Rusya ve Orta Doğu

Mısır’la Rusya arasında askeri iş birliği artıyor

By
p
Article Summary
Çeşitli alanlarda iş birliğini artıran Rusya ve Mısır orta vadede oldukça yakın bir ilişki içinde olacak. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Moskova-Kahire arasında doğrudan uçuşlar yeniden başlarken Rusya ve Mısır iş birliği alanlarını genişletme arayışında.

Cumhurbaşkanı Abdülfettah Sisi’nin yeniden seçilmesi Kahire’ye Moskova’ya karşı mevcut siyasetini sürdürme imkânı veriyor. Mısırlı mevkidaşına tebrik telgrafı gönderen Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, hâlihazırda zaten oldukça kapsamlı olan iş birliğini daha da artırma umudunu dile getirdi.

Rusya Mısır’da iki mega proje yürütüyor. Birincisi Port Said’in doğusunda yapımı süren sanayi bölgesi, diğeri de uzun vadeli iş birliği içeren El Daba’daki nükleer santral projesi. Taraflar, popüler turist noktaları arasındaki doğrudan uçuşları da iki buçuk yıllık aranın ardından yeniden başlatmak üzere. Seferler, bir Rus charter uçağının ekim 2015’te Sina Yarımadası semalarında uçarken bombalanması üzerine durdurulmuşu. Saldırıyı İslam Devleti’nin bir kolu olan Sina Vilayeti isimli örgüt üstlenmişti.

Terör tehdidine rağmen iki ülke arasındaki turist trafiği yavaş yavaş canlanıyor. Ancak Rus turistlerin çok fazla dışarıya yönelmesi Soçi ve Kırım’daki turizm tesislerini vurabilir. Dolayısıyla Moskova’nın bu konuda dengeli bir yaklaşım izlemesi bekleniyor.

Rusya-Mısır ilişkilerinde öncelik listesinin başında hâlâ askeri-teknik, hatta askeri-siyasi iş birliği yer alıyor. Kasım ayında Mısır, mütekabiliyet ilkesi temelinde ve beş gün önceden haber verilmesi koşuluyla Rus askeri uçaklarına Mısır hava sahasını ve Mısır’daki tesisleri kullanma izni veren beş yıllık bir düzenlemeyi kabul etti. Anlaşma pek çok spekülasyona yol açtı. Yaygın bir görüşe göre anlaşma sadece Rus hava kuvvetleri ile Mısır paraşütçü birliklerinin ortak tatbikat prosedürlerini kolaylaştırıyordu. Bazı Rus uzmanlara göre ise anlaşma Rus uçaklarının Akdeniz bölgesinde keşif ve gözetleme yapmasını sağlıyor, bunun da ötesinde Libya’daki durum kötüye giderse Rusya’nın buradaki konumunu güçlendiriyordu.

Mısır, Libya’yla olan batı sınırını ve petrol sahalarını korumak amacıyla temmuz ayında Orta Doğu’nun en büyük askeri üssü dediği bir üssü faaliyete geçirdi. Bu arada radikal militanların, kaçakçıların ve yasa dışı göçmenlerin geçişini engellemek için Mısır-Libya sınırı yakınlarında bulunan Sidi Barrani’deki tesisler de onarıma alındı.

Rus medyasında son yıllarda Rusya’nın Sidi Barrani’deki eski Sovyet hava üssünü kiralamak istediği yönünde haberler çıkıyor. Hatta bazı iddialara göre Rusya buraya özel kuvvetler ve insansız hava araçları konuşlandırdı. Rusya ve Mısır bu haberleri kesin bir dille yalanladı, Sisi’nin kendisi de ülkede hiçbir yabancı askeri gücün bulunmadığını söyledi.

Ancak Cezayirli kaynaklara göre Rusya, Libya iç savaşında destek verdiği General Halife Hefter’e Mısır topraklarından istihbarat desteği sağlıyor. Fransız kaynaklar ise Rus Ana İstihbarat Başkanlığı’ndan uzmanların Mısırlı özel kuvvetleri eğittiğini iddia ediyor.

Genel gidişata bakıldığında Rusya’yla Mısır arasındaki askeri-teknik iş birliği giderek stratejik nitelik kazanıyor ve her iki tarafa kazanım vadediyor.

2015 sonbaharında Mısır Rusya’ya 46 adet Ka-52 Alligator tipi saldırı helikopteri siparişi verdi. Ayrıca 50 civarında MiG-29M/MiG-29M2 tipi savaş uçağı alacağı da bildiriliyor. Haziran 2017’de medyaya yansıyan ve İskenderiye Limanı’nda çekildiği iddia edilen fotoğraflarda ise S-300VM Antey-2500 tipi uçaksavar sistemlerinin indirildiği görülüyordu.

Gizli tutulan başka anlaşmaların da olduğu anlaşılıyor. Örneğin Rusya’nın son teknoloji çok amaçlı, üç boyutlu Protivnik-GE radarını Mısır ordusuna tedarik ettiği ancak radar fotoğraflarının sosyal medyaya yansımasıyla ortaya çıktı.

2017 yazında ise Rusya’da önemli bir makine üreticisi olan UralVagonZavod şirketi 2016 faaliyet raporunu web sitesine koyarak kendi eliyle “sızdırdı”. Kısa süre sonra yayımdan kaldırılan rapora göre T-90S/SK tipi Rus muharebe tanklarının Mısır’da lisanslı üretimi planlanıyordu. Basına yansıyan haberlere göre Rusya ve Mısır şu an 400 civarında T-90S/SK tankının Mısır’da lisanslı montajını öngören bir anlaşmayı sonuçlandırmak üzere. Tankların yarısının tamamen demonte, yarısının da kısmen demonte halde gönderileceği belirtiliyor.

Rusya’da yayımlanan Silah İhracatı dergisinin Genel Yayın Yönetmeni Andrey Frolov Al-Monitor’a şu değerlendirmede bulundu: “Kahire dışındaki Helvan M1A1 Abrams tank tesisi ABD’nin tedarik ettiği kitlerden tank montajı yapıyor ama Mısır kara kuvvetlerinin fazlasına ihtiyacı var. Çünkü kitler küçük partiler halinde gönderiliyor ve bu tedarikler de siyasi nedenlerle ikide bir askıya alınıyor.” Frolov, Boeing’in ürettiği AH-64D Apache tipi helikopterlerde de benzer sıkıntılar yaşandığını belirtti.

ABD’nin sıkı rekabeti karşısında Rusya’nın Mısır’la yaptığı silah anlaşmaları gerçekten önemli. Ancak bu silah ve teçhizatlar Mısır’ın güvenlik sorunlarını, bilhassa da Sina’daki durumu düzeltmeye yetmiyor. Savaş ilkelerine dayanan mevcut terörle mücadele stratejisi yetersiz kalıyor. Siyasi faktörlerin de radikal grupların bertaraf edilmesine yardımcı olduğu söylenemez.

Medyaya yasakların uygulandığı bir ortamda askeri operasyonlarda çok sayıda sivil kaybın yaşandığı yönünde söylentiler yayılıyor ve Sina Vilayeti örgütü bu söylentileri kullanarak yeni eleman kazanmaya, korku iklimini artırmaya çalışıyor. Mısır, radikal gruplarla mücadele ederken rejim muhaliflerine, aydınlara karşı da baskı kampanyası yürütüyor. Muhaliflerin radikal gruplarla el ele vermesini önlemek için terörle mücadelenin esnek bir strateji ve siyaseten daha açık bir yaklaşıma dayalı, kapsamlı bir çerçeveye oturması gerekir. Ancak sertlikten yana olan, baskı yöntemlerini savunan, son seçimlerde diğer tüm olası adayları devre dışı bırakan Sisi’nin böyle bir yaklaşımı kabul edeceği şüpheli. İnsan hakları ihlalleri nedeniyle Batı’nın uyguladığı yaptırımlar karşısında Sisi’nin dış politikaya odaklanıp ilişkileri çeşitlendirerek denge sağlaması daha kolay görünüyor. Bu durum Rusya’nın işine geliyor. Mısır da ABD’ye karşı Rusya kartını oynayabiliyor.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni

Askeri konularda uzman olan gazeteci Anton Mardasov, Moskova merkezli Yenilikçi Kalkınma Enstitüsü’nde Orta Doğu Çatışmaları Departmanı’nın başkanlığını yürütmektedir. Twitter hesabı: @anton_mardasov

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept