Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Ukraynalı mevkidaşı Volodimir Zelenski ile 3 Şubat’ta gerçekleştirdiği görüşme, ekonomik ve askeri ilişkileri derinleştirmeye dönük bir dizi anlaşmayla sonuçlandı. Bu bağlamda, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırması durumunda her iki taraf için riskler yükselmiş oldu.
Rusya’nın Ukrayna çevresine yığdığı kara ve deniz güçleri aynen yerinde dururken Batılı liderler krize diplomatik çözüm bulmak için çırpınıyor. Erdoğan da Rusya’yla Ukrayna arasında arabuluculuk yapmayı önermiş durumda. Bu teklifin arkasında Türkiye’yi doğrudan ilgilendiren sebepler var.
Savaş patlak verirse Türkiye, kritik bir ticaret ortağı ve doğal gaz tedarikçisi olan Rusya’ya karşı yaptırımlara katılmak için Batılı müttefiklerinin ağır baskısı altında kalacak. Erdoğan’ın Kiev dönüşü gazetecilere yaptığı açıklamalarda bir kez daha işaret ettiği gibi Türkiye tarafsız kalmak için elinden geleni yapacak. Batılı hükümetleri krizin çözümüne katkı sunmamak ve “adeta çomak sokmak” ile suçlayan Erdoğan, eski Almanya Şansölyesi Angela Merkel’in yokluğundan dem vurdu. Merkel’i eleştirenler onu Kremlin’i hoş tutmakla suçluyordu. Erdoğan ise Merkel’den sonra Avrupa’da “lider noktasında ciddi sıkıntı” olduğunu, ABD Başkanı Joe Biden’ın da “bu sürece henüz olumlu yaklaşım sergileyemediğini” söyledi.
Erdoğan’ın bu sözleri Moskova’nın suçlamalarıyla paralel. Moskova, ABD ve NATO’nun Doğu Avrupa’ya yeni birlikler göndererek ve Ukrayna’ya silah sevkiyatını sürdürerek gerilimi yükselttiğini iddia ediyor. Pek çok gözlemciye göre Erdoğan’ın söyleminin bir amacı da Ukrayna’ya satılan silahlı insansız hava araçları (SİHA) ve diğer askeri teçhizat nedeniyle Moskova’nın Türkiye’ye yönelik tepkisini yumuşatmak. Erdoğan’ın Kiev ziyaretinde Bayraktar TB2 SİHA’larının Ukrayna’da ortak üretimi, ayrıca SİHA’ların bakım onarımı ve operatör eğitimi için bir merkezin kurulması için anlaşmaya varıldı.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.