Donald Trump’ın ABD başkanı seçildiği 8 Kasım 2016’dan bu yana Filistin dış politikasında son derece ilginç bir süreç yaşanıyor. Filistinliler, şekillenmekte olan yeni dünya düzenini anlamaya, yeni dönem için planlar yapmaya çalışıyor. Yeni başkanın her adımı inceleniyor, her açıklaması uzmanlar ve danışmanlar tarafından irdeleniyor, gerçek anlamlar çözülmeye çalışılıyor. Varılan sonuçlara göre hareket tarzları ve tepkiler belirleniyor.

Filistin devlet başkanının Ramallah’taki karargâhı Mukata’da yapılan yoğun beyin fırtınalarından geçtiğimiz günlerde önemli bir sonuç çıktı: 1993 Oslo Anlaşması’nın imzalanmasıyla oluşan klasik müzakere formülü, yani İsrail ve Filistin taraflarının ABD himayesinde diyalog veya doğrudan müzakereler yürütmesi artık geçerli değil. Kimliğinin gizli kalması kaydıyla Al-Monitor’a konuşan bir Filistin diplomatik kaynağı, Trump daha göreve başlamadan aşikâr olan bu tespitin bugün artık teyit edilmiş olduğunu söyledi.

Kaynağa göre “Amerikalıların başka kimse olmadan İsrail ve Filistinlileri üçlü görüşmelere iteklemesi gibi bir durum artık olmayacak.” Yani oyunun kuralları değişmiş durumda. İlgili tüm taraflar menfaat çemberinin genişlediğini net bir şekilde görüyor. Buna göre yeni görüşmeler olacaksa bunlar ABD ve Rusya’nın ortak önderliği ve belli Arap devletlerinin katılımıyla uluslararası bir konferans çerçevesinde yapılacak.

Filistin tarafının bu anlayışı iki ana nedene dayanıyor. Birincisi, geçmişin acı tortusu ve İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas arasındaki derin güvensizlik nedeniyle bu ikilinin ciddi bir diyaloğa giremeyeceği aşikâr. İkinci neden ise dünya sahnesinde yaşanan değişiklikler. ABD yönetimi oyunu değiştiren kurallar dayatırken Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de artık bir kenarda durmuyor, İsrail-Filistin ihtilafının çözümünde merkezi bir rol üstlenmek için oldukça hevesli görünüyor.