Ana içeriğe atla

Mısır-Rusya ilişkileri ortaklık anlaşmasıyla yeni boyuta ulaşıyor

Mısır’la Rusya arasında ekimde imzalanan iş birliği anlaşması, siyasi ve ekonomik ilişkiler açısından dönüm noktası olarak görülüyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
RTX6FGQE.jpg

Siyasi yorumcu ve iktisatçılara göre Mısır’la Rusya arasında 17 Ekim’de imzalanan kapsamlı ortaklık ve stratejik iş birliği anlaşması siyasi ve ekonomik ilişkileri görülmemiş bir seviyeye taşıyacak.

Ortaklık anlaşması Rusya’yı ziyaret eden Mısır Cumhurbaşkanı Abdül Fettah El Sisi ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından imzalandı. Sisi’nin ortak basın toplantısında yaptığı açıklamaya göre “Anlaşma uzun süreli ilişkileri yeni bir döneme taşıyor.” Putin ise anlaşmada belirlenen hedeflerle “Rusya-Mısır ilişkilerinin farklı alanlarda derinleşeceğini” söyledi.

Mısırlı siyasi yorumcu ve iktisatçılara göre anlaşma iki ülke arasında ticari alışverişi ve ekonomik ilişkileri kolaylaştırmakla kalmayacak, terörle mücadele, askeri anlaşmalar, yasadışı göç ve nükleer enerji projeleri gibi alanlarda üst düzey iş birliği sağlayacak.

Ayn Şems Üniversitesi öğretim üyelerinden iktisatçı Ahmed El Şami, Al-Monitor’a yaptığı değerlendirmede Rusya’nın bu tür anlaşmaları Arap devletleriyle değil genelde Asya ülkeleriyle imzaladığına dikkat çekti. Şami’ye göre Mısır’la böyle bir anlaşmanın imzalanmış olması Rusya’nın ikili ilişkileri yeni bir boyuta taşımak istediğinin işareti.

“Bu anlaşma ilişkilerin gelişiminde yeni bir aşama olup El Deba projesinde vücut bulan Mısır’ın barışçıl nükleer programı ve müstakbel silah anlaşmaları bakımından faydalı olacak” diyen Şami, ilişkilerde ilerlemeyi sağlamak için iki ülkenin stratejik ortaklık yapıları oluşturmasını bekliyor.

Mısır, Akdeniz’deki El Deba bölgesinde inşa edeceği nükleer santralin yapımında Rusya’yla iş birliği yapıyor. Yedi yılda tamamlanması planlanan projenin maliyeti 29 milyar dolar olarak hesaplanıyor. Bu tutarın 25 milyar dolarını Rusya üstlenecek, geri kalanını ise Mısır karşılayacak.

İkili ilişkilerin 1960’larda doruk noktasına ulaştığını ve stratejik ortaklık anlaşmasıyla yeniden böyle bir dönemin yakalanmak istendiğini belirten Şami, 1955’te Mısır ve o zaman Sovyetler Birliği olan Rusya’nın silah anlaşmaları ve Yüksek Baraj’ın yapımına Rusların katkısını da içeren bir ortaklık anlaşması imzaladığını hatırlattı. Bu anlaşmayla Mısır’a 250 milyon dolar tutarında modern Sovyet silahları tedarik edildi. Soğuk Savaş’ın dönüm noktalarından biri olan bu gelişme, Arap-İsrail çatışmasını da ciddi şekilde etkiledi.

Siyasi analist Ammar Ali Hasan’a göre son anlaşma “ilişkilerde merhum Cumhurbaşkanı Cemal Abdül Nasır’ın döneminden bu yana görülmemiş bir dönüm noktası” teşkil ediyor.

Mısır’ın 1973’teki savaşı kazanmasının ardından dönemin Cumhurbaşkanı Enver Sedat dış siyasette denge sağlamaya çalışmış, ABD’yle ilişkileri artırırken Sovyetlerle ilişkileri aşağı çekmişti.

Al-Monitor’a konuşan Hasan anlaşmanın Rusya ile Mısır arasında “2+2” diye anılan ve iki ülkenin savunma ve dışişleri bakanlarını kapsayan görüşmeleri daha ileri bir seviyeye taşıyacağı görüşünde. Taraflar bu üst düzey görüşme formatını 2013’te başlatmıştı. Hasan “Her açıdan yeni bir iş birliği seviyesi söz konusu. İkili ilişkilerde görülmemiş bir ilerleme sağlayacak ortak yapıların devreye girdiğini göreceğiz.” dedi.

Ekonomik boyuta gelince, Kahire Üniversitesi’nde öğretim üyesi olan iktisatçı Farag Abdül Fettah, anlaşmanın Mısır ekonomisine büyük faydalar sağlayacağı, iki ülke arasında ithalat ve ihracatı kolaylaştıracağı görüşünde. Al-Monitor’a konuşan iktisatçıya göre “Anlaşma ayrıca önümüzdeki dönemde her iki ülkenin ekonomisine hizmet edecek üst düzey ekonomik ve yatırım yapılarının kurulmasına yardımcı olacak.”

Devlet Enformasyon Kurumu’na göre Mısır’la Rusya arasındaki ticaret hacmi 2017’nin ilk 10 ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 59 artarak 4.6 milyar dolara ulaştı. Bunun yanı sıra Rusya, Mısır’da bazı ekonomik projeler yürütüyor. Bunlardan biri, 7 milyar dolar yatırım bedeliyle Doğu Port Said’de inşa edilen sanayi bölgesi. Süveyş Kanalı Ekonomik Bölgesi içinde yer alan sanayi bölgesinin 35 binden fazla kişiye istihdam sağlaması bekleniyor.

Mısır-Rusya ilişkileri Sisi’nin göreve geldiği 2014’ten sonra gelişmeye başladı. İki ülkenin devlet başkanları 2014’ten bu yana Kahire ve Moskova’daki karşılıklı ziyaretler dâhil dokuz kez bir araya geldi.

İktisatçı Abdül Fettah’a göre “Mısır-Rusya ilişkileri tarihsel, derin kökenlere sahip. İki ülkenin liderleri de bu ilişkileri güçlendirmeye istekliydi. Şimdi bu iş birliğini daha da ileriye taşımak istiyorlar."

Join hundreds of Middle East professionals with Al-Monitor PRO.

Business and policy professionals use PRO to monitor the regional economy and improve their reports, memos and presentations. Try it for free and cancel anytime.

Free

The Middle East's Best Newsletters

Join over 50,000 readers who access our journalists dedicated newsletters, covering the top political, security, business and tech issues across the region each week.
Delivered straight to your inbox.

Free

What's included:
Our Expertise

Free newsletters available:

  • The Takeaway & Week in Review
  • Middle East Minute (AM)
  • Daily Briefing (PM)
  • Business & Tech Briefing
  • Security Briefing
  • Gulf Briefing
  • Israel Briefing
  • Palestine Briefing
  • Turkey Briefing
  • Iraq Briefing
Expert

Premium Membership

Join the Middle East's most notable experts for premium memos, trend reports, live video Q&A, and intimate in-person events, each detailing exclusive insights on business and geopolitical trends shaping the region.

$25.00 / month
billed annually

Become Member Start with 1-week free trial

We also offer team plans. Please send an email to pro.support@al-monitor.com and we'll onboard your team.

What's included:
Our Expertise AI-driven

Memos - premium analytical writing: actionable insights on markets and geopolitics.

Live Video Q&A - Hear from our top journalists and regional experts.

Special Events - Intimate in-person events with business & political VIPs.

Trend Reports - Deep dive analysis on market updates.

All premium Industry Newsletters - Monitor the Middle East's most important industries. Prioritize your target industries for weekly review:

  • Capital Markets & Private Equity
  • Venture Capital & Startups
  • Green Energy
  • Supply Chain
  • Sustainable Development
  • Leading Edge Technology
  • Oil & Gas
  • Real Estate & Construction
  • Banking

Start your PRO membership today.

Join the Middle East's top business and policy professionals to access exclusive PRO insights today.

Join Al-Monitor PRO Start with 1-week free trial