رفتن به محتوای اصلی

چرا روحانی باردیگررئيس جمهور ایران خواهد شد؟

با کنار رفتن محمود احمدی نژاد از صحنه انتخابات ریاست جمهوری، پیرو توصیه های رهبری، به نظر میرسد روحانی یک دور دیگر در پاستور باقی خواهد ماند.

Iran's President Hassan Rouhani attends a meeting during the Asia Cooperation Dialogue (ACD) summit at the Foreign Ministry in Bangkok, Thailand, October 10, 2016. REUTERS/Athit Perawongmetha - RTSRK1N

آیت‌الله خامنه‌ای در دیدار غیرعلنی 31 اوت 2016 محمود احمدی‌نژاد، به او می‌گوید که نامزدی شما در انتخابات ریاست جمهوری و سفرهای انتخاباتی به شهرهای مختلف به مصلحت نیست و او را از شرکت در انتخاب منع می‌کند. اما طرفداران احمدی نژاد به  انکار و تردید این واقعه پرداختند. با توجه به فضای تردید در درستی ملاقات مزبور و توصیه آیت الله خامنه ای به احمدی نژاد، رهبر ایران ناچار شد در 27 سپتامبر 2016 شخصاً و علنا به اظهارات منتسب به خود در تشویق احمدی نژاد جهت کناره گیری از انتخابات می 2017 ریاست جمهوری ایران را مهر تایید بگذارد و احمدی نژاد هم طی صدور یک نامه علنی مراتب اطاعت خود را نسبت به تصمیم رهبر اعلام کرد. استدلال اصلی  آقای خامنه ای این است که برای جلوگیری از توطئه دشمن[آمریکا] جهت دو قطبی سازی فضای انتخابات در ایران و تکرار وقایع انتخابات 2009، احمدی نژاد باید از ادامه رقابت غیررسمی دست بکشد. پس از آن، اصولگرایان به تکاپو افتادند و دست روی پاشنه آشیل دولت روحانی[اقتصاد] گذاشتند تا شاید کورسو امیدی برای جبهه خود ایجاد کنند. محمدرضا باهنر یکی از چهره های متنفذ اصولگرا، راه حل اصولگرایان در انتخابات می 2017 ریاست جمهوری ایران  را برساخت(construction) یک چهره مردمی با برنامه اقتصادی جذاب برای محرومان می داند:  «چهره جدید در جریان اصولگرایی در میدان رقابت موفق‌تر است. یک قهرمان اقتصادی می‌تواند پیروز انتخابات ۹۶ باشد.» ولی به رغم این ادعا، اکنون تمام شرایط سیاسی برای انتخاب بی دردسر مجدد روحانی فراهم شده است. روحانی به پنج دلیل زیر پیروز انتخابات می 2017 است:

1-جناح اصولگرا در ایران فاقد یک چهره کاریزماتیک است. واقعیت مسلم اين است كه اگر آقاي احمدي‌نژاد در انتخابات شركت مي‌كرد، انتخابات می 2017 خیلی مهیج می شد و و به سمت قطبي شدن شدید پیش مي‌رفت. آمدن احمدي‌نژاد باعث مي‌شد بقیه نامزدهای اصولگرايان تحت الشعاع او قرار بگیرند. ولی اصول گرایان این برگ آس را از دست دادند. هر چند در پایان دور دوم ریاست جمهوری روحانی(2021)، اصولگرایان شاید بتوانند چهره و شخصيتي در سپهر سياسي ايران برساخت نمایند كه همان كاريزما و ظرفيتي كه احمدي‌نژاد براي اقشار و لايه‌هاي روستايي و مهاجرين به شهر و حاشيه نشين‌ها و قشر كمتر تحصيل كرده داشت، بتواند به دست آورد. در حال حاضر در بين اصولگرايان چنین كسي وجود ندارد كه حتي قابل مقایسه با کاریزمای احمدي‌نژاد باشد. از اینروست که  به باور صادق زیبا کلام، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران، «در چنين شرايطي حسن روحاني با دست و پاي بسته هم  در انتخابات می 2017راي مي‌آورد».

2- کارکرد اقتصادی دولت روحانی هر چند چشمگیر نیست، ولی او توانست کشور را از سقوط قهقرایی در عرصه اقتصاد نجات دهد. او نقش دکتری را دارد که نتوانسته بیمار را بهبود ببخشد ولی از بدتر شدن حال او جلوگیری کرده است. مرکز پژوهش‌های مجلس ایران با بررسی عملکرد اقتصاد ایران در بهار تقویم ایرانی(مارس 2016)، رشد اقتصادی ایران را در سال جاری تقویم ایرانی(1395)، رقم ۶.۶ درصد بر آورد کرده است. مهمترین عامل برآورد رشد اقتصادی بالای شش درصد از نظر کارشناسان مرکز پژوهش‌های مجلس، بخش نفت است. برآورد رشد 6 درصدی اقتصاد ایران برای سال 95 در حالی است که اقتصاد ایران در سال های ۱۳۹۱رشد منفی ۶.۸ درصد، ۱۳۹۲ منفی ۱.۹ درصد ، ۱۳۹۳ رقم 3 درصدی و در سال 94  نرخ رشد یک درصدی را تجربه کرد . هر چند عوامل رشد اقتصادی ایران بیشتراز عوامل برونزا متاثر شده است؛ ولی این امر یک نمره مثبت عالی در کارنامه دولت آقای روحانی از منظر مردم ارزیابی می شود.

3-رهبر ایران مخالف انتخاب مجدد روحانی نیست. شکی نیست که بین آقای خامنه ای و روحانی در موضوعات مختلف مانند چگونگی اجرای برجام از سوی آمریکا،  ایده برجام  2، نوع قرائت از اسلام و سیره آقای خمینی، تساهل سیاسی و فرهنگی و بسیاری از موضوعات دیگر اختلاف نظر است. به عبارت دیگر، روحانی فرد مطلوب خامنه ای نیست ولی از نظر او چاره ای جز تحمل او نیست. آیت الله خامنه‌ای، در اولین روز ۱۳۹۵، فقط ساعاتی پس از پخش پیام نوروزی حسن روحانی در طرح ایده "برجام ۲" ،  با صراحت تمام اصل چنین ایده‌ای را ساخته و پرداخته دشمنان معرفی کرد و آن را خطرناک دانست. با این وصف،  به رغم تفاوت دیدگاه های رهبر و رییس جمهور،  آیت الله خامنه ای علنا اظهار داشت: «همه بدانند بنده دولت[روحانی] را حمایت و تأیید می‌کنم و از همه توانم برای کمک به دولت استفاده می‌کنم و به مسئولان بلندپایه آن اعتماد دارم.»

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish