رفتن به محتوای اصلی

واکنش‌های حوزه علمیه به پیروزی روحانی

طیف وسیعی از روحانیان حوزه علمیه قم به پیروزی روحانی در انتخابات ریاست جمهوری ایران و قابلیت‌های وی، چشم امید دوخته‌اند تا به تدریج از فشار بین المللی کاسته و جایگاه آسیب دیده روحانیت در جامعه ایرانی را بهبود بخشد.

Clerics work on computers at a religious research center associated with the seminary in Qom, 120 km (75 miles) south of Tehran February 2, 2009.     REUTERS/Caren Firouz  (IRAN) - RTXB5VD

پیروزی روحانی در انتخابات ریاست جمهوری ایران، واکنش‌های مختلفی در طبقات سیاسی و اجتماعی ایران در پی داشت. هر چند وی لباس رسمی روحانیان ایران را به تن دارد، اما تجربه انتخابات سابق نشان می‌دهد که حوزه علمیه قم الزاما همراه و طرفدار رئیس جمهور روحانی نیست و گاه دیدگاه‌های غیر روحانیان توانسته است توجه متنفذان حوزه را بیشتر به خود جلب کند.

حوزه علمیه قم بر خلاف دوره‌های سابق، نگاهی واحد نسبت به یک نامزد و یا شکاف دوگانه ناظر به دو نامزد مخالف هم نداشت. معمولا دیدگاهی رسمی از سوی حوزه در خصوص نامزدهای انتخابات ارائه نمی‌شود؛ هر چند جامعه مدرسین تلاش می‌کند که دیدگاه اقلیتی معدود از روحانیان وابسته به حکومت را به عنوان دیدگاه رسمی حوزه القا کند. در نگاهی کلی بدنه حوزه در این انتخابات به سه دسته مشخص تقسیم شد: "اکثریت سنت‌گرا" که به راست سنتی تمایل دارند و دو اقلیت "اصلاح‌طلب" و "راست تندرو". اکثریت سنت‌گرا که معمولا به دیدگاه‌های هاشمی رفسنجانی تمایل نشان می‌دهند، در این دوره و در غیاب رفسنجانی، به گروه‌های مختلفی تقسیم شدند. هر یک از نامزدهای موجود به استثنای سعید جلیلی، سهمی را از این گروه از آن خود کرده بودند. سعید جلیلی به طیف تندورهای حوزه و به شکل مشخص مجموعه مصباح یزدی تعلق داشت.

در پرتو نمای کلی فوق، پیروزی روحانی به عنوان نماینده مشترک محافظه‌کاران سنتی و اصلاح‌طلبان، رضایت اکثریت روحانیان حوزه قم را در پی داشت؛ هر چند برخی از آنان به او رای نداده بودند. به علاوه، مقایسه کلی آرای شهر قم نیز گویای این مدعا است که سهم آرای روحانی در بین حوزه نیز احتمالا زیاد بوده است. آرای روحانی در این شهر بیش از دویست هزار رای و حدود دو برابر آرای نفر دوم یعنی جلیلی بود.

بدنه سنتی حوزه افزون بر انتظارات معمول مردم از روحانی نسبت به بهبود وضع اقتصاد و مسئله تحریمها، به طور مشخص نسبت به بهبود تصویر روحانیت در اذهان جامعه امیدوار هستند. چرا که باری دیگر شخصیتی روحانی با خطابی میانه‌رو و عقلانی به ریاست جمهوری رسیده و کامیابی‌های او به طور طبیعی بر تصویر عمومی از روحانیت اثر مثبت خواهد گذاشت.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish