Ana içeriğe atla

Suriye’deki Kürt kuruluşları niçin kapatıldı?

Kuzey Suriye’deki demokratik özerk yönetimin lisansları olmadığı gerekçesiyle onlarca kuruluşu kapatması siyasi bir karar olarak değerlendiriliyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Kurdish_Closed.jpg

ERBİL, Irak Kürdistanı — Suriye’nin kuzeydoğusundaki demokratik özerk yönetim, 14-15 Mart tarihlerine bir karar alarak yönetim çatısı altında yer almayan tüm siyasi partiler, örgütler ve sivil toplum kuruluşlarına 24 saat içinde lisans alma zorunluluğu getirdi. Yönetim lisans almayan kuruluşların merkezlerinin kapatılacağını ve faaliyetlerine son verileceğini de bildirdi. Suriye’nin kuzeydoğusu ile Afrin, Kobani ve Cezire’deki Kürt bölgelerini kontrol eden yönetim, kararını 13 Mart’ta duyurdu.

Onlarca kuruluşu etkileyen karar, Cezire Yasama Meclisi’nin siyasi partiler kanunu kapsamında 15 Nisan 2014’te onadığı 7 numaralı kararname uyarınca alındı. Kararın Cezire yönetimi tarafından onandığını belirten Cezire Yasama Meclisi Başkanı Abdülkerim Serokhan Al-Monitor’a şu bilgileri verdi: “Bu, toplumsal ve siyasi hayatı düzenlemek amacıyla alınmış bir karardır. Meşruiyetini de tüm toplumsal bileşenlerin, Kürtlerin, Arapların ve Süryanilerin kurduğu yasama meclisinden almaktadır. (...) Yasama Meclisi’nin çıkardığı kanunlar herkes için bağlayıcıdır. Bu meclis, 19 Temmuz 2012’deki devrimin bir sonucudur ve bu devrim de askeri gücüyle birlikte halkın iradesini temsil eden Suriye devriminin bir uzantısıdır.”

Kapatılan başlıca lisanssız kuruluşlar arasında Suriye Kürdistan Demokrat Partisi’nin (KDP-S) liderliğindeki Suriye Kürtleri Ulusal Konseyi (ENKS) koalisyonu yer alıyor.

Serokhan, özerk yönetim içinde yer alan Demokratik Birlik Partisi’nin (PYD) ise yönetimden lisans aldığını öne sürdü.

Demokratik Toplum Hareketi TEV-DEM’in Halkla İlişkileri Komisyonu Eş Başkanı Abdülselam Ahmet merkezleri kapatılan partilerin lisans alarak faaliyetlerini yasallaştırma imkânlarının olduğunu ama bunu yapmadıklarını söyledi. Al-Monitor’a konuşan Ahmet, lisanslı birçok partinin faaliyetini sürdürdüğüne dikkat çekerek yasama meclisi tarafından toplumsal hayatı düzenlemek için alınan kararlara demokratik özerk yönetim bölgelerinde yer alan herkesin uyması ve saygı göstermesi gerektiğini de söyledi.

Ahmet, kararın bölgedeki demokratik süreci baltalamadığına inanıyor. Ama karardan etkilenen partiler, bunu bölgedeki diğer Kürt grupların, yani Halk Savunma Birlikleri (YPG) ve Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) desteğini alan PYD’nin bir dayatması olarak görüyor. Demokrasinin disiplin ve örgütlenme gerektirdiğini belirten Serokhan ise “Demokrasi kaosta gelişmez.” dedi.

KDP-S’nin Suriye’deki siyasi büro üyesi ve ENKS’nin Yerel Meclisler Başkanı Muhsin Tahir ise Al-Monitor’a şu açıklamayı yaptı: “Bu karar, Kürt halkına yönelik baskıcı bir politikanın sonucudur. ENKS silahların gücüyle yaşamı tekeline alan bir iktidarın dayatmalarına boyun eğmeyecek. Kararı protesto etmek için barışçıl militanlığın ve demokrasinin tüm yöntemlerini kullanacağız.”

Merkezleri kapatılan partiler kararın özgürlük ihlali olduğunda hemfikir. Kapatılan Kürt Gençlik Hareketi’nin Genel Koordinatörü İmad Yusuf Al-Monitor’a şöyle dedi: “Bu karar, bir partinin muhaliflerini siyaseten yok etme amaçlı sistematik bir planının parçasıdır. Merkezin kapatılma kararı, ENKS ile diğer gençlik hareketlerinin binalarını hedef alan bir dizi kundaklama eylemi ve saldırıların ardından geldi. (...) Kürt hareketi, çalışmalarını iktidarın iradesine rağmen sürdürmeyi yıllarca başarmış bir harekettir. Moralimizi ve kararlılığımızı yitirmeden duruşumuzu korumayı sürdüreceğiz.”

Yusuf’a göre karar, PYD’nin kendisini yurt dışında pazarlayamamasından ve Cenevre Müzakereleri gibi uluslararası konferanslarda varlık göstermeyi başaramamasından kaynaklanıyor.

Merkezi kapatılan bir diğer kuruluş Rojava Kürdistanı Öğrenci ve Demokratik Gençlik Birliği’nin yönetici üyelerinden Şafan İbrahim de Al-Monitor’a şöyle dedi: “Birliğin Derik, Alyan, Kamışlı, Haseke, Amuda, Resulayn ve Derbesiye’deki merkezlerinin kapatılması ve faaliyetlerinin durdurulması gelişmekte olan bir toplumda spor, müzik ve sanat alanında faaliyetler yürüten gençlik hareketini baltaladı.”

Öte yandan Suriye devletinin kontrolünde olan Baas Partisi ve Ulusal İlerici Cephe gibi kuruluşlar karardan etkilenmedi. Kararın sadece özerk yönetim bölgesinde yer alan kuruluşları kapsadığını belirten Ahmet “Bu iki kuruluşun bizim kontrolümüzdeki bölgede merkezleri bulunmuyor.” dedi.

Kararla sadece siyasi partiler ve gençlik hareketlerinin merkezleri değil Kürdistan Kadın Birliği’nin (KDK) merkezleri de kapatıldı. Hatta birliğin Derik’teki merkezi askerler tarafından basılarak kapısı mühürlendi. KDK yetkilisi Arya Cuma Al-Monitor’a kadın hakları konusunda sloganlara sahip özerk yönetimin bu kararla kadınların işine ve faaliyetlerine büyük darbe vurduğunu söyledi.

Ahmet ise tek taraflı alınan bu kararın demokratik yapıya zarar verip vermeyeceği sorularını özerk yönetim içinde birçok hareket ve örgütün faaliyetlerini sürdürdüğüne işaret ederek yanıtladı. Ahmet kararın tüm kuruluşları etkilemediğini de ekledi. Kararın meşru olduğunu belirten Serokhan da uluslararası kuruluşların kararı kınaması hâlinde kararın yasal olduğunu hatırlatacaklarını belirtti.

Suriye’de kapatılan Kürt Yekiti Partisi lideri Muhammed Hayır Banko ise kararın hedefteki partilere duyulan kini yansıttığını belirterek Al-Monitor’a: “ENKS bu yönetimin meşruiyetini tanımıyor. Bu karar sadece merkezlerin kapatılmasıyla ilgili değil. Merkezler defalarca demokratik özerk yönetimle bağlantılı gençlik örgütlerinin saldırılarına uğradı.” diye konuştu.

Karardan etkilenenler sadece Kürt partilerle sınırlı değil. Suriye rejimine muhalif ve Suriye muhalefetinin içinde yer alan Demokratik Süryani Örgütü’nün (DSÖ) merkezi de kapatıldı. Uygulamanın iç çatışmaya yol açacağını söyleyerek kararı kınayan örgüt, merkezini 28 Mart’ta yeniden açtı ancak merkezin yeniden nasıl açıldığına ilişkin bir açıklama yapmadı.

Kapatılan etkin Kürt Partileri arasında Kürt Demokratik İlerleme Partisi (KDPP) de bulunuyor. Konuya ilişkin bir açıklama yapan parti, kararı keyfi diye nitelendirerek kınadı.

Serokhan ise partilerin merkezlerini yeniden açıp açamayacaklarına ilişkin soru üzerine DSÖ’nün merkezlerini yeniden açtığını, KDPP’nin de açmaya hazırlandığını söyledi. Serokhan bu örgütlerin lisans başvuruları için belirlenen 24 saatlik süre dilimi içerisinde özerk yönetime başvuru yaptıkları için merkezlerini yeniden açabileceklerini belirtti.

More from Sardar Mullah Darwish

Recommended Articles