Ana içeriğe atla

Suriye’deki Rus-İran birlikteliği kalıcı değil

İran ve Rusya bugün Suriye’de kısa vadeli ortak hedefler etrafında birleşmiş olsa da Suriye’nin geleceğine ilişkin farklı vizyonları iki ülkeyi eninde sonunda karşı karşıya getirecek. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Russia's President Vladimir Putin (2nd R) meets with Iran's President Hassan Rouhani (2nd L) on the sidelines of the United Nations General Assembly in New York, September 28, 2015. REUTERS/Mikhail Klimentyev/RIA Novosti/Kremlin ATTENTION EDITORS - THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. IT IS DISTRIBUTED, EXACTLY AS RECEIVED BY REUTERS, AS A SERVICE TO CLIENTS.   - RTX1SY30
New York’ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları sırasında bir araya gelen Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, 28 Eylül 2015 — REUTERS/Mikhail Klimentyev

TAHRAN, İran — İvedi ortak çıkarlar İran ve Rusya’yı Suriye’de kısa vadede birleştirmiş durumda ve bu birlikteliğin Batı’nın etkisi karşısında güçlenmesi beklenir. Ancak Suriye’nin geleceğine dair temel bazı konulara gelindiğinde – ki buna yönetim şekli ve Suriye ordusunun yeniden yapılanması da dâhil – Tahran ve Moskova arasındaki anlaşmazlıklar mutlaka su yüzüne çıkacak.

Genel anlamda İran ve Rusya Suriye’de aynı yolu izleyerek bu jeopolitik oyunun yeni bir aşamasına girmiş durumda. Büyük bir güç olan Rusya, Ukrayna ve Suriye krizlerinin de gösterdiği gibi küresel rolünü yeniden belirlemeye çalışıyor. Dünya düzeninin değiştiğini ve bu düzenin artık çok kutuplu olduğunu göstermek isteyen Rusya 40 yılın ardından yeniden Orta Doğu’ya döndü. İran’ın stratejisi de jeopolitik rolünü yeniden belirleme üzerine kurulu. İran’ın Suriye, Irak, Lübnan ve hatta Yemen’de oynadığı oyun sadece ideolojik açıdan değerlendirilmemeli, İslam Cumhuriyeti’nin “yaşam alanı” arayışı olarak da görülmeli.

İran ve Rusya kısa vadede Devlet Başkanı Beşar Esad’ın konumunu korumaya çalışacak, hükümetin kontrol ettiği bölgelerin muhafazasına ve Suriye ordusunun kaybettiği toprakların geri alınmasına yardımcı olacak. Rusya’nın yeni bazı silahlarını ve hava kuvvetlerini denemek istediği de düşünülüyor. Kısaca, Esad muhaliflerini mümkün olduğunca zayıflatmak açık bir hedef olarak güdülüyor. Kısa vadedeki bu hedef mevcut İran-Rusya birlikteliğinin sürmesini sağlayacak.

Ancak bu birlikteliğe rağmen Moskova ve Tahran arasında Suriye’nin geleceğine ilişkin ciddi fikir ayrılıkları var.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish