“İronik bir biçimde, İran’ın Suriye’deki varlığı konusunda Donald Trump, Vladimir Putin, Benjamin Netanyahu, Hasan Ruhani ve Beşar Esad arasında ortak bir menfaatin oluştuğu nadir bir durumla karşı karşıyayız. Bu liderlerin hepsi, İran güçlerinin Suriye’den çıkmasını istiyor.” Bu sözler, kimliğinin açıklanmaması kaydıyla Al-Monitor’a konuşan üst düzey bir İsrailli askeri kaynağa ait.
Kaynak İran Cumhurbaşkanı Ruhani’yi niçin bu liderler arasında saydığı sorusuna şöyle yanıt verdi: “Bunu yanlışlıkla yapmadım. İran uzun zamandır kendi içinde ortak bir pozisyonda mutabık kalamıyor. Şiddetli bir iç tartışma sürüyor ve bu da sahaya yansıyor. İran’da devlet içinde devlet var. Bir tarafta Devrim Muhafızları ve Kudüs Gücü, bir tarafta Cumhurbaşkanı ve resmi kurumlar var. İran’ın elindeki son birkaç milyar doları Suriye, Lübnan ve Yemen’de harcaması Ruhani’nin istediği en son şey. Ruhani tüm askerlerin eve dönmesini ve bunun yerine İran ekonomisine yatırım yapılmasını tercih eder ama (Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı) Kasım Süleymani büyük paranın ve tüm önemli kararların tek patronu olan Ayetullah Ali Hamaney’i avucunda tutmaya devam ediyor.”
Orta Doğu’da gözümüzün önünde, canlı yayınlarda gelişen dramatik olayları İsrail güvenlik teşkilatının yöneticileri böyle değerlendiriyor. Suriye Cumhurbaşkanı Esad da ülkesindeki İran varlığından bezmiş durumda. Esad İranlıları artık kazanımdan ziyade yük olarak görüyor ama henüz onlara kapıyı gösterecek kadar güçlü değil.
Üst düzey bir İsrail güvenlik kaynağına göre “Bu durum, koşullarda ideal bir kesişme yaratıyor.” Kimliğinin gizli kalması kaydıyla konuşan kaynak şöyle devam ediyor: “Kudüs Gücü’nün havasını alıp kutuya geri sokmak artık mümkün. İran’daki gösterileri izleyen herkes en popüler sloganın ‘Suriye’ye hayır! Gazze’ye hayır! Lübnan’a hayır! İran’a evet!’ olduğunu söyleyecektir. Tarihi bir sürecin içindeyiz. Kararlı şekilde hareket edersek koşulların bir araya gelişinden Orta Doğu’da stratejik bir değişimi başlatmak pekâlâ mümkün olabilir ve bu süreç, İran’ı (Suriye’de) dükkânı kapatıp daha fazla yayılmadan evine dönmeye zorlar.”
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.