Ana içeriğe atla

Erdoğan İsrailli askerlerin naaşlarını alabilir miydi?

Hamas’ın iki İsrailli sivili serbest bırakması ve iki askerin naaşını İsrail’e iade etmesi İsrail-Türkiye uzlaşı müzakerelerinde hiçbir zaman masada olmadı. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Hamas leader Yehia Sinwar attends a rally in Khan Younis in the southern Gaza Strip January 7, 2016. The rally, organized by Hamas movement, was held to honor the families of dead Hamas militants, who Hamas's armed wing said participated in imprisoning Israeli soldier Gilad Shalit, organizers said. Shalt was abducted by militants in a cross-border raid in 2006, and was released in exchange for more than 1,000 Palestinians held in Israeli jails. REUTERS/Mohammed Salem  - RTX21FPI
Hamas liderlerinden Yahya Sinvar Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus’ta düzenlenen bir mitingde, 7 Ocak 2016 — REUTERS/Mohammed Salem

İsrail ile Türkiye arasında 27 Haziran’da imzalanan uzlaşı anlaşması, İsrail Savunma Kuvvetleri’ne (IDF) mensup iki askerin naaşı ile Hamas tarafından alıkonan iki İsrailli sivilin iadesini sağlamadı. Hadar Goldin ve Oron Şaul isimli askerler 2014’te öldürülmüştü. Avraham Mengistu ve Hişam El Sayed isimli siviller ise hâlen Hamas’ın elinde.

Anlaşma kapsamında Mengistu ve Sayed’in durumlarına ilişkin İsrail savunma teşkilatının hâlihazırda bildiklerinin ötesinde tek bir yeni bilgi sağlanamadı. 2014’teki Koruyucu Hat Harekâtı’ndan sonra Gazze sınırını ayrı ayrı geçen Mengistu ve Sayed, Hamas’ın askeri kanadı tarafından pazarlık kozu olarak tutuluyor. İki sivilin ciddi bir koz olduğu söylenemez ama Hamas onları İsrail’e karşı güçlü bir baskı aracı olarak görüyor.

Goldin ve Şaul aileleri ise Türkiye’yle yapılan uzun müzakereler esnasında İsrail’in askerlerin naaşlarının iadesini şart olarak koşacağına dair kendilerine söz verildiğini söylüyor. Oysa ailelere bu sözler verilirken Güvenlik Kabinesi’nin uzlaşıyı destekleyen üyeleri de Avigdor Liberman, Naftali Bennett ve Ayelet Şaked gibi anlaşmaya muhalefet eden bakanlar da naaşların ve sivillerin iadesini anlaşmaya bağlama imkânının fiilen sıfır olduğunu biliyorlardı.

Türkiye Hamas Siyasi Büro Şefi Halit Meşal üzerindeki tüm nüfuzunu kullanmış olsa bile şu gerçeği değiştiremezdi: Meşal, naaşları ve sivilleri elinde tutan silahlı kanadın lideri üzerinde artık hiçbir etki gücüne sahip değil. Geçmişte naaşların ve sivillerin iadesi için Hamas lideri İsmail Haniye’ye 48 saat süre veren, aksi hâlde kendisini ortadan kaldırılacağını söyleyen Liberman da dâhil Kabine’nin tüm üyeleri bu durumu ailelerden ve halktan gizlediler.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish