Mali’de halk isyanını izleyen askeri darbede Türkiye ile Fransa arasındaki kavganın izlerini arayanların elinde kayda değer bir bilgi yoktu ama Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun ortalık toz dumanken Bamako’yu ziyaret edip cunta ile görüşmesi farklı bir değerlendirmeye kapı açtı.
Cami imamı Mahmud Dicko’nun muhalefeti birleştiren çıkışları nisan-mayıstaki tartışmalı seçimlerin ardından Başbakan Boubou Cisse ve Cumhurbaşkanı İbrahim Boubacar Keita'yı hedef alan gösterileri büyütmüştü. 19 Ağustos’ta hükümeti devirmek üzere büyük bir gösteri çağrısı yapılmış ama askerler kritik günün arifesinde yönetime el koyup Halkın Kurtuluşu Ulusal Komitesi’ni (CNSP) ilan etmişti.
Türkiye yanlısı ya da Fransa karşıtı olma gereği duymadan Malilileri sokaklara dökecek bir düzine neden vardı: Kötü yönetim, nepotizm, yolsuzluk, hukuksuzluk, fakirlik, ekonomik bozulma, ağır Covid-19 tablosu, güvensizlik, 2012’de Kidal, Gao ve Timbuktu dahil kuzeyin bütün büyük şehirlerinin önce ayrılıkçılar, sonra cihatçıların eline geçmesi karşısında devletin acziyeti, BM’ye yıllık 1 milyar dolara mal olan terörle mücadeledeki başarısızlık, başkente kadar sıçrayan şiddet, Tuareklerle barış sürecinin yürütülememesi gibi nedenlerle liste uzatılabilir. Son olarak seçim sürecinde muhalefet lideri Soumaila Cissé’nin kaçırılması, katılımın yüzde 35’i bulmadığı sandığa hile karıştırılması ve Anayasa Mahkemesi’nin seçilemeyen 31 adayın kazandığını duyurması isyanın fitilini yeniden ateşlemişti. Eski Yüksek İslam Konseyi Başkanı Dicko'nun kurduğu Dernekler ve Hareketler Koordinasyonu (CMAS), 5 Haziran Hareketi (M5) ve Vatansever Güçler Birliği (RFP) ile güç birliği yaparak baskıyı artırdı. Sonuçta askerler duruma el koydu.
Eski Fransız sömürgesi Mali’de kuşkusuz Keita, “Paris’in adamı” olarak görülüyordu. Dicko da Keita’dan önce istifası için bastırdığı Başbakan Cisse’nun Paris tarafından korunduğunu düşünüyordu. "Fransa düşmanı değilim ancak Fransa bize saygı duymalı" diyordu. Ülkedeki derin krizden Fransızlar da sorumlu tutuluyordu.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.