TAHRAN, İran — Sovyetler Birliği’nin çökmesi ve Moskova’nın Kafkaslar ve Orta Asya’daki geniş hâkimiyet alanını kaybetmesinin üzerinden 20 yılı aşkın zaman geçti. Ancak Sovyet döneminin acı miraslarından biri olan ve muhtelif nedenlerle ikide bir parlayan “donmuş ihtilaflar” hâlen sürüyor. Azerbaycan ile Ermenistan arasında ihtilaflı Dağlık Karabağ bölgesinde iki hafta önce yeniden başlayan çatışmalar da bu mirasın en azından Güney Kafkasya’da hâlen ciddi bir istikrarsızlık unsuru olabileceğini gösteriyor.

Ermenistan ile Azerbaycan arasında 2 Nisan’da başlayan çatışmalar üç gün sonra sağlanan ateşkesle geçici olarak kesildi. Ancak her iki ülkeden de onlarca asker ve sivilin ölümü komşu ülkeler, bölgesel ve küresel güçler arasında ciddi endişe yarattı. Muhtelif ekonomik gerekçeler ve güvenlik gerekçeleriyle kuzey komşularının istikrarını daima önemseyen İran çatışmaların başlaması üzerine iki tarafı da itidale ve durumu daha fazla tırmandırmamaya çağırdı. Krizin diplomatik yollarla çözülmesi gerektiğini vurgulayan Tahran, Dağlık Karabağ sorununun çözümü için arabuluculuk yapabileceğini de açıkladı.

İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevat Zarif 5 Nisan’da Ermeni mevkidaşı Edvard Nalbandyan’la telefonda görüşerek ihtilaflı bölgede çatışmaların sona ermesi gerektiğini ve Tahran’ın iki taraf da kabul ederse buna aracılık etmeye hazır olduğunu açıkladı. Aynı gün Azerbaycan Dışişleri Bakanı Elmar Memmedyarov ve Türk Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile üçlü bir toplantıya katılmak için İran’ın kuzeyindeki Ramsar kentine giden Zarif, Memmedyarov’a “İran, sorunun barışçıl çözümü için bir iyi niyet misyonuna hazır.” dedi.

Ertesi gün Azeri ve Ermeni mevkidaşlarıyla birer telefon görüşmesi yapan İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani de İran’ın Dağlık Karabağ sorunun çözümünde faal rol üstlenmeye hazır olduğunu vurguladı. “İran İslam Cumhuriyeti iki dost ve komşu ülkenin verdiği sivil ve askeri kayıplardan büyük bir üzüntü duyuyor.” diyen Ruhani, iki taraf arasındaki sorunların siyasi müzakereyle barışçıl çözüme kavuşturulması için İran’ın tüm imkânlarını kullanmaya hazır olduğunu belirtti.