Doğu Suriye’deki nüfuz mücadelesinin olağan gidişatı, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın meydan okuması ve ABD Başkanı Donald Trump’ın çekilme kararı ile değişti. Şimdi, ilgili tüm tarafların yepyeni bir denklemin içinde iddialarını yeniden ortaya koyması ve etkilemek istedikleri bölgelerde kontrol sağlamaya çalışması gerekiyor.

Rusya, İran ve Türkiye Amerikalı askerlerin çekileceği açıklamasına ne kadar hazırlıklıydı belli değil. Muhtemel bir boşluğun doğmasına bağlı olarak Astana sürecinin üç garantörü jeopolitik ve ekonomik açıdan yeni zorluklarla karşılaşabilir. Fırat’ın ötesinde oluşabilecek geçici boşluk, İran ve Türkiye’yi dizginlemek isteyen bazı Arap devletlerinin devreye girmesiyle doldurulabilir. Kimi Rus uzmanlar Rusya’nın bu konuda Körfez ülkeleriyle anlaşabileceği yorumunu yapıyor. Bu teze göre Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Şam’la diplomatik temasları yeniden başlatma ve doğu Suriye’de varlıklarını artırmak için Rusya’nın onayını alma karşılığında Suriye’nin güneybatısındaki gerilimi azaltma bölgesinde muhalefet üzerinde etkide bulundular. BAE ve Suudi heyetleri Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) kontrol ettiği bölgelere defalarca gitmişti.

Hem rejim yanlısı güçlerin hem de Türkiye destekli grupların gözünü diktiği Menbiç kentini Mısır ve BAE’den güvenlik yetkililerinin ziyaret ettiği haberi, önce DEBKAfile isimli İsrail sitesinde, sonra Türkiye’nin Yeni Şafak gazetesinde yer aldı. Mısır ve BAE Türkiye’nin bölgedeki heveslerinin frenlenmesi gerektiğine inanıyorlar. Mısır daha önce Suriye’ye asker göndermek istememiş, bunun yerine Astana süreci kapsamında Suriye muhalefeti ile Rusya arasında görüşmelere ev sahipliği yapmıştı. Ancak Trump’ın çekilme açıklamasından sonra Mısır’ın Şam’la Kürtler arasında arabuluculuğa başladığı bildiriliyor.

Öte yandan, güvenlik birimleri arasında temaslar ve Arap ülkelerinden sınırlı sayıda askerle muhtemel bir Türk harekâtının caydırılması pek olası değil. Bu etkenler en fazla SDG’nin siyasi projesini ayakta tutmayı ve hükümet güçleri bölgeyi aldıktan sonra SDG içindeki Arap bileşenlerin güçlendirilmesini sağlar. Bazı muhalefet kaynaklarının iddiasına göre Rusya, Türkiye yanlısı güçlerin ilerleyişini engellemek için Fırat’ın doğusuna askeri polis konuşlandıracağı mesajını verdi.