Suriye’nin 10 Şubat’ta vurduğu İsrail F-16 uçağı birkaç kilometre daha kuzeyde vurulmuş olsaydı İsrail, İran, Suriye ve Lübnan bugün çok muhtemelen savaş halinde olurdu. Uçak aslında İsrail hava sahasında vuruldu. Hava kuvvetlerinin Suriye’deki hedefleri vurması için üzerlerinde uçması gerekmiyor. Biri ciddi yaralı olmak üzere iki pilot paraşütle atlamayı başardı ve İsrail topraklarına iniş yaparak olayların büyümesini önledi. Zira İsrailli askerlerin tutsak düşmesi kadar hiçbir şey İsrail’in bamteline basamaz. Kuzey cephesinde böyle bir olay en son 2006’da yaşanmış ve İkinci Lübnan Savaşı çıkmıştı. 10 Şubat’ta üçüncüsünün eşiğinden dönüldü.
İsrail için 10 Şubat, Rusya’nın pasif rolü ve Hizbullah’ın desteğiyle hareket eden İran ve Suriye’yle çatışma günüydü. İran-Şii ittifakına göre bu çatışma Hizbullah’ın “yeni stratejik dönem” dediği dönemi başlattı. İsrail açısından ise sonuçlar tam tersineydi. İsrail İran’ın Suriye ve Lübnan’a yerleşmesini önlemek için bu iki ülkede operasyonlara devam edeceğini duyurdu.
Bu çatışma İsrail ve İran ordularının vekiller üzerinden veya örtülü olarak değil, açıkça çatıştığı ilk olay oldu. Ayrıca 1982’den bu yana Suriye ilk kez bir İsrail uçağını uçaksavar füzeleriyle düşürmüş oldu. Yine son 36 yıldır İsrail ilk kez Suriye hava savunma sistemine kapsamlı bir hava saldırısı düzenledi. Tüm bunlar İran’ın Suriye’de bir köprübaşı tutma kararlılığı ile İsrail’in bunu engelleme kararlılığının sonucu olarak yaşandı. Kararlı bir ülkeye karşı bir başka ülkenin kararlı durması büyük bir yangına yol açabilir ama şükür ki bölgede böyle durumları yatıştırabilen belli bir dinamik söz konusu. Bu tehlikeli oyunda oyuncuların hiçbiri şu an bir savaş istemiyor, ne İran ne İsrail ne de Esad. Rusların da istemediği kesin. Dolayısıyla olay bir günlük çatışmayla son buldu. En azından şimdilik...
10 Şubat’ta sabah 4.30’da İran’a ait bir insansız hava aracı (İHA) Ürdün üzerinden İsrail hava sahasına girdi. Celile Denizi’nin hemen güneyinden batıya doğru kırıp İsrail hava sahasına giren araç İsrail radarları tarafından tespit edilip takibe alındı. Araç, 2011’de İran üzerinde uçarken düşürülen, ABD’ye ait Lockheed Martin yapımı İHA model alınarak üretilmişti. Görece hızlı uçan, tespiti ve düşürülmesi kolay olmayan, gelişkin ve modern bir araç olan İHA’yı İsrail hava sahasında bir Apache helikopteri bekliyordu. İsrail Savunma Kuvvetleri’nin (IDF) aracı tanımlayıp takip etmesi, doğru noktada beklemesi ve gecenin karanlığında düşürebilmesi takdire şayan. Aracı inceleyebilmek ve İran’ın gerçek kabiliyetleri hakkında bilgi edinmek için İHA bilinçli olarak İsrail sınırları içinde düşürüldü.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.