Ana içeriğe atla

Gazze’nin Skype üzerinden evlenen gelinleri

Refah sınır kapısının kapanması nedeniyle Filistinli çiftler Skype üzerinden vekâleten evlenmek zorunda kalıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
RTX1L3P1.jpg

GAZZE ŞEHRİ, Gazze Şeridi – Gazze Şehri’nin kuzeyinde bulunan uluslararası El Helu Oteli’nin düğün salonunda dekorasyondan ışık ve çiçeklere kadar her şey muhteşemdi. Gelin Fatima El Avda beyaz gelinliğinin içinde büyüleyiciydi. Eksik olan tek şey damattı.

Vail Manna kendi düğününe gelememişti çünkü Mısır’dan Gazze Şeridi’ne geçmenin tek yolu olan Refah sınır kapısı temmuz 2013’ten beri sürekli kapalı.

Şanssız gelin Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Vail ile ocak 2014’te nişanlandık ve aynı yılın ağustos ayında evlenmeye karar verdik. Fakat düğünümüze üç ay kala Vail Birleşik Arap Emirlikleri’nden harika bir iş teklifi aldı ve düğün gününde Gazze’ye dönmek üzere gitti. Ancak sınır kapısı kapanınca düğünümüzü kasım 2014’e ertelemek zorunda kaldık. Sonra sınır hâlen kapalı olduğu için tarihi şubat 2015’e aldık ve ardından iki kez daha erteledik. Vail Gazze’ye bir türlü gelemedi. Bu nedenle düğün törenini onsuz yapmak zorunda kaldım.’’

Çift, Skype üzerinden vekil vasıtasıyla evlendi.

Gözyaşlarını tutamayan Avda şöyle devam etti: “Vail’in herkes gibi beni Han Yunus’ta birlikte yaşayacağımız eve götürmesi gerekiyordu ama ben şimdi yine Gazze Şehri’ndeki baba evine döneceğim. Dünyanın en mutsuz gelini benim.”

Gelinin annesi Muna da şöyle dedi: “Kızımın bu şekilde evlenmek zorunda kalmasından son derece üzgünüm. Kızımın düğünü damatsız yapmaktan başka çaresi yoktu. Gerekli hazırlıkları da damadın Gazze’deki babası yapmak zorunda kaldı. Şimdi kızım kocasıyla bir araya gelebilmek için yine sınır kapısının açılmasını bekleyecek.”

Gazze Şeridi’ndeki İslami Mahkeme’nin başkanı Şeyh Hasan El Cucu, Al-Monitor’a yaptığı açıklamada sınırın kapalı olmasından dolayı vekâletle nikâhın yaygınlaştığını aktardı: “Refah’ın kapalı olması nedeniyle vekil vasıtasıyla yapılan nikâhlarda açık bir artış var. Damatlar evlilik akdi için genellikle babalarına vekâlet veriyor. Bu, İslam dininde caizdir.’’

Bahira Heyri de düğün törenini damatsız yapmak zorunda kalan gelinlerden biri. Bahira’nın aynı zamanda kuzeni olan Murad, okumak için Türkiye’de bulunduğundan Gazze’de şeri mahkemede kıyılan nikâh için babasına vekâlet vermiş. Gazze Şehri’ndeki El Cezire Düğün Salonu’nda yapılan düğünde Heyri ailesi salona kurulan dev ekranda Skype üzerinden damada bağlanmış.

Al-Monitor’un düğünden iki gün sonra görüştüğü Bahira Heyri duygularını şöyle aktardı: “Düğünde değil de bir konferans bağlantısındaymışım gibi hissettim. Murad ekrandan bana sessizce bakarken tek başına dans ettim. Birbirimizle konuştuk ve çok ağladık.’’

Al-Monitor’un telefonla ulaştığı Murad ise şöyle konuştu: “Türkiye’de mühendislik okuyorum. Üniversiteyi bırakıp Gazze’ye gidemem çünkü sınır sadece bir iki günlüğüne açılıyor ve sonra aylarca kapalı kalıyor. Bu da eğitimimi ve geleceğimi riske atar. Biz düzgün, normal bir hayattan mahrum bırakıldık. Ablukadan ve sınırın kapalı olmasından dolayı Gazze’den özgürce çıkamıyoruz veya Gazze’ye özgürce giremiyoruz.”

Amy Halid ise ağustos 2013’te Almanya’da okuyan eşinin yanına gidebilmiş. Ancak o da nikâh prosedürlerini Gazze’de tek başına tamamladıktan sonra eşine kavuşmuş.

Halid yaşadıklarını Al-Monitor’a şöyle anlatıyor: “Düğünümüzü üç defa ertelemek zorunda kaldık. Her seferinde Refah kapısının açılacağını, kocamın Gazze’ye gelebileceğini umdum. Ancak umutlar tükenince düğün törenini Gazze’de onsuz yapmaya karar verdik. Eşimin yanına gitmek istediğimde ise sınırı geçip yola çıkmak için kapıda 10 saat bekledim. Çok yıpratıcı bir deneyimdi.’’

Halid Gazze’den çıkıp eşinin yanına gidince Refah’taki o berbat deneyimle ilgili defterin kapanacağını sanmış. Onu yeni sıkıntı ve mağduriyetlerin beklediğini düşünmemiş. Genç kadın şöyle devam ediyor: “Eşimin yanına geldiğimden beri ailemi göremedim. Refah kapısı neredeyse devamlı kapalı olduğu için annemi, babamı, kardeşlerimi görmem imkânsız hâle geldi.’’

13 Ekim’de Facebook sayfasından açıklama yapan Gazze İçişleri ve Milli Güvenlik Bakanlığı Sözcüsü İyad El Bezm’e göre Gazze’de mahsur kalan ve insani bir durum nedeniyle sınırın açılmasını bekleyen 25 bin kişi var.

Sina Yarımadası’nın kuzeyinde güvenlik durumunun kötüleşmesi nedeniyle Mısır makamları sınır kapısını düzensiz bir şekilde ve genellikle sadece acil insani vakalar için açıyor. Gazze İçişleri ve Milli Güvenlik Bakanlığı’na göre 2015 yılının başından beri Mısır sınır kapısını aralıklarla toplam 19 gün açtı.

Gazze’de, Refah kapısının dışında bir de İsrail kontrolündeki Beyt Hanun (Erez) sınır kapısı var. Ancak Gazze Şeridi’ndeki sınır kapılarından sorumlu Genel Müdür Mahir Ebu Sabha bu konuda Al-Monitor’a şu bilgiyi verdi: “Gazzelilerin yüzde 90’ı direniş hareketinin sempatizanı olma gibi siyasi suçlamalar ve güvenlik gerekçeleriyle Beyt Hanun kapısından geçemiyor. Bu insanlar kapıda tutuklanabiliyor.”

Cucu ise bir diğer noktaya dikkat çekiyor: “Refah kapısının kapanması boşanma vakalarının artmasına yol açtı. Çünkü çiftler bir araya gelmekte büyük zorluklar yaşıyor.’’ Cucu’ya göre yurt dışında bulunan Gazellilerin sadece yüzde 5’i düğün için Gazze’ye gelmeyi göze alıyor, geri kalan yüzde 95’i ise vekâletle nikâh kıymayı tercih ediyor ve eşlerinin yanlarına gelmesini bekliyor.

Heyri de Türkiye’deki eşine kavuşmak için diken üstünde Refah’ın açılmasını bekliyor, önceliğin insani zorunluluğu olanlara verilmesinden ve sıranın ona gelmemesinden korkuyor.