MUSUL BARAJI, Irak — Irak’ın kuzeyinde bulunan Musul Barajı’na vardığımızda Bağdat’tan gelen bir mühendis ekibini baraj gölüne bakan tarafta topografik ölçümler yaparken buluyoruz. Yüzey mühendisi Ali Faysal “İlk bakışta sorun yok gibi görünüyor.” diyor. Barajın diğer ucunda sakin suların, fısıldayan meltemin okşadığı ördekler güneşin altında yüzüyor. Binlerce insanın ölümüne yol açabilecek oynak araziyi delen iş makinelerinin sesi olmasa manzara kusursuz huzurun resmi sayılabilir.
Musul Barajı ya da eski adıyla Saddam Barajı bugün kendinden menkul İslam Devleti’ni (İD) bile gölgede bırakan bir tehdit hâline gelmiş olabilir. En azından ABD yetkililerinin Irak makamlarına gönderdiği uyarı mesajları böyle söylüyor. Bağdat’taki ABD Büyükelçiliği’nden 28 Şubat’ta yapılan ürkütücü açıklamaya göre Irak’ın en büyük barajı olan Musul Barajı’nın “aniden ve felaket boyutunda çökmesi” gibi “ciddi ve örneği görülmemiş bir risk” söz konusu.
3,6 kilometre uzunluğundaki hidroelektrik Musul Barajı, baktığınız açıya göre masmavi bir denize batmış bir uzay aracına ya da üzerinde birkaç ağacın bulunduğu bir tepeye benziyor. Ne var ki barajın devasa boyutu ve sağlam görüntüsü onun gerçekten sağlam olduğu anlamına gelmiyor.
ABD’nin açıkladığı bilgilere göre barajda meydana gelecek bir çatlak karada tsunami benzeri bir dalga yaratacak ve bu da “vahim boyutta can kaybı, kitlesel göç ve altyapıda büyük tahribat” ile sonuçlanabilecek. ABD Büyükelçiliği’ne göre bu konuda yapılan modellemelerin bazıları, barajın 4o kilometre güneydoğusunda bulunan İD kontrolündeki Musul kenti ve burada yaşayan 1 milyon insanın çatlağın oluşmasından saatler sonra sular altında kalabileceğini, su yüksekliğinin de 21 metreyi bulabileceğini gösteriyor. Ayrıca Dicle Nehri’nin aşağısında bulunan Tikrit, Samara ve Bağdat gibi kentler de – ki buna başkentin uluslararası havaalanı da dâhil – üç günden kısa süre içinde “ciddi” yüksekliğe ulaşan sel sularının altında kalabilir.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.