22 Nisan’da açıklama yapan BM Suriye Temsilcisi Staffan de Mistura 26 Şubat’ta başlayan çatışmazlık sürecinin hâlâ yürürlükte olduğu ve taraflardan hiçbirinin ateşkesi bozma açıklaması yapmadığını ancak “hemen harekete geçilmezse sürecin büyük tehlikede olduğunu” belirtti.
Aynı gün Londra’da konuşan ABD Başkanı Barack Obama çatışmazlık sürecinin “yıpranmakta” olduğunu belirtti ve şöyle devam etti: “Sayın Putin’in Suriye’deki eylemleri ve amaçları konusunda hep kuşkulu oldum. (…) Ancak bu seçeneği sonuna kadar tüketeceğiz. Çatışmazlık süreci bozulursa onu tekrar toparlamaya çalışacağız ve bu arada IŞİD’le mücadeleye devam edeceğiz.” Obama bundan bir gün önce de Riyad’da Suudi Kralı Selman bin Abdül Aziz El Suud ile görüşürken şöyle dedi: “Esad rejiminin devam eden ihlalleri de dâhil çatışmazlık sürecinin büyük basınç altında olduğu ortada. Bu şiddet olayları bize bir kez daha şunu hatırlatıyor ki iç savaşı bitirmenin tek yolu, KİK’teki (Körfez İşbirliği Konseyi) ortaklarımızın da kabul ettiği gibi Esad’sız bir geçişi kapsayacak şekilde geçici bir yönetim, yeni bir anayasa ve özgür seçimlerdir.”
Basında çıkan haberler ve ABD yetkililerine göre olası bir Halep taarruzu öncesinde bölgedeki Rus askeri varlığı artarken kırılgan ateşkesin sarsılmasından da öncelikle Rusya ve İran destekli Suriye güçleri sorumlu. Şam’ı temsil eden heyet BM “dolaylı görüşmeleri” için hâlen Cenevre’de bulunsa da Suriye yönetimi hiç kuşkusuz ki yakaladığı avantajı kullanmaya çalışıyor. Ancak sahada olup bitenlere yakından bakmakta fayda var.
Economist dergisine göre Suriye hükümetinin Halep’e yönelik saldırılarının bugüne kadar geçiştirilmesi, kısmen “İslam Devleti (İD) ile birlikte ateşkes kapsamı dışındaki terör örgütleri arasında yer alan El Kaide’nin Suriye kolu Nusra Cephesi’nin Halep’teki muhalefete hâkim olmasından” kaynaklanıyor. Saygın bir kuruluş olan Savaş Araştırmaları Enstitüsü ise Ahrar El Şam, Ceyş El İslam ve Özgür Suriye Ordusu (ÖSO) gibi silahlı grupların Lazkiye bölgesinde hükümete karşı askeri operasyonlar için Rad El Mazalem adında bir karargâh kurduğunu bildiriyor. Aynı kuruluşa göre “Cund El Aksa ve Türkistan İslam Hareketi isimli Selefi cihatçı gruplar, Hama vilayetinin kuzeybatısındaki Sahl El Gab ovalarında Hirbet Nakus köyünü ele geçirdi.” Rusya Savunma Bakanlığı ise Ahrar El Şam’ın Lazkiye ve Halep çevresinde ateşkes ihlallerinde bulunduğunu, Ceyş El İslam’ın da Şam yakınlarında topçu saldırıları düzenlediğini iddia etti.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.