Gazze’nin kadın arabulucuları kadın hakları için devrede
Gazzeliler, toplumsal reform alanında önemli mesafe alan kadın arabuluculara başvuruyor. Ama kadın arabulucular hâlen hükümetten ve resmi kurumlardan destek alamıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
DEYR EL BELA, Gazze Şeridi — Filistin toplumunda kadınlar sorunlarını arabuluculuk yapan komitelerdeki yaşlı erkeklerle konuşmaya utanır. Ancak işler kadınlar için artık kolaylaşıyor. Zira bölgenin ilk kadın arabulucuları toplumsal değişime önayak oluyor ve erkeklerin başında bulunduğu aşiret meclislerinde kadın haklarını savunuyor. Gazzeliler ailevi sorunlarını çözmek için çok daha uzun ve karmaşık olan yargı süreci yerine bu meclislere başvuruyor.
Gazze Şeridi’ndeki kadın arabulucuların sayısı son yıllarda artıyor. Kimileri bu işi babalarından ve büyükbabalarından devralıyor, kimileri ise doğuştan gelen bilgelik ve siyaset yeteneklerinden faydalanıyor ve belli bir eğitimin ardından insanların yargı ve polise tercih ettiği arabuluculuk komitelerinde yer alıyor. Kadın arabulucular, eşler arasındaki anlaşmazlıkların çözümü gibi ailevi sorunlarda sık sık devreye giriyor.
Filistin Demokrasi ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi’nde arabulucuları eğitme projesini yöneten Maitre Abdül Moneym El Tahravi Al-Monitor’a şu bilgileri veriyor: “Merkezimizde hukuk bilgisi eğitimi veriliyor. Arabulucular, kadınları ilgilendiren pek çok sorunda dostane müdahalelerde bulunuyor. İkamet, miras, Gazzeli kadınlara uygulanan ekonomik ve fiziksel şiddet gibi sorunlarda… Meseleleri yargıya taşımadan çözmeye çalışıyorlar. Merkezde arabulucular için toplumsal komite oluşturduk, kadınlar muhtelif sorunlar için buraya başvurabiliyor. Arabulucular merkezin kadın avukatlarını devreye sokarak kadınların meselelerini yargıya da taşıyabiliyor ve bunu cüzi bir ücretle bazen de ücretsiz olarak yapıyor. Zira kadınların çoğu bu tip konuları tek başına hâlledemiyor.”
Gazze’de kadın sorunlarıyla ilgilenen tanınmış arabuluculardan Fatin Harp (41), deneyimlerini Al-Monitor’a şöyle anlatıyor: “Yasal ve toplumsal reform konularında bilgimi geliştirmek için bir grup kadınla birlikte kadın hakları dernekleriyle kapsamlı toplantılara katıldım. Ardından hep birlikte toplumsal reform misyonunun bir parçası olduk. Bilhassa son İsrail savaşından sonra artış gösteren kadın sorunları nedeniyle Gazze’de aktif toplumsal reformculara fazlasıyla ihtiyaç var. Savaştan sonra dulların sayısı çoğaldı. Ekonomik koşullar yüzünden boşanmalar, evlilik sorunları ve çocukların velayetine ilişkin anlaşmazlıklar arttı. Şiddet gören, ötekileştirilen kadınlar şimdi sorunlarının her ayrıntısını kadın arabulucularla paylaşabiliyor. Böylelikle haklarını alabiliyor. Oysa eskiden erkekler reform komitelerindeki erkeklere gider ve onları kendi haklılıklarına dair ikna ederdi.”
