Ana içeriğe atla

Peşmerge Musul yolunda ilerliyor

Musul’un güneydoğusunda İslam Devleti’ne karşı iki gün boyunca süren büyük taarruzda Peşmerge güçleri dokuz köyü geri aldı, 140 İD militanını öldürdü. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Kurdish Peshmerga forces keep watch in a village east of Mosul, Iraq, May 29, 2016.  REUTERS/Azad Lashkari - RTX2EODA

MANGUBA KÖYÜ, Irak — 29 Mayıs sabahı bir ambulans siren çalarak Hazır Cephesi’nden çıkarken üç başka ambulans da hızla son kontrol noktasından geçiyordu. Birkaç saat önce, sabah beşte bölgede askeri bir operasyon başlamıştı. Irak’ın kuzeybatısında yer alan Musul’u kurtarma harekâtı kapsamında başlayan bu taarruz ertesi gün de devam edecekti. Cepheler arasında mekik dokuyan kamyonların üstü ışık yansıtıcı malzemeyle kaplanmıştı. Bu önlem, ABD öncülüğündeki koalisyon uçaklarının onları İslam Devleti’nin (İD) araçlarından ayırt etmesi içindi.

Yakınlardaki bir üstte Al-Monitor’a açıklama yapan Hazır Cephesi’nin komutan yardımcısı General Şeyh Ato Zebari, harekâta yaklaşık 6 bin Peşmerge ile seçkin Zerevani birliklerinin katıldığını söyledi. General Dedevan Hurşit Tevfik de Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin (KBY) başkenti Erbil’in batısında süren operasyonun İD’i Gever’le Erbil’in daha da uzağına iteceğini, böylelikle hâlen İD kontrolünde bulunan Irak’ın ikinci büyük kenti Musul’a ilerlemeye çalışan güçlere hareket alanı sağlayacağını belirtti.

İki gün süren harekât, kasımda Sincar’ı kurtaran operasyondan bu yana Peşmerge’nin katıldığı en büyük harekâttı. Zebari, ilk hedeflerinin bazı köylerin geri alınması olduğunu söyledi. Bunlar haziran 2014’te İD tarafından ele geçirilen, Kakai ve Şabak azınlıklarının yanı sıra başka Kürt topluluklarıyla Hristiyanların yaşadığı köyler. Hasan Şami köyüyle Vardak arasındaki bu alan yaklaşık 22 kilometre uzunluğunda. İD 2014 yazında Musul ve çevresini ele geçirmeden önce bu topraklar KBY ile merkezi Irak hükümeti arasında ihtilaf konusuydu.

Zebari amaçlarını şöyle anlattı: “Taarruz neticesinde Hazır Nehri’nin iki yakasında da kontrol sağlanmalı ve Musul’un uzun zamandır beklenen kurtuluşu için yeni safhalara zemin hazırlanmalı. Kanada, Fransa, İngiltere ve ABD uçaklarının desteği harekâtta son derece önemli bir rol oynuyor. En büyük sorun ise el yapımı patlayıcılar ve intihar bombacıları.” Tevfik de İD’in son dönemde çok sayıda motosikletli intihar eylemcisi kullandığını ve bunun başkentin çevresi için ciddi tehlike oluşturduğunu belirtti.

Zebari köylerde sivil kalıp kalmadığına ilişkin bir soruyu da şöyle yanıtladı: “Halkın tamamı Şabak, Kakai ve Kürt olduğu için İD 2014’te bu köyleri ele geçirdiğinde hepsi buraları terk etti. Şimdi KBY’de yerinden edilmiş kişiler olarak bulunuyorlar.”

Manguba köyünün hemen dışında, cephe hattına yakın, yüksek bir noktada ise Kürdistan Demokrat Partisi’ne mensup silahlı gönüllüler, üzerlerinde arazinin rengine uyan geleneksel, bol giysilerle etrafı kolaçan ediyor; top atışlarıyla yükselen dumanları, çorak arazinin alev almasını izliyordu.

Elinde Rus yapımı tabanca, başında siyah-beyaz kefiye olan 62 yaşındaki bir adam kendisini Tel Asvad ve o sabah ele geçirilen ilk köylerden biri olan Maguba’daki KDP mensuplarından biri olarak tanıttı. Yanındakilerle birlikte çatışmaya katılma izni alamadıklarını anlattı ve ekledi: “Eğitimsiz savaşçılar ancak kargaşa yaratıyor.” Bu, geçmiş çatışmalardan edinilen bir ders. Ancak savaşmaya istekli silahlı gönüllüler yine de orada duruyor ve birkaç kilometre öteden yükselen dumanları heyecanla izliyorlardı.

İD’in elinde olan, yakınlardaki Bartala köyünün KDP teşkilatında yer alan Ali Milham ise Al-Monitor'a hâlen Musul'da bulunan bazı kişilerle irtibat hâlinde olduğunu belirtti. Yaptığı telefon görüşmelerinden sonra da pek çok insanın şehirden kaçmaya çalıştığını ve Suriye’nin Kürt bölgelerine yöneldiğini aktardı.

Üssün yakınlarındaki gözetleme noktasına bir aracın üzerine monte edilmiş Grad tipi roketatar yerleştirtilmişti. Subaylar, cumhurbaşkanına imar konularında danışmanlık yapan bir yetkili ve bazı yerel liderler operasyonu buradan izliyordu.

Çavuş Rebvar Hüseyin Al-Monitor’a o sabah bu noktadan üç Grad füzesi fırlatıldığını söyledi. İlk hedef yaklaşık altı kilometre ötedeki Zarakhatun köyüymüş. Amaç ise karmaşa yaratarak Peşmerge’nin köye girmesini sağlamak.

Üssün içinde ise kum rengi postallarına kan bulaşmış bir subay, harekâtta ilk kaybın Müftü köyü yolunda ölen Korgeneral Rezgar olduğu bilgisini verdi. Sarsılmış görünen Tümgeneral Muhsin Raşit arkadaşını Al-Monitor’a şöyle anlattı: “O herhangi bir Peşmerge değildi. Benim gibi bir tıp doktoruydu. Mülteci olarak Çek Cumhuriyeti’nde tıp okumuştu. Buraya Peşmerge olarak savaşmak için dönmüştü. 100 metre gerisindeydim, onu hayata döndürmeye çalıştım ama başarılı olamadım.”

Hazır’da bölge komutanı olan Arif Tayfar ise daha sakindi: “Bu bir savaş, adamlarımızı kaybetmememiz doğal.”

O esnada odada bulunan bir diğer subay ise “İD’in elindeki malzemelere hayret ettik. Bunca şeyi nereden buldular merak ediyoruz.” dedi. Can kayıplarının geçmişteki operasyonlara nazaran az olduğunu söyleyen subay, bunu uluslararası koalisyonun hava saldırıları ve Peşmerge’nin son aylarda aldığı eğitime borçlu olduklarını ekledi.

Harekât sırasında ABD’li bir danışmanın da hafif şekilde yaralandığı söylense de bu bilgi Al-Monitor tarafından teyit edilemedi. Ancak ABD ordusu 31 Mayıs’ta olayın tam olarak nerede ve nasıl gerçekleştiğini belirtmeden Kuzey Irak’ta Erbil yakınlarında bir ABD askerinin yaralandığını açıkladı.

Üstte yeni gelişmeleri telefonla öğrenen kıdemli subayların bir gözü de televizyonda, Kürdistan 24 kanalındaydı. 30 Mayıs’ta tamamlanan harekâtta dokuz köyün kurtarıldığı ve 140 düşman savaşçının öldürüldüğü açıklandı. Harekâtta dört Peşmerge öldü, 34 Peşmerge de yaralandı. İD 31 Mayıs’ta, sabaha karşı saat 3’te başlattığı bir saldırıyla kaybettiği toprakları geri almayı denedi ama başaramadı.

Yetkililerin Al-Monitor’a verdiği bilgilere göre Peşmerge’nin Musul istikametinde yapacağı ikinci hamle Musul güzergâhı üzerindeki Hristiyan köyleri olacak.

Bu arada güneyde başlayan bir başka operasyonda ise uluslararası hava desteği ve Şii milislerin eşliğinde ilerleyen Irak hükümet güçleri İD’in Musul’dan altı ay önce ele geçirdiği ülkenin dördüncü büyük kenti Felluce’yi geri almak için taarruza geçti. Irak’taki operasyonlar sürerken sınırın öte tarafındaki Suriye’de de ABD destekli Kürt ağırlıklı koalisyon İD’in fiili başkenti Rakka’yı geri almak için bastırıyor.

Join hundreds of Middle East professionals with Al-Monitor PRO.

Business and policy professionals use PRO to monitor the regional economy and improve their reports, memos and presentations. Try it for free and cancel anytime.

Free

The Middle East's Best Newsletters

Join over 50,000 readers who access our journalists dedicated newsletters, covering the top political, security, business and tech issues across the region each week.
Delivered straight to your inbox.

Free

What's included:
Our Expertise

Free newsletters available:

  • The Takeaway & Week in Review
  • Middle East Minute (AM)
  • Daily Briefing (PM)
  • Business & Tech Briefing
  • Security Briefing
  • Gulf Briefing
  • Israel Briefing
  • Palestine Briefing
  • Turkey Briefing
  • Iraq Briefing
Expert

Premium Membership

Join the Middle East's most notable experts for premium memos, trend reports, live video Q&A, and intimate in-person events, each detailing exclusive insights on business and geopolitical trends shaping the region.

$25.00 / month
billed annually

Become Member Start with 1-week free trial

We also offer team plans. Please send an email to pro.support@al-monitor.com and we'll onboard your team.

What's included:
Our Expertise AI-driven

Memos - premium analytical writing: actionable insights on markets and geopolitics.

Live Video Q&A - Hear from our top journalists and regional experts.

Special Events - Intimate in-person events with business & political VIPs.

Trend Reports - Deep dive analysis on market updates.

All premium Industry Newsletters - Monitor the Middle East's most important industries. Prioritize your target industries for weekly review:

  • Capital Markets & Private Equity
  • Venture Capital & Startups
  • Green Energy
  • Supply Chain
  • Sustainable Development
  • Leading Edge Technology
  • Oil & Gas
  • Real Estate & Construction
  • Banking

Start your PRO membership today.

Join the Middle East's top business and policy professionals to access exclusive PRO insights today.

Join Al-Monitor PRO Start with 1-week free trial