Türkiye’nin bir Rus savaş uçağını düşürmesinin ardından duygusal hararet yatışırken Moskova misilleme seçeneklerini gözden geçiriyor. Ne var ki Ankara’ya gerçek anlamda zarar vermek, söylemesi kolay ama yapılması zor bir iş. Kremlin’e yakın bazı uzmanlar ilk başta Kürtlerin silahlandırılması veya askeri misilleme gibi sert yanıtlar önermiş olsa da bu tip seçeneklerin düşünüldüğünden fazla incelik barındırdığı anlaşılıyor.

Sert söyleminden geri adım atan ve gerilimi düşürmek için Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le görüşmek isteyen Türk Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Rusya’yla çatışmadan çıkış yolu aradığı izlenimini veriyor.

Putin ise hâlen dengeli ama kararlı ve etkili bir yanıt vermenin peşinde. Ne var ki Rusya’nın şu aşamadaki seçenekleri sınırlı ve görüldüğü kadarıyla herkes için kötü. Rusya’nın hâlihazırda attığı kimi adımlar – örneğin vize zorunluluğu, seyahat yasakları ve ticari kısıtlamalar – Türkiye’ye elle tutulur bir zarar vermediği için Rusya’da birçok kişi tarafından yetersiz görülüyor. Öte yandan daha sert bir hareket tarzı işleri daha da çetrefilli hâle sokacak ve Rusya’yı iyice Orta Doğu’nun içine çekecek.

Kremlin’in şu anki misilleme seçenekleri dört başlıkta toplanabilir.