Ana içeriğe atla

İç kargaşa Gazze’yi tehdit ediyor

Gazze Şeridi’ndeki şiddet ve genel kanunsuzluk hâli artarken El Fetih ve Hamas kargaşadan birbirilerini sorumlu tutuyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
A Palestinian boy pushes his bicycle as members of Palestinian security forces loyal to Hamas march on a street in Gaza City February 10, 2015. 
REUTERS/Mohammed Salem (GAZA - Tags: MILITARY SOCIETY) - RTR4OYHX

GAZZE ŞEHRİ, Gazze Şeridi — Gazze, İsrail ile 50 gün süren kanlı ve acımasız savaştan çıkar çıkmaz bombalı saldırılar ve kanunsuzluğun pençesine düştü. Son üç ayda bir dizi silahlı ve bombalı saldırı meydana geldi, yerel kuruluşlar basılıp soyuldu. Güvenlik görevlileri hiçbir tutuklama yapmazken halk, Hamas’ın Gazze Şeridi’nde iktidarı ele geçirdiği 2007 öncesi yılların güvenlik kargaşasını yeniden yaşıyor.

Bağımsız İnsan Hakları Komisyonu tarafından düzenli olarak yayımlanan raporlar Gazze Şeridi’nde suç oranının 2015’in başından bu yana artışta olduğunu gösteriyor. Kasım 2014’ten itibaren bombalı saldırı, araç kundaklama, adam kaçırma, hırsızlık ve silahlı saldırı olaylarında artış söz konusu. El Fetih liderlerinden Mamun Suveydan’ı hedef alan 16 Şubat’taki suikast girişimi bu olayların en çarpıcı örneklerinden biri.

El Mezan İnsan Hakları Merkezi de 16 Şubat’taki basın açıklamasında şöyle dedi: “Gazze’nin muhtelif bölgelerinde kimliği belirsiz kişilerce gerçekleştirilen mülk ve araç kundaklamaları, patlayıcı yerleştirme olayları ve silahlı saldırılar artış gösteriyor. Faillerin kim olduğu, bunların tutuklanıp adalete teslim edilip edilmediği konusunda bilgi verilmezken vatandaşın güvenliği tehlikeye atılıyor, kanunsuzluk hâlinin tırmandığı yönünde genel bir algı oluşuyor.”

El Fetih ve Hamas, güvenlik kaosundan birbirlerini sorumlu tutuyor. Ramallah’ta yaşayan El Fetih Merkez Komite üyesi ve eski istihbarat şefi Tevfik Tiravi, El Fetih liderlerinin evlerine aralıkta düzenlenen saldırılardan Gazze hükümetinin eski içişleri bakanı Fethi Hammad’ı sorumlu tuttu. Hamas ise saldırılardan dolayı Tiravi’yi suçladı. Gazze İçişleri Bakan Yardımcısı Kamil Ebu Madi Hamas’a yakın El Risale gazetesine şu açıklamayı yaptı: “Tiravi, Gazze Şeridi’nde yaşananlarda masum değil. Gazze’de olan bitenin çoğunun arkasında Batı Şeria’daki güvenlik birimleri var. Tiravi Gazze’yi hedef alan sürecin bir parçası. Filistin Yönetimi, halkın geçim kaynaklarını kesmeyi, maaşların ödenmesini engellemeyi amaçlayan politikalarıyla Gazze Şeridi’nde çatışma ve huzursuzluk ortamı yaratmaya çalışıyor.”

El Fetih liderlerinin evlerini hedef alan bombalı saldırıların bazılarını ve Gazze’deki Fransız Kültür Merkezi’ne 7 Ekim ve 12 Aralık’ta düzenlenen iki saldırıyı İslam Devleti (İD) üstlendi. Ancak Hamas, Fransız Kültür Merkezi önünde düzenlenen bir gösteride 200 Selefinin Ebu Bekir El Bağdadi’ye bağlılık yemini etmesine rağmen İD’in Gazze Şeridi’nde faaliyet gösterdiğini yalanlıyor.

Gazze İçişleri Bakanlığı Sözcüsü İyad El Bezm, suç oranındaki artışı Filistin Başbakanı Rami Hamdullah ile Gazze’deki güvenlik birimi şefleri arasındaki iletişim kopukluğuna ve bakanlığın operasyonel bütçe sıkıntısına bağlıyor. Bazm’a göre bakanlık, hizmetlerini en az yüzde 50 oranında azaltmış durumda.

Al-Monitor’un sorularını yanıtlayan Bezm şöyle devam ediyor: “Batı Şeria’daki güvenlik birimleri, mevcut ekonomik ve siyasi koşulları istismar ederek Gazze Şeridi’nde kriz üretmeye çalışıyor ve kanunsuzluğun bölgeye yeniden hâkim olmasını istiyor. Tasarruf tedbirlerine rağmen Gazze’deki güvenlik yapısı çökmesin diye elimizden geleni yapıyoruz. Asayiş olaylarının çoğu birbiriyle bağlantılı. Hepsini araştırıyoruz. Pek çoğunun failleri yakalandı. Yakında resmi açıklama da yapılacak.”

Konuya yakın bir güvenlik kaynağının Al-Monitor’a verdiği bilgiye göre ise son olayların bir kısmı, El Fetih içinde Başkan Mahmud Abbas ve eski lider Muhammed Dahlan’a yakın iki farklı kanadın örgütsel çekişmesiyle alakalı, bir kısmı ise güvenlik personeline maaş ödenmemesi yüzünden doğan laçkalaşmaya bağlanabilir.

İsminin açıklanmaması kaydıyla konuşan kaynak şöyle devam ediyor: “Bazı radikal akımların içinde yer alan insanlar var ve bunlar Gazze’de faaliyet gösteren güvenlik birimleriyle irtibatlı. Bunlar ideolojik sebeplerle Fransız Kültür Merkezi gibi yerlere bombalı saldırılar düzenliyor. Ancak bu saldırılar bireysel olarak gerçekleştiriliyor. Arkalarında güçlü bir lider yok, ortalığa göz kulak olan bir içişleri bakanı da yok.”

Gazze’deki Filistin halkı olaylar nedeniyle endişeli. Zira bunlar hem Filistinli kurumlar arasında uzlaşı ve birleşme çabalarına darbe vuruyor hem de son savaşın ardından yeniden imar sürecini geciktiriyor.

Al-Monitor’a konuşan siyasi yazar Talal Okal, Gazze’de şiddetin kontrol altına alınmaması hâlinde en çok yeniden imar çalışmalarının ve El Fetih-Hamas uzlaşı sürecinin zarar göreceğini belirtiyor. Bu durumda herkesin kaybedeceğini vurgulayan Okal şöyle devam ediyor: “Bombalı saldırıların uzlaşıya, yönetime ve yeniden imar sürecine ciddi yansımaları oluyor. Saldırılar, özellikle El Fetih ve Hamas arasında çatışma çıkarıp iki hareketin birbirini suçlamasını amaçladığı için iç çatlağı da derinleştiriyor.”

More from Hazem Balousha