Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suriye’de Türkiye sınırlarına paralel uzanan M-4 yolunu esas alan 30-32 kilometre derinliğinde bir güvenli bölge planı için şansını bir kez daha zorluyor. Ekim 2021’de Rusya ve ABD’nin yeşil ışık yakmaması üzerine durdurulan askeri müdahale planına koşulların değişmesiyle tekrar dönüldü.
Ukrayna savaşıyla birlikte “aranan” lider hâline gelen Erdoğan, Finlandiya ve İsveç’in NATO üyeliğine karşı veto kartıyla pazarlık fırsatını kaçırmazken Suriye’de de yol alabileceğini düşünüyor. NATO’daki tarihi genişlemenin önündeki düğümü çözmek için ABD’nin de buna göz yumacağı hesabı yapılıyor. Hedef seçimine bağlı olarak operasyonun ABD’nin Ukrayna’ya karşılık Rusya’ya Suriye’de ikinci bir cephe açma planıyla örtüşeceği öngörülüyor. Rusya’nın da Ukrayna ile meşgulken Suriye’ye odaklanamayacağı, ayrıca ambargolar karşısında kendisine nefes borusu olan Türkiye’yi üzmeyeceği düşünülüyor.
Konjonktürün iç kamuoyuna dönük yanları da var: Sığınmacılar meselesi iktidarı köşeye sıkıştırırken Erdoğan, askeri harekâtı Suriyelileri geri döndürme hedefi eşliğinde satıyor. Sığınmacılara alan açılacağı söylemiyle harekâta destek devşirirken ekonomik krize odaklanan gündemi de dağıtıyor.
Geçen ekimde olduğu gibi bu sefer de hedefler Fırat’ın batısında Tel Rıfat ve Menbic, doğusunda Kobani, Ayn İsa ve Tel Temir diye sıralanıyor. Kobani’nin Fırat Kalkanı ile Barış Pınarı bölgelerini kopardığı için temizlenmesi gerektiği üzerinde duruluyor. Kobani PKK çizgisindeki Kürt hareketinin güçlü olduğu, 2014’te İslam Devleti’nin (İD) eline geçmek üzereyken Erdoğan’ın “düştü düşecek” diyerek adeta müjde verdiği, bu yüzden 6-8 Ekim olaylarının tetiklendiği ve ABD’nin Kürtlere yardımının başladığı yer olması bakımından simgesel. Barış Pınarı Harekâtı ile tutulan Tel Abyad ve Rasulayn’ın güneyinde yer alan Ayn İsa ve Tel Temir ise M-4 yolunu güvenceye almak ve Kürtlerin kontrolündeki alanlar arasında bağlantıları kesmek için önemseniyor. Fakat 2019’daki Barış Pınarı Harekâtı’ndan bu yana bu bölgelerde Suriye ordusu konuşlanırken Ruslar da koordinasyon, devriye ve askeri polis misyonlarıyla varlık gösteriyor. 2019’da Menbic, Tabka, Kobani, Ayn İsa ve Tel Temir’den çekilip bir nevi Türkiye’nin önünü açan ABD, yeni askeri harekatın menzilinde bulunmuyor. Yine Kürtler 17 Ekim 2019 ateşkesinin garantörü ABD ile 22 Ekim 2019 Soçi Mutabakatı’nın garantörü Rusya’dan caydırıcı pozisyon bekliyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.