Geçen yazımda Yeni Türkiye’nin en önemli siyasal tartışması olan Erdoğan Hükümeti ile Gülen Hareketi polemiğinden bahsettim. Bu polemikte hükümete yakın kimi çevreler Gülenistlerin silahlı ve silahsız bürokrasi ile yargıda örgütlenerek “Kemalist eski vesayet rejimi” yerine “Gülenist yeni vesayet rejimi” kurmak istediğini söylüyorlar. Gülenistler ise bu iddiayı reddediyorlar. Türkiye’nin demokratik olarak seçilmiş sivil hükümetleri her zaman vesayet rejiminden şikâyet etti. Erdoğan-Gülen bağlamında bu tartışma daha çok taze ama bu “vesayet” meselesinin Türk siyasi hayatında bir geçmişi var…
Eski Türkiye döneminde de Kemalist Türk ordusu ile demokratik yollarla seçilmiş siyasi partiler arasında böyle polemikler yaşanırdı. Tabii o zaman böyle ince bir dille gölge boksu değil en sert sözlerle ağır siklet boks maçı yapılırdı.2007-11 dönemine kadar da her zaman ordu demokratik yolla seçilmiş siyasi partilerin ağzını burnunu kırardı.
50’lerin ikinci yarısında Başbakan Adnan Menderes liderliğindeki Demokrat Parti ile Türk Silahlı Kuvvetleri arasındaki siyasi kavgadan ordu galip çıktı ve 27 Mayıs 1960’da darbe yapıldı. Türk Silahlı Kuvvetleri demokratik düzeni ortadan kaldırdı ve Adnan Menderes ile iki bakanını idam etti. Demokrat Parti mensuplarının büyük çoğunluğu hapse atıldı. Hapse atılmayanların da mallarına el kondu.
Sonrasında Türkiye halkının çoğunluk iradesi, öldürülen Başbakan Menderes’in çizgisini takip ettiğini halka fısıldayan-çünkü açık açık söylemek yasaktı-Süleyman Demirel önderliğindeki Adalet Partisi’ni yine iktidara getirdi. Menderes’in başına gelenler yüzünden askerlerden her zaman çok korkmuş bir Türk siyasetçi olan Demirel askerlerin “kırmızı çizgi” saydığı siyasi konulara (İslam, Kürt, Alevi, Ermeni meseleleri) hiç girmeyip tüm mesaisini ekonomik kalkınma işlerine verdiyse de 12 Mart 1971 askeri darbesiyle devrilmekten kurtulamadı. Demirel, darbeye hiç direnmedi. Türk ordusunun açıklamasını duyar duymaz Başbakanlıktan istifa etti ve yeni askeri hükümetin kurulması konusunda orduya tam destek vereceğini söyledi…
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.