bizzat durduğunu ve bir otobüste bulunan yolculara şöyle laf attığını anlattı: “Paranız hâlâ bitmedi mi? Sizi soymaktan ben yoruldum artık.”

IŞİD bu kontrol noktasını aldıktan sonra, el koyduğu yağma malların fotoğraflarını yayımladı. Bunların içinde mücevher, para, ilaç, silah ve  ev aletleri vardı. Örgüt ayrıca bölgede trafiğin artık rahatça aktığını gösteren bir görüntü de yayımladı. IŞİD'den duyulan nefrete rağmen, olumlu pek az sonuç doğuran bu savaşta böylesine müjdeli bir haber, ironik de olsa pek çok insana bayram ettirdi. Öyle görünüyor ki Suriye’yi pençesine alan bu karmakarışık ve acımasız savaşta "iyi taraf” yok, sadece kötüyle berbat arasında değişen tonlar var.

Join hundreds of Middle East professionals with Al-Monitor PRO.

Business and policy professionals use PRO to monitor the regional economy and improve their reports, memos and presentations. Try it for free and cancel anytime.

Free

The Middle East's Best Newsletters

Join over 50,000 readers who access our journalists dedicated newsletters, covering the top political, security, business and tech issues across the region each week.
Delivered straight to your inbox.

Free

What's included:
Our Expertise

Free newsletters available:

  • The Takeaway & Week in Review
  • Middle East Minute (AM)
  • Daily Briefing (PM)
  • Business & Tech Briefing
  • Security Briefing
  • Gulf Briefing
  • Israel Briefing
  • Palestine Briefing
  • Turkey Briefing
  • Iraq Briefing
Expert

Premium Membership

Join the Middle East's most notable experts for premium memos, trend reports, live video Q&A, and intimate in-person events, each detailing exclusive insights on business and geopolitical trends shaping the region.

$25.00 / month
billed annually

Become Member Start with 1-week free trial

We also offer team plans. Please send an email to pro.support@al-monitor.com and we'll onboard your team.

What's included:
Our Expertise AI-driven

Memos - premium analytical writing: actionable insights on markets and geopolitics.

Live Video Q&A - Hear from our top journalists and regional experts.

Special Events - Intimate in-person events with business & political VIPs.

Trend Reports - Deep dive analysis on market updates.

All premium Industry Newsletters - Monitor the Middle East's most important industries. Prioritize your target industries for weekly review:

  • Capital Markets & Private Equity
  • Venture Capital & Startups
  • Green Energy
  • Supply Chain
  • Sustainable Development
  • Leading Edge Technology
  • Oil & Gas
  • Real Estate & Construction
  • Banking

Already a Member? Sign in

Start your PRO membership today.

Join the Middle East's top business and policy professionals to access exclusive PRO insights today.

Join Al-Monitor PRO Start with 1-week free trial