Ana içeriğe atla

Zorluklara Rağmen Gazze Modadan Vazgeçmiyor

Kuşatma ve savaşa rağmen Gazze’deki Filistinliler modaya ayak uydurmaya çalışıyor.
IMG_2601.jpg

GAZZE -- Gazze’nin tarihi bölgesinde Gazze’nin en büyük ikinci el dükkânı, Levi’s ve Adidas gibi pek çok markanın ürününü sergiliyor. Buna benzer popüler markalar, sadece bu çarşıda bulunabiliyor. Zira Gazzeliler, alım güçleri yetmese de onları hâlâ arzuluyor. Fras Çarşısı, Gazze’deki Filistinlileri uluslararası markalarla tanıştırıyor. Burada satılan ürünler genellikle İsrail’den getiriliyor ve bunların çoğu İsrail üretimi. İçlerinde az sayıda Amerikan ve Avrupa markaları da var.

Ebu Muhammed Ebu Heyir, 15 yıla aşkındır Fras’ta giysi perakendeciliği yapıyor. Hatırı sayılır müşteri akışına bakılırsa Ebu Heyir işinden memnun. Mütevazı dükkânında Al-Monitor’un sorularını yanıtlayan Ebu Heyir şöyle konuşuyor: “Müşterilerimin çoğu fakir insanlar, ama hâli vakti yerinde olan ve düzenli olarak gelip belli markaları soran pek çok müşterim de var.’’

Abu Heyir’in dükkânında ikinci el orijinal ürünlerin fiyatı 1 ile 10 dolar arasında değişiyor. Bu fiyatlar birkaç yıl öncesine göre yüksek sayılır. İsrail, 2007’de Gazze’ye uyguladığı kuşatmayı sıkılaştırdı ve Gazze’ye ihracat 2010 yılına kadar durdu. Bunun neticesinde İsrailli ihracatçılar başka ülkelere yöneldi. İhracat yeniden başladığında ise Gazzeli tüccarlar daha yüksek fiyatlara uyum sağlamak durumunda kaldı.

Ebu Heyir işlerin nasıl değiştiğini şöyle anlatıyor: “2007 ‘den önce bir ton giysiyi bin dolara alırken, şimdi aynı miktara 2 bin dolardan fazla ödüyorum. Tabii ki bu, işlerimi etkiledi.’’

İstikrarsız sınırlar Gazze’deki ticareti her zaman etkiliyor. 2007’de, Mısır sınırının altındaki tüneller kazılmadan önce Gazze, giysi ve başka mallar ithalatında ciddi bir düşüş yaşadı. Tüneller devreye girince, tüccarlar Mısır’dan kaçak giysi getirmeye başladı, ama bunlar Filistinlilerin zevkine yeterince hitap etmedi.

Türk dizilerinin Ortadoğu’da popülerlik kazanmasıyla birlikte perakendeciler, Türk giysileri ithal etmeye başladı ve bunlar müşteriler tarafından oldukça tutuldu.

Gazze’nin en prestijli alışveriş bölgesi sayılan El Ramal’da giysi mağazasını yeni açmış olan Abdullah Kasım, hâlihazırda en popüler trend olduğu için Türk mallarına güvendiğini söylüyor. Mağazasındaki fiyatlar diğer dükkânlardaki fiyatlardan yüksek olsa da Kasım, moda kıyafetler için fazla para ödemeye hazır yeterince insan olduğunu belirtiyor: “Mallarımı kalite ve markaya göre seçiyorum ve bunlara ilgi gösteren müşterilerim her zaman var.’’

Orijinal ürün ile kaliteli imitasyon arasında seçim yapmaya gelince, Kasım kaliteli imitasyonları tercih ediyor. Çünkü Gazze’de insanların gücü orijinal ürünleri almaya yetmiyor. Ekonomik istikrarsızlık, en iyi müşteriler sayılan “elitlere” bile satış yapmayı zorlaştırıyor. Kasım, “Nispeten zengin olan bu insanlar da bu toplumun parçası ve doğal olarak ekonomik durumdan etkileniyor.” şeklinde konuşuyor.

Uluslararası markalara talep olsa da hiçbir büyük firma Gazze’deki kronik istikrarsızlıkta şube açma riskini almak istemez. Bunun yanı sıra bazı Filistinliler, İsrail işgali sürerken Amerikan ve İsrail malları satın almayı hâlâ ayıp sayıyor.

Ağustosta tanınmış İsrailli giysi firması Fox, Ramallah’ta şube açmaya hazırlanıyordu. Ancak sosyal medyada öfke dalgası yayıldı ve Filistinli aktivistler İsrail ürünlerine karşı boykot çağrısı yaptı.

İsrailli markaların Gazze’de şubesi olmasa da bu markaları satan yerler en çok tercih edilen dükkânlar arasında yer alıyor. İsrail ürünlerini boykot etmeyi seçen ufak bir kesim haricinde tüketicilere göre bu ürünler, Gazze’de en iyileri olarak kabul ediliyor.

Yara Hüsam, Gazze’de satılan tüm giysiler arasında kalitesinden dolayı İsrail markalarını tercih ettiğini belirtiyor: “Bunları boykot edebilmeyi isterdim, ancak kalite ve fiyatları daha iyi olduğu için İsrail markalarını Türk markalarına tercih ediyorum.’’

Kasım’a göre, Gazze’de bir dükkânın yıllık kirası 5 bin doları aşabiliyor. Buna ek olarak perakendecilerin yüzde 14,5 oranında satış vergisi ödeme yükümlülüğü var. Böylece tüketiciler pahalı ürünler almak zorunda kalıyor.

Aya Semih, Gazze’deki fiyat ve sınırlı seçeneklerden dolayı giysilerini Ürdün’den almayı yeğlediğini söylüyor: “Aradığım tüm markaları burada bulamıyorum ve bulduğumda da bunlar her zaman aşırı pahalı oluyor.’’

More from Abeer Ayyoub

Recommended Articles