Korona virüsü (COVID-19) zaten kırılgan olan ve toparlanma ümidini 2020’ye ertelemiş dünya ekonomisinin umutlarını felç etti. Virüsün merkez üssü Çin Halk Cumhuriyeti. Ama hemen ardından doğuda Türkiye’nin komşusu İran ile Avrupa’da İtalya’nın adı önde geliyor. Komşusu İran’dan her gün yeni vaka sayısı ve ölüm sayısında artış haberleri alan Türkiye, sınırlarını kapatarak bu ölümcül rüzgârdan can ve mal kaybını önleyebilme çabasında. Türkiye’de korona virüs vakası henüz gözlenmedi deniyor ama komşu İran’da yaşananlar ve yüksek bulaşma riski, can ve mal kaybı riski açısından endişe verici. Komşu İran’ın zaten kötüye giden ekonomisinin ise korona virüs ile derinleşmesi ve iç politikada önemli sarsıntılar yaratması muhtemel. 

Korona virüsün küresel can tahribatı ile ilgili verileri Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus 28 Şubat’ta yaptığı basın toplantısında açıkladı. Direktör, Çin’in vaka sayısının yaklaşık 80 bin olarak açıklandığını bildirdi. Bu şimdiye kadar belirlenen 87 bin hasta sayısının yüzde 92’sine yakını demek. Çin’de ölen sayısı 2 Mart tarihi itibarıyla 2 bin 873 olarak bildirildi. Çin dışında 55 ülkede 7 bine yakın vaka ve 2 Mart itibarıyla 104 ölüm saptandı. WHO, İtalya’nın özellikle kuzeyinde gözlenen 1500’ü aşkın vakadan yayılan virüsün birçok Avrupa ülkesinde de hastalığa yol açtığını ifade etti ve İran’da ise binin üstünde vaka yaşandığı ve buradan çevredeki 11 ülkeye yayıldığı açıklandı. 

Türkiye’ye en yakın risk merkezi İran’da 19 Şubat’ta ilk korona virüs beş hastada gözlenmiş, ancak 28 Şubat’ta İran Sağlık Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada vaka sayısının bine yaklaştığı ve ölümlerin de 54’e çıktığı bildirilmişti. Günler geçtikçe sayılar artıyor. 2 Mart’ta yapılan açıklamada vaka sayısının 1500’ü geçtiği ve ölü sayısının 66’ya çıktığı bildirildi. İzleyen günlerde bu sayıların artması beklenebilir. 

Korona virüs riskinin İran’ın zaten olumsuz giden ekonomisini daha kırılgan hale getirmesi oldukça muhtemel. Kişi başına geliri ancak 5 bin 500 dolar (dünya ortalaması 11 bin 500 dolar) dolayında olan 84 milyon nüfuslu İran, ABD ambargolarının da etkisiyle son yıllarda ekonomisinde önemli gerilemeler yaşıyor. IMF verilerine göre 2018 yılında yüzde 5’e yakın küçülen İran ekonomisi, 2019’u da yüzde 9,5’a yakın küçülme ile kapadı. Petrol ve doğalgaz gelirleri de zayıflayan İran, 2017’de 15 milyar dolar cari fazla veren bir ülke iken 2019’da 12 milyar dolar, yani milli gelirinin yüzde 3,4 oranında cari açık verdi. İşsizlik oranının yüzde 17’ye, yıllık tüketici enflasyonunun yüzde 30’lara ulaştığı İran’da bütçe açığı da milli gelirin yüzde 5’ini aşmış durumda.