Ana içeriğe atla

Türk polisi IŞİD’in Ankara katliamını neden önlemedi?

Polisin, 10 Ekim’de Ankara’da 102 kişinin öldürüldüğü IŞİD katliamı öncesinde saldırganların isimlerini de içeren istihbarat raporlarını hasıraltı etmesi saldırının önlenmek istenmediği şüphesini doğurdu.
Demonstrators confront riot police following explosions during a peace march in Ankara, Turkey, October 10, 2015. At least 30 people were killed when twin explosions hit a rally of hundreds of pro-Kurdish and leftist activists outside Ankara's main train station on Saturday in what the government described as a terrorist attack, weeks ahead of an election. REUTERS/Stringer - RTS3UFC

Türk polis teşkilatı IŞİD mensubu iki teröristin 10 Ekim 2015’te Ankara’da sendikalar ve sivil toplum örgütlerinin “barış mitingi”ne katılmak için toplanan gruplara karşı düzenlediği ve 102 kişiyi öldürdüğü çifte intihar saldırısını önleyebilir miydi?

Bu soru saldırının hemen sonrasında da soruldu. Çünkü bombaların birbiri ardına patladığı gar bölgesinde polis önlemi yoktu. Miting alanına doğru yapılacak yürüyüşe katılmak için toplananlar üst aramasından geçirilmemişlerdi.

Bu soru çok önemli.

Çünkü IŞİD’in Ankara saldırısı Türkiye’nin kaderi üzerinde etkili oldu. Türkiye tarihindeki bu en kanlı terör saldırısının dramatik biçimde güçlendirdiği kaos ve terör tehdidi, iktidar partisi AKP’nin 7 Haziran Genel Seçimleri’nde kaybettiği Meclis çoğunluğunu 1 Kasım Genel Seçimleri’nde geri almasında rol oynadı.

13 Nisan 2016’ya kadar “Ankara saldırısı önlenebilir miydi?” sorusuna ancak akıl yürüterek “Evet, önlenebilirdi” cevabını verebiliyorduk.

Bugün ise artık bu soruya “Evet” cevabını olgulara dayalı bir kesinlikle verebiliyoruz.

Cumhuriyet gazetesinde 13 ve 14 Nisan tarihlerinde gazeteci Kemal Göktaş’ın imzasıyla yayımlanan haberler bunu mümkün kılıyor.

Evet, güvenlik güçleri isteselerdi bu saldırıyı önleyebilirlerdi. Çünkü IŞİD’in bu tür saldırılar gerçekleştireceğine dair istihbarat raporları mevcuttu. Hatta saldırıyı düzenleyecek olan teröristlerin adlarına bile ulaşılmıştı. Ama Ankara’da polis öyle tasarruflarda bulundu ki bunlar, sonuçları önlemek şöyle dursun saldırının kolaylaştırılmasına hizmet etti.

Bakın Cumhuriyet’te 13 Nisan’da yayımlanan haberde neler vardı:

  • Mülkiye müfettişlerinin hazırladığı 25 Şubat 2016 tarihli rapora göre, Ankara’da 10 Ekim’deki terör saldırılarından 25 gün önce istihbarat birimleri polisin Ankara’daki terörle mücadele departmanına, IŞİD’in mitinglerde birden fazla intihar bombacısı kullanarak eylem yapabileceği hususunda bilgi verdiler. Ancak terörle mücadele şubesi bu bilgiyi üstlerine ve mitinglerin güvenliğinden sorumlu olan birime iletmedi.

  • Müfettişlerin raporuna göre istihbarat dairesi saldırının düzenlendiği 10 Ekim gününün sabahında terörle mücadele birimine ilettiği notta Yunus Emre Alagöz adlı “terör nitelikli şahıs”ın eylem hazırlığı içinde olabileceğini bildirdi. Bu kişi, 20 Temmuz’da yeniden inşasına katılmak için Kobani’ye geçmek üzere Türkiye tarafındaki Suruç ilçesinde toplanmış 33 solcu aktivisti öldüren IŞİD mensubu intihar bombacısı Şeyh Abdurrahman Alagöz’ün ağabeyiydi. İstihbaratın verdiği bilgi doğru çıktı: 10 Ekim saldırısının faillerinden biri Yunus Emre Alagöz’dü. Bu arada bir parantez açarak Suruç katliamının PKK ile hükümet güçleri arasındaki savaşı tetiklediğini hatırlatalım. 10 Ekim’deki “barış mitingi” işte bu savaşın sona ermesini talep etmek amacıyla düzenlenmek istenmişti.

  • Müfettişler ihmallerini tespit ettikleri beş üst düzey polis şefi hakkında soruşturma açılmasını istediler ancak Valilik izin vermedi. Başsavcılık da itiraz hakkını kullanmadı ve dosyayı işlemden kaldırma kararı aldı.

  • 14 Nisan tarihli Cumhuriyet gazetesinde yine müfettiş raporuna dayandırılan haberde ise Emniyet’in 10 Ekim’de Ankara’daki mitingte görev yapacak olan personelini canlı bomba saldırısına karşı öncelikle kendilerini korumaları hususunda uyardığı, buna mukabil mitinge katılanların güvenliğinin sağlanması için herhangi bir özel önlem almadığı belirtildi.

Bütün bu verilerin ışığında IŞİD’in 10 Ekim Ankara saldırısının istenseydi pekala önlenebileceği sonucuna varmak kaçınılmaz oluyor.

Ankara saldırısı 7 Haziran ve 1 Kasım genel seçimleri arasındaki dönemde yaşanan kanlı çatışma ve terör eylemlerinin zirve noktasıdır. 10 Ekim saldırısı, seçmenin siyasi tercihleri üzerinde doğrudan etkili olan “sorun algısı”nın sandıkta AKP lehine sonuç doğuracak şekilde radikal bir değişime uğramasında en önemli rolü oynamıştır.

Metropoll Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi’nin sonuçlarını sadece müşterilerine sunmak için düzenlediği “Türkiye’nin Nabzı” araştırması, deneklerin “Türkiye’nin en önemli sorunu nedir?” şeklindeki açık uçlu soruya verdikleri cevap ile AKP’nin sandık performansı arasındaki rabıtayı gösteriyor...

AKP’nin yüzde 20 oy kaybına uğrayarak mecliste azınlığa düştüğü 7 Haziran seçimleri öncesinde, mayıs ayında deneklerin yüzde 64.2’si “Türkiye’nin en önemli sorunu ekonomidir” diyor ve bu algı iktidar partisinin neden yenildiğini açıklıyor: Ekonomideki kötüye gidiş.

Mayıs 2015’te “en önemli sorun terördür” diyenler sadece yüzde 3.7 gibi düşük bir seviyede. Temmuz’da Suruç katliamının ardından PKK’yla savaş başlıyor ve sorun algısı alt üst oluyor: Eylülde terörü en önemli sorun olarak görenler yüzde 42.2’ye çıkmış iken ekonomide herhangi bir düzelme olmamasına rağmen “En önemli meselemiz ekonomidir” diye düşünenlerin oranı yüzde 64 seviyesinden 22.4’e düşmüş görünüyor. 10 Ekim saldırısının öncesinde, 4-7 Ekim tarihleri arasında düzenlenen Türkiye’nin Nabzı araştırmasının verileri, “en önemli sorun terör” cevabını verenlerin oranının daha da artarak yüzde 47.2’ye çıktığını ortaya koyuyor. Dolayısıyla üç gün sonraki 10 Ekim saldırısının “terör tehdidi” algısını dramatik biçimde zıplattığı varsayılabilir. Bu artan korku, bir kısım sağ ve muhafazakar seçmende “güvenlik ve istikrar” kaygısıyla siyasi değişim arayışından vazgeçme ve otoriter statükonun etrafında toplanma eğilimini doğurdu. Bu durum ise AKP’nin 1 Kasım seçimlerini kendilerinin de beklemediği kadar yüksek bir oy oranıyla kazanmasında en büyük rolü oynadı.

Enteresan olan, AKP seçmeninin önemli bir kısmının da terörün AKP’ye oy kazandırdığını düşünmesi...

Metropoll şirketinin 6-11 Şubat tarihleri arasında 28 ilde 2082 denekle yüz yüze yaptığı araştırmanın sonucuna göre, AKP seçmeninin yüzde 50.4’ü “7 Haziran sonrasında yaşanan terör olaylarının AKP’nin oyunu artırdığı yönündeki iddiaları doğru buluyor musunuz?” şeklindeki soruya “Evet” cevabını veriyor. Türkiye genelinde aynı kanaati paylaşanların oranı ise yüzde 57.3. Bu iddianın doğru olmadığını düşünenler yüzde 30.4 oranında; yüzde 12.3’ün ise “fikri yok”.

Polisin 10 Ekim saldırılarını önlemeyerek sergilediği “ağır ihmal” hakkında Cumhuriyet’in yanı sıra sol eğilimli Evrensel gazetesinde de yayımlanan bu haberleri izleyen bir gelişme ise Ankara’daki başsavcılığın haberleri yazan muhabirler hakkında “terörle mücadelede görev almış kamu görevlilerini hedef gösterdikleri” iddiasıyla 15 Nisan’da soruşturma açması oldu.

Oysa bu haberler, kamu görevlilerini hedef göstermekten ziyade IŞİD terörü ile AKP’nin zaferiyle sonuçlanan 1 Kasım seçimleri arasındaki ilintiyi göstermesi açısından önemliydi.

Join hundreds of Middle East professionals with Al-Monitor PRO.

Business and policy professionals use PRO to monitor the regional economy and improve their reports, memos and presentations. Try it for free and cancel anytime.

Free

The Middle East's Best Newsletters

Join over 50,000 readers who access our journalists dedicated newsletters, covering the top political, security, business and tech issues across the region each week.
Delivered straight to your inbox.

Free

What's included:
Our Expertise

Free newsletters available:

  • The Takeaway & Week in Review
  • Middle East Minute (AM)
  • Daily Briefing (PM)
  • Business & Tech Briefing
  • Security Briefing
  • Gulf Briefing
  • Israel Briefing
  • Palestine Briefing
  • Turkey Briefing
  • Iraq Briefing
Expert

Premium Membership

Join the Middle East's most notable experts for premium memos, trend reports, live video Q&A, and intimate in-person events, each detailing exclusive insights on business and geopolitical trends shaping the region.

$25.00 / month
billed annually

Become Member Start with 1-week free trial

We also offer team plans. Please send an email to pro.support@al-monitor.com and we'll onboard your team.

What's included:
Our Expertise AI-driven

Memos - premium analytical writing: actionable insights on markets and geopolitics.

Live Video Q&A - Hear from our top journalists and regional experts.

Special Events - Intimate in-person events with business & political VIPs.

Trend Reports - Deep dive analysis on market updates.

All premium Industry Newsletters - Monitor the Middle East's most important industries. Prioritize your target industries for weekly review:

  • Capital Markets & Private Equity
  • Venture Capital & Startups
  • Green Energy
  • Supply Chain
  • Sustainable Development
  • Leading Edge Technology
  • Oil & Gas
  • Real Estate & Construction
  • Banking

Start your PRO membership today.

Join the Middle East's top business and policy professionals to access exclusive PRO insights today.

Join Al-Monitor PRO Start with 1-week free trial