Son yıllarda daha çok terör eylemleri, patlayan canlı bombalar, darbe girişimleri, muhalefet liderlerine suikast saldırısı ile anılır hale gelen Türkiye’de güzel şeyler de olmuyor değil. Bunlardan biri tam da ‘çılgın proje’ demeyi hak ediyor. Eserin sahibi sanatçı olunca bu çılgınlık bir anıtsal eser olarak karşımıza çıkıyor. Türkiye’nin önemli sanatçılarından Hüsamettin Koçan’dan ve doğduğu köye kurduğu müzeden söz ediyoruz. İstanbul’dan 1400, Ankara’dan 900 kilometre uzakta bozkırın ortasında, dağların tepesinde bir estetik abidesi olarak karşımıza çıkan Baksı Müzesi, üstelik Koçan’ın adını değil doğduğu toprakların, köyünün eski adını taşıyor.

‘Baksı’ Koçan için sadece doğduğu köyü ifade etmiyor. Kazak ve Kırgız dilinde baksı, şaman anlamında kullanılıyor. Şaman iyileştirici, şair, toplanma yeri anlamına geliyor. Koçan ise sanatında Şamanizm’in tüm etkilerini yansıtan bir usta.

Eşi Oya Koçan ile birlikte sanatseverlerin de katkılarıyla en büyük eserini inşa eden Koçan 10 yılda yaklaşık 10 milyon dolarlık bir harcamayla vücut bulan ama hala yeni katkılarla büyümeyi sürdüren Baksı Müzesi’ni gelecek nesillere, insanlığa bırakıyor. Bunun için de sağlam temelleri oluşturmanın çabasını sürdürüyor.

Türkiye’nin en küçük ve en yoksul illerinden biri olan Bayburt’a 45 kilometre mesafedeki müzenin öyküsü Koçan’ın babasını kaybettiği gün başlıyor. Şimdiki adı Bayraktar olan köyüne, 1987’nin soğuk bir kış günü defin için giden Koçan bundan sonraki uzun yılların öyküsünü Al-Monitor’a şöyle aktardı: “Baktım köyümde konak kapanmış, insanlar odalarına çekilmiş, bağlar gevşemiş. Oysa köy konağında buluşulur, cenk hikâyeleri okunur, âşıklar atışır, memleket meseleleri konuşulurdu. Kültür merkezi gibiydi. Yeniden inşa etmeye karar verdik; yok öyle değil, böyle yapalım, kütüphane ekleyelim, el sanatlarını yaşatalım, atölyeler kuralım derken, önce ‘el sanatları araştırma, uygulama merkezi’ noktasına geldik. Orada da kalmadık, iş bir müze fikrine dönüştü. Sonunda 2000 yılında attık temeli.”