Çanakkale savaşı ve öteki şehitler

1.Dünya Savaşı’nda itilaf devletlerinin işgaline karşı Osmanlı İmparatorluğu’nun zaferiyle sonuçlanan Çanakkale Savaşı’nın 100. Yıldönümü anmaları, Türkiye’de yaşayan Gayrimüslim azınlığın nasıl ötekileştirildiğini yeniden gözler önüne serdi. Anmalarda, savaşta yaşamlarını yitiren Gayrimüslim askerlerin adı dahi anılmadı, hatta Milli Savunma Bakanlığı’nın şehitler listesinden isimleri silindi. Televizyonlara verilen reklam filmlerinde Gayrimüslimler kötü rollerde temsil edildi.

Çanakkale anmalarının böyle azınlık karşıtı söylem ve eylemlerin odağında gerçekleşmesinin, savaşın 100. Yıldönümü ile Ermeni soykırımının 100. Yıldönümünün birbirleriyle karşılaştırılmasından kaynaklandığını söylemek zor değil. Keza, Başbakan Ahmet Davutoğlu, henüz Dışişleri Bakanıyken 2011 yılında katıldığı bir toplantıda, “Bütün dünyaya 2015 yılını tanıtacağız. Bazılarının iddia ettiği gibi ve iftira ettikleri gibi bir soykırım yıl dönümü olarak değil, bir milletin şanlı direnişinin, Çanakkale direnişinin yıl dönümü olarak tanıtacağız” ifadelerini kullanmıştı.

Bu ve benzeri söylemler, neticesinde Çanakkale anmaları milliyetçi duyguların doruğa ulaştığı, Gayrimüslim azınlığın ise yok sayıldığı anmalar haline dönüştü. Örneğin Milli Savunma Bakanlığı’nın yayımladığı “Şehitler” listesinde gayrimüslim askerlerin isimlerine yer verilmedi. Daha önce yayımladığı şehitler kitabında gayrimüslim askerlerin isimlerine yer veren Bakanlığın, resmi web sayfasında Müslüman askerlerin kayıtları ayrıntılarıyla tutulurken, Gayrimüslim bir asker için tarama yaptığınız zaman “Kayıt bulunamamıştır” ifadesi ekrana geliyor.

Öte yandan, Gayrimüslim ve Müslüman şehitlerin bir arada olduğu Çanakkale Şehitliği’nde, bu yıl 18 Mart’ta Başbakan Ahmet Davutoğlu başta olmak üzere tüm devlet erkanının katıldığı bir anma düzenlendi. Mezarlıkta sadece Kuran okutulurken, gayrimüslim şehitler için ayrıca anma yapılmasına gerek duyulmadı.