Tütün ve sigarada yabancı hâkimiyeti pekişiyor
Türkiye’de sigara sanayisine hâkim olan yabancı firmaların ürettiği sigaralarda yerli tütün katkısı yüzde 11’e düşerken, yerli üretici sayısı da hızla azalıyor.
İnsan sağlığına olan zararı her geçen gün daha çok fark edilen tütün alışkanlığıyla mücadele küresel çapta artsa ve kullanımı görece gerilese de tütün ve tütün ürünleri pazarı sermaye birikimi için önemli bir alan, devletlerin vergi tahsilatları için önemli bir araç ve tarım üreticisi için de önemli bir geçim kapısı.
Trend daralma yönlü olsa da tütün tarımı da tütünden üretilen sigara üretimi de az sayıdaki küresel firmanın artan ölçüde kontrolüne giriyor.
Yüzyılları bulan tütün tarımıyla öne çıkan ülkelerden Türkiye’de de tütün ekimi, sigara üretimi ve tüketimi, çok değil 20 yıl gibi kısa bir sürede küresel eğilimlerin etkisi altına girdi ve hem Türk tütünü tarımında hızlı bir düşüş ve ithal tütün ile üretim hem de sigara sanayisinin tamamen yabancı firmaların kontrolüne girdiği bir bağımlılık yaşandı.
Nitekim son veriler, Türkiye’de sigara sanayisine özelleştirmeler sonucu hâkim olan sigara fabrikalarında üretilen sigaralarda yerli tütün katkısının yüzde 11’de kaldığını, tütün ithalatının ihracatı katladığını, üretici sayısının hızla azaldığını ortaya koyuyor. Yüzde 81’i vergiden oluşan sigara fiyatına alım gücü yetmeyen tiryakilerin sigara yerine sarma tütün kullanmaları ve bunun bir kısmının kaçak yoldan ülkeye girişi ise bu sektörde illegal ticaret alanının genişlemesine ve devletin çeşitli önlemler almasına yol açmış görünüyor.
