Rusya İran’la petrol anlaşmasından zarar edemez

İran’la küresel güçler arasında varılan nükleer anlaşmanın ardından Reuters ajansı, isimsiz Rus ve İran kaynaklarına dayandırarak 10 Ocak’ta geçtiği haberde, İran’ın petrol karşılığında Rusya’dan mal almasını öngören bir anlaşmanın görüşüldüğünü bildirdi.

Bilgiyi sızdıran kaynaklara göre, günlük 500 bin varil (yıllık 25 milyon ton) petrole karşılık teçhizat ve mal alımı konusunda mutabakata varılmış. Yani epey büyük bir petrol miktarı söz konusu. Kıyaslayacak olursak, bu miktar Ekvador’un toplam günlük petrol üretimine denk sayılır. Ekvador en küçük üretici olsa da hâlen Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) üyesidir. ABD ve Avrupa Birliği’nin 2011’den beri uyguladığı yaptırımlar sonucunda İran’ın günlük petrol üretimi, 2,5 milyon varilden şu anki 1 milyon seviyesine düştü. Yani İran’ın Rusya ile böyle bir anlaşma yapması, ihracatını yüzde 50 artırması anlamına gelecek.

Sızan bilgilere göre petrolün fiyatı da ayda 1,5 milyar dolar olarak öngörülmüş, yani varil başına yaklaşık 100 dolar ki bu da mevcut piyasa fiyatına denk. Yaptırımların kısmen kaldırılmasıyla İran’ın 7 milyar dolar gelir elde edeceği düşünülürse bu çok daha cazip bir seçeneğe benziyor.

Bu haber, ABD yönetiminin hoşuna gitmedi. Zira İranlılar petrol satmaya yönelik herhangi bir görüşme yürütmediklerini iddia etmişti. Ancak bunun ardından ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ile Rus mevkidaşı Sergey Lavrov arasında görüşmeler olmuştu. Moskova’dan ne bir resmi yalanlama ne de doğrulama geldi. Ancak Moskova, ABD’yle Avrupa Birliği’nin uyguladığı yaptırımlarda yer almadığını, dolayısıyla herhangi bir ihlalden söz edilemeyeceğini belirtti. Yani buna göre Rusya’nın dilediği gibi hareket etmesi serbest.