BAĞDAT — Irak için ulusal bir uzlaşı projesi öneren çözüm belgesi projenin hayata geçmesini tehlikeye atan ciddi zorluklarla karşı karşıya. Başlıca sorun, ulusal çözümün Sünniler, Şiiler ve Kürtler gibi büyük gruplarla sınırlı tutulması, etnik ve dinsel azınlıklarla sivil toplumun dışlanmasından kaynaklanıyor.

Irak Meclis Başkanı Salim El Caburi, 13 Aralık’ta parlamentodaki Sünni blokların ulusal çözüm konusunda kendi önerilerini hazırladığını duyurdu. Şii ağırlıklı Ulusal İttifak bloku, geçtiğimiz günlerde İslam Devleti (İD) sonrası dönem için nihai anlaşma olarak “tarihi çözüm” diye anılan belgeyi açıklamıştı. Ancak parlamento kasım sonunda Halk Seferberlik Birlikleri (HSB) ile ilgili yasayı onaylayınca yasaya karşı çıkan Sünni bloklar uzlaşı sürecinden çekildi ve kendi önerilerini hazırlardı. Kürtlerin de kendi önerilerini hazırlaması bekleniyor. Burada eksik olan ise Irak’taki daha küçük azınlıkların ve sivil toplum gibi mezhepçi olmayan yapıların sesi.

Süryani Demokratik Hareketi’nin genel sekreteri olan Milletvekili Yonadam Kanna, çözüm belgesine itirazlarını Al-Monitor’a şöyle ifade etti: “Hristiyanların ve diğer azınlıkların ulusal çözümün hazırlanmasında söz söyleme, hatta öneride bulunma hakkı yok mu? Siyasi anlaşmalar her zaman büyük etnik gruplar arasında onların menfaatlerine göre yapılıyor, azınlıkların menfaatleri göz ardı ediliyor.”

Kanna örnek olarak ulusal çözümde Kürtlerle Araplar arasında ihtilaf konusu olan Ezidilerin yaşadığı Sincar bölgesi, Türkmenlerin yaşadığı Telafer bölgesi ve Hristiyanlarla Şabakların yaşadığı Ninova Ovaları gibi azınlık bölgelerine dair hiçbir maddenin yer almadığını vurguladı ve ekledi: “Azınlıkların burada söz hakkı yok, kendi kaderlerini belirlemelerine bile izin verilmiyor. Çözümde Hristiyanların, Ezidilerin veya daha az etkili başka herhangi bir azınlık grubunun görüşü dikkate alınmıyor.”