Türkiye’nin ilk komünist marketler zinciri büyüyor

Tunceli-Ovacık’taki Komünist belediyenin kooperatifleşme yoluyla ürettiği doğal gıdalara aşırı talep gelince ardı ardına yeni mağazalar açılmaya başlandı.

al-monitor .

Kas 12, 2018

Doğu Anadolu bölgesindeki küçük bir ilçede kurulan küçük bir dükkânın yıldızı hızla parlamaya başladı ve kısa sürede “marketler zincirine” dönüştü. Tunceli’nin Ovacık ilçesinde geçen yıl pilot uygulaması yapılan satış mağazasındaki doğal ürünlere Türkiye’nin her yerinden talep yağmaya başlayınca bu yıl büyük şehirlerde dört mağaza daha açıldı.

Peki nedir bu ürünlerin hikâyesi? Neden yüksek talep görüyor?

Türkiye Komünist Partisi (TKP) 2014 yılındaki yerel seçimlerde ilk ve tek belediye başkanlığını Tunceli’nin Ovacık ilçesinde kazandı. Belediye Başkanı Fatih Mehmet Maçoğlu partisinin ideolojisi doğrultusunda kooperatifçiliğe öncelik verdi. Halkla birlikte üretip aracısız olarak düşük kâr payıyla satış yapmak üzere Hazine’ye ait 650 dönüm arazide organik tarım başladı.

Hiçbir kimyasal müdahale olmadan, gübreleme yapılmadan üretilen kuru fasulye, nohut ve patates ile tamamen çiçek özleriyle beslenen arıların ürettiği bal kooperatif aracılığıyla satışa sunuldu. Bir süre sonra ürünler internet üzerinden Türkiye genelinde satışa açıldı. Ovacık’taki mağazaya gelen talepler o kadar fazlaydı ki belediye çareyi diğer illere yayılmakta buldu. Bu yıl içerisinde İstanbul’un Anadolu ve Avrupa yakasında birer mağaza açıldı. Ardından İzmir ve Ankara mağazaları devreye girdi. Şimdi de Adana, Mersin ve Bursa’da faaliyete geçmek için hazırlık yapılıyor.

Al-Monitor’un sorularını yanıtlayan Maçoğlu ürünlere gösterilen ilginin nedenini üç ana başlıkta topladı: “Birinci neden buradan göç etmiş arkadaşların kendi topraklarında yetişen ürünlere duyduğu özlemdir. İkinci neden belediyemize destek sağlama amacı taşıyor. Çünkü biz burada kazandığımız gelirle 200’ün üzerinde üniversite öğrencisini okutuyoruz. Ürünlerimizi alanlar bizlerle dayanışma sergilemiş oluyor. Üçüncü neden ise sağlıklı, güvenilir bir gıda talebidir.”

Aslında dördüncü bir neden var. O da büyük şehirlerdeki eski kuşak solcuların “devrimci” damarının kabarması. Komünist Ovacık Belediyesi’ne destek vermek isteyen kıdemli solcular Ankara’da mağaza açılmadan önce sosyal medya üzerinden yoğun bir mesaj trafiği oluşturdu. “Komünist marketin” açılacağı haberi kısa sürede geniş bir kitleye ulaştırıldı. Sonra mağazaya akın başladı ve daha ilk günden raflar tamamen boşaldı.

Mağazada Ovacık Belediyesi’nin dayanışma içerisinde olduğu diğer illerdeki kooperatiflerden getirilen çay, pirinç, bulgur, kaymak, tulum peyniri, tarhana, erişte, makarna çeşitleri, şehriye, reçel, dut pekmezi, kaynak tuzu da satılıyor.

Ürünlere talebin artması öğrencilerin işine yaradı. Geçen yıl 78 öğrenciye burs veren kooperatif, bu yıl sayıyı 200’ün üzerine çıkardı. Zaten Tunceli eğitime verdiği önemle tanınmış bir il. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2016 yılındaki eğitim endeksinde Tunceli’nin birinci sırada yer aldığını açıklamıştı. 

Ovacık kooperatifinin ürünleri hiçbir kimyasal müdahale olmadan yetiştiriliyor. Belediye Başkanı Maçoğlu satışa sunulan tüm ürünlerin doğal olduğuna dikkat çekerek “Tohum, toprak, su ve güneş. Başka katkı yok” dedi. Maçoğlu şu bilgileri verdi: “Laboratuvarımızda tüm ürünlerin analizi yapılıyor. Dünya standardında doğal üretim gerçekleşiyor. Hatta dünya standardında balın içerisinde yüzde 6 laktoz, fruktoz, glikoz katkısı olabilir deniliyor. Bizde yüzde sıfır. Arılar 217 çeşit bitkiden polen alıp bal yapıyor. ”

Al-Monitor Ankara’daki mağazadan alışveriş yapan müşterilerle de görüştü. Müşterilerden Fahrettin Fettahoğlu neden mağazayı tercih ettiklerini şöyle anlattı: “Komünistleri ‘dinsiz ve hiçbir değeri olmayan insanlar’ gibi gösterme gayreti içerisinde olanlar gelip buradan alışveriş yapsın ve ne kadar güçlü bir ticari ahlâka sahip olduklarını görsünler. Mallar hilesiz, fiyatlar da kazık değil. Dövizdeki artışı fırsat bilip fiyatları ikiye katlamamışlar.”

“Çok düşük kâr payı” uyguladıklarını teyit eden Maçoğlu sağlanan gelirle öğrencilerin yanı sıra köylülere mazot ve tohum desteği verdiklerini söyledi. Gelirin bir kısmı da yoksul halkın ihtiyaçlarını karşılamada kullanılıyor.

Dahası Ovacık’ta üretilen doğal ürünlerin ünü yurt dışına da yayılmış durumda. Kısa bir süre önce İngiltere ve ABD’ye yedi ton bakliyat ve bal ihracatı yapıldı. Belediye Başkanı Maçoğlu, “Yurt dışına ihracatımız artacak. Almanya ve Fransa gibi birçok Avrupa ülkesinden talep geliyor” dedi.

Makam aracı bulunmayan, bir işçiden daha düşük maaş alan Maçoğlu, Türk basınını ilgisini üzerine çekmeyi başaran bir belediye başkanı. Maçoğlu’nu sıra dışı kılan özelliklerden biri de halkla iç içe yaşaması, tarım ürünleri hasadına bizzat katılması. Ovacık Belediye Başkanı diğer belediye hizmetleriyle de geniş bir kesimden takdir topluyor.

2014 yerel seçimlerini yüzde 36,1 oyla kazanan Maçoğlu sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada 2019’daki yerel seçimlerde Tunceli’den aday olacağını duyurdu. Maçoğlu’nun hedef büyütmesinde yaptığı çalışmaların Türkiye genelinde yankı yaratması önemli bir etken.

Öte yandan enflasyonun hızla tırmandığı ve hükümetin bazı temel gıdalarda fiyatların yüzde 100’ün üzerinde artmasından şikayet ederek aracıları sorumlu tuttuğu bir ortamda, Ovacık Belediyesi’nin uyguladığı model Ankara için de ilham kaynağı olabilir.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

Sıra, borca karşılık varlık satmada
Mustafa Sönmez | ekonomi ve ticaret | Ağu 24, 2020
Ekonomide ısınmadan soğumaya geçiş
Mustafa Sönmez | Türkiye ekonomisi | Ağu 14, 2020
Kredi ile ısınan ekonomiye döviz şoku
Mustafa Sönmez | ekonomi ve ticaret | Ağu 10, 2020
İşsizlik yüzde 12 mi, yüzde 52 mi?
Mustafa Sönmez | İşsizlik | Tem 16, 2020
Yabancılar uzaklaşıyor, Saray yalnızlaşıyor
Mustafa Sönmez | Türkiye ekonomisi | Tem 10, 2020

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Türkiye'nin Nabzı

al-monitor
Zombi ekonominin zombi patronları
Mustafa Sönmez | Türkiye ekonomisi | Eyl 26, 2020
al-monitor
İdlib’deki zamansız gerilimden savaş çıkar mı?
Fehim Taştekin | Suriye çatışması | Eyl 25, 2020
al-monitor
BAE-İsrail anlaşması Türkiye’ye niçin olumsuz yansıyacak?
Amberin Zaman | Israeli-Gulf relations | Eyl 17, 2020
al-monitor
Türkiye Libya’da neden Mısır’ın rolünü kabulleniyor?
Fehim Taştekin | | Eyl 18, 2020