İsrail ve Ukrayna görünürde mükemmel diplomatik ilişkilere sahip. Ukrayna İsraillilerin en çok ziyaret ettiği ülkelerden biri. İsrailliler Ukrayna’ya kültürel miras turlarına gidiyor, Uman kentinde gömülü olan Bratslav Hasidim kurucusu Haham Nahman gibi azizlerin mezarlarını ziyaret ediyorlar. Ancak şubattan bu yana iki ülke turistler üzerinden intikamcı ve insafsız bir savaş yürütüyor. Turistler sınır kapılarında kasten gözaltına alınıyor, saatlerce eziyet ediliyor, bazen de ülkelerine geri gönderiliyorlar. Kiev belediyesinden üst düzey yetkililerinin 7 Mart’ta Ben Gurion Havalimanı’nda gözaltına alınması krizi zirve noktasına çıkardı.
Her diplomatik savaşta olduğu gibi bu krizin de tam olarak örtüşmeyen resmi ve gerçek sebepleri var. Ukrayna’nın resmi açıklaması, ülkenin seçim arifesinde olduğu ve bu hassas dönemde Rusya başta olmak üzere dışarıdan ajanların girişini engellemeye çalıştığı yönünde. İsrail’de bir milyonu aşkın Rusça konuşan insan olduğu için Rusya kökenli İsrail vatandaşları Kiev için risk sayılıyor. Gerilimin gerçek sebebi ise Ukrayna vatandaşlarının İsrail’e yasadışı göç etmesi, sığınma hakkı talep etmesi, ayrıca Ukraynalıların İsrail sınır kapılarında kötü muamele gördüklerini iddia etmesiyle ilgili.
İsrail son yıllarda Ukrayna’dan gelen ve ülkede kaçak yaşayan göçmen işçi dalgasıyla uğraşıyor. Sorun 2010’da hükümetin, Yisrael Beitenu partisi lideri Avigdor Liberman’ın baskısıyla Ukrayna vatandaşları için vize zorunluluğunu kaldırmasıyla baş gösterdi. 2014’te Ukrayna’da iç savaşın patlak vermesi üzerine çok sayıda Ukraynalı sığınma başvurusunda bulunmaya başladı.
İsrail Göç ve Nüfus İdaresi’nin verilerine göre 2016’da 6 bin 680 Ukrayna vatandaşı sığınma başvurusunda bulundu. Aynı yıl 5 bin 700 Ukrayna vatandaşı da göçmen işçi olarak geldikleri şüphesiyle ülkelerine sınır dışı edildi. 2017’de Ukrayna vatandaşlarının sığınma başvuruları 7 bin 700’ye çıktı ve Ben Gurion Havalimanı’ndan 8 bin 453 Ukraynalı ülkelerine geri gönderildi. Geçtiğimiz yıl ise bin 765 Ukrayna vatandaşı sığınma başvurusunda bulundu ve 7 bin 730 kişi Ukrayna’ya geri gönderildi.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.