Irak-Şam İslam Devleti’nin (IŞİD) Musul’a ani taarruzu, ABD’nin eğittiği Irak güvenlik güçlerinin de nispeten kansız şekilde bölgeden çekilişi, ülkenin kuzeyinde Bağdat’ın otoritesini iyice zayıflattı. Siyasi boşluk sayesinde Kürtler, toprak iddialarını genişletti ve Başbakan Nuri El Maliki’den petrol ihracatı konusunda istedikleri tavizler açısından avantaj elde etti. Ancak, radikal Baasçı subayların Musul darbesinde oynadığı rol ve bunların IŞİD’le bağlantıları, Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ni (KBY) önemli güvenlik meseleleri ve siyasi zorluklarla karşı karşıya bırakıyor. KBY, sınırlarındaki aşırılıkçı gruplara karşı şimdi daha geniş bölgeleri ve daha çok insanı korumak durumunda olacak. Bununla da kalmayıp milliyetçi gündemini yürütmek için radikalleşmiş ve belki de Maliki ile Şii gruplardan daha dirençli olacak Sünni Arapların arasında manevra yapmak zorunda kalacak.
Musul’a yapılan saldırı, kimi bakımlardan Kürtler için şanslı bir gelişme oldu. Zira tam da bu aralar KBY petrol ihracat ve gelirleri üzerine Maliki ile yeni bir kavganın içindeydi, enerjideki ortağı Türkiye de uluslararası tahkime verilmişti. IŞİD’in saldırısı, medyanın ilgisini de – en azından şimdilik – başka yöne çekti. KBY, kavga konusu Kürt petrolüyle yüklü bir geminin müşteri bulamadan denizde dolaşmasıyla mahcup duruma düşmüşken, büyük bir siyasi krizin ortasında mültecilere yardım eden, sınırlarını koruyan ve Kerkük’ü ele geçiren muktedir bir yönetim görüntüsü vermiş oldu.
IŞİD’in Musul’a saldırısı, KBY’ye Bağdat’la oynadığı enerji kumarında da zaman kazandırmış oldu. Saldırının neden olduğu istikrarsızlık, Irak hükümetini, Irak-Türkiye petrol boru hattının Musul kısmını onarmaktan alıkoydu. Bu gecikme sayesinde KBY, boru hattının ocak 2014’ten bu yana kullandığı kısmından teknik olarak ihracat yapmaya devam edebilir. Kürtlerin elindeki hattan ihraç edilen petrol, henüz çok az miktarda olup satıldığı takdirde uluslararası tahkim konusu olsa da Kürt petrolünü kamyon tankerleriyle satın alan yerel ve Türk alıcılar, şimdi hiç değilse uluslararası petrol fiyatlarının yükselmesinden faydalanabilir. Zira Musul krizinin ardından fiyatlar varil başına yaklaşık 106 dolara çıktı.
KBY, Maliki’nin siyasi falsoları ve Irak ordusunun zayıflığından da yarar sağladı. Irak askerlerinin kısa sürede bölgeden çekilmesi neticesinde Kürt peşmergeler ihtilaflı bölgelerde yeni toprakları ele geçirme fırsatı yakaladı ve Kerkük’ü de içine alan daha geniş bir tampon bölge oluşturdu. Siyasi eğilimi ne olursa olsun Kürtlerin tümü şu an coşkulu bir havada ve peşmergenin yeni mevzilerinden çekilmemesi gerektiğini söylüyor. Kimileri, Kürtlerin topraklarını bu şekilde genişletmesini bağımsız Kürt devletinin habercisi olarak görüyor ve bu devletin petrol yataklarıyla birlikte Kerkük ile Ninova’nın bazı bölgelerini de içine alacağına inanıyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.