Ana içeriğe atla
Analysis

Türkiye'nin kazanımları ve Rusya’nın Akdeniz'de azalan nüfuzu

Suriye'de kritik bir müttefikini kaybeden ve Türkiye’nin genişleyen nüfuzuyla yüzleşen Rusya hem Libya'da hem de genel olarak Akdeniz bölgesinde artan zorluklarla karşı karşıya.

A Syrian rebel fighter looks on as he stands at an inspection checkpoint for incoming vehicles at the entrance of the Russian-leased Syrian military base of Hmeimim in Latakia province in western Syria on Dec. 29, 2024.
Suriye'nin batısındaki Lazkiye vilayetinde Rusya'nın kullandığı Hmeymim askeri üssünün girişinde nöbet tutan Suriyeli isyancı, 29 Aralık 2024'te. — AAREF WATAD/AFP via Getty Images

Esad rejiminin çöküşüyle Suriye'de Türk etkisinin arttığı, Rus etkisinin ise azaldığı bir ortamda Türkiye doğu Libya’yla da temaslarını derinleştiriyor ve savunmada kalan Rusya Akdeniz'deki nüfuzunu korumakta zorlanıyor. 

Kremlin'in Libya'da serbest hareket etme kabiliyetini artık sadece yerel siyasi belirsizlik değil, Suriye’deki kilit müttefikin kaybı da kısıtlıyor. Zira eski Suriye uzun yıllar boyunca Moskova'nın bölgesel lojistik ve askeri operasyonlarında bir sıçrama tahtası işlevi görmüştü.

İki Rus diplomatın Al-Monitor'a verdiği bilgiye göre Moskova, Ankara'nın son dönemde Bingazi merkezli yönetimle yakınlaşmasını Libya'nın güçlü isimlerinden Halife Hafter'in kontrol ettiği topraklarda Rus etkisini azaltmaya dönük bir çaba olarak görüyor. Her iki diplomatın ve Rus özel servislerinden iki muvazzaf görevlinin kanısı şu: Türkiye'nin derinleşen ilişkileri Rusya'yı Ankara'ya daha bağımlı kılıyor ve Türk etkisini hem Suriye’de hem Libya'da güçlendiriyor. Hafter ailesindeki yavaş ve gergin iktidar devri de Moskova’yı kısıtlıyor.

Libya'da yıllardır Trablus merkezli Ulusal Birlik Hükümeti ile ittifak eden Türkiye, son yıllarda ekonomik ve askeri yardımlar kullanarak Hafter kontrolündeki bölgelerin yöneticileriyle ilişkilerini güçlendirdi ve etkisini doğuya doğru yaymış oldu. Kaddafi döneminden kalma bir subay olan Hafter, Libya'nın doğusunda kurduğu Libya Ulusal Ordusu'nun (LUO) başında bulunuyor. Önemli bir askeri ve siyasi nüfuza sahip olan Hafter, Libya’da 2011 sonrasında patlak veren iç savaşta kilit bir güç hâline geldi ve Trablus merkezli hükümete rakip olarak konumlandı. 

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish