BAĞDAT — Irak’ın petrol sahalarından elde ettiği geliştirme ve üretim gelirleri, Petrol Bakanlığı’nın ilgili lisans sözleşmelerini imzaladığı 2009-2010 döneminin gerisine düştü. Dünya petrol fiyatları düşük seyretmeye devam ederse Irak hükümeti, yabancı petrol şirketlerinin 2015’te 20 milyar doları bulan ücretlerini ödeyemez hâle gelecek.

Irak’ın yaşadığı mali krize İslam Devleti’yle mücadelenin maliyeti ve artan yolsuzluk iddiaları eklenince yabancı petrol şirketleriyle Nuri El Maliki iktidarında yapılan sözleşmeler mercek altına alındı. Irak’ın bu sözleşmelerden büyük zarar ettiğini iddia eden siyasi partiler sözleşmelerin gözden geçirilmesini ya da iptal edilmesini istiyor.

Irak’ın petrol rezervleri dünya toplamının yaklaşık yüzde 10’una tekabül eden 143 milyar varil olarak hesaplanıyor. Petrol Bakanlığı’nın petrol gelirlerini artırmak için şubatta oluşturduğu plan, üretimin 2020 yılına kadar günde 9 milyon varile çıkarılmasını öngörüyor. Ancak üretim artışıyla sağlanacak gerilin önemli bir bölümü lisans sözleşmeleri gereğince yabancı şirketlere gidecek. 2016 bütçesinde yabancı şirketlere sırf bu sene için 11 milyar dolarlık ödenek öngörülüyor. Öte yandan Petrol Bakanlığı’nın tahminlerine göre 2016’daki üretim artışıyla 17 milyar dolar gelir elde edilecek. Bu rakamlardan da görüldüğü üzere üretim gelirlerinin üçte ikisi şirketlere gidiyor, üçte biri de Irak’a kalıyor. Bütçe yapılırken petrol fiyatlarının 2015’in sonunda varil başına 45 dolara ulaşacağı tahmin edilmişti. Oysa varil fiyatı 2016’nın başından bu yana 30 doların altına düştü. Bu da Irak’ın artan üretimden 6 milyar dolardan az bir gelir elde etmesi demek.

Petrol Bakanlığı Sözcüsü Asım Cihat konuya ilişkin Al-Monitor’a şu bilgileri verdi: “Sözleşmeleri dünya petrol fiyatlarında yaşanan muazzam düşüş ve Irak’ın azalan gelirleri doğrultusunda güncellemek isteyen Petrol Bakanlığı, bu maksatla yabancı petrol şirketleriyle yeni görüşmeler başlattı. Bu arada şirketler ödeneklerini eskisi gibi alıyor.”