تهران، ایران - محمدباقر نوبخت، رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی، روز ششم مارس هشدار داد که ایران پنج سال وقت دارد تا سیستم بازنشستگیاش را بازسازی کند، وگرنه با بحران جدی روبهرو خواهد شد. این نخستین بار نیست که چنین هشدارهایی شنیده میشوند.
نگرانیها درباره بحران قریبالوقوع بازنشستگی برای نخستین بار در اوایل دهه ۲۰۰۰ پدیدار شدند. به درخواست سازمان مدیریت و برنامهریزی، بانک جهانی در سال ۲۰۰۳ گزارشی مفصل تهیه کرد که در آن برداشتن «گامهای ضروری» برای اجرای برنامهٔ اصلاحات در سیستم بازنشستگی توصیه شده بود. این موضوع برای بیش از یک دهه مسکوت ماند و دلیل عمدهٔ آن، سوءمدیریت در اقتصاد کلان و تحمیل تحریمهای شدید به این کشور بر سر مسائل هستهای میان سالها ۲۰۱۰ و ۲۰۱۵ بود.
تعداد اندکی از ۲۲ صندوق بازنشستگی کشور از «نسبت پشتیبانی» منطقی -نسبت جمعیت در سنین ۱۵-۶۴ به افراد بالای ۶۵ سال- برخوردار هستند. طبق گزارش روزنامه دنیای اقتصاد، نسبت پشتیبانی در سازمان تأمین اجتماعی، بزرگترین صندوق بازنشستگی کشور، ۶ به ۱ است. این نسبت در صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستائیان و عشایر، ۲۹ به ۱ و در صندوق حمایت وکلای دادگستری، ۳۸ به ۵ است. سایر صندوقها مانند صندوق بازنشستگی کشوری، دومین صندوق بازنشستگی بزرگ کشور، ورشکسته یا در آستانهٔ ورشکستگی هستند.
مسعود اسلامیان، رئیس صندوق بازنشستگی کشوری، میگوید که سازمانش هر ماه «جان به لب» میشود تا حقوق یک میلیون و ۲۶۸ هزار بازنشسته را پرداخت کند، در حالیکه تنها یک میلیون و ۱۵۰ هزار کارمند در حال کار وجود دارد که به صندوق کمک میکنند و بنابراین نسبت پشتیبانی به زیر ۱ رسیده است. در نتیجه، ۷۶ درصد پول حقوقهای بازنشستگی از منابع دولت تأمین میشود. اظهارات اسلامیان در مجله تجارت فردا منعکس شدهاند.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.