Türkiye Soma’daki korkunç maden kazasının ardından 301 can kaybına ve üzücü ölümlerin sorumlularına odaklandı. Gazeteler ve televizyonlar her gün Türkiye’nin madenleri, madenlerdeki güvenlik noksanlıkları, kötü çalışma koşulları ve yetersiz yasal ve idari standartlar hakkında haberler yapıyor.
Ancak aynı zamanda bütün ilgi tek bir adam üzerinde toplanıyor: Başbakan Recep Tayyip Erdoğan. Hem basın hem de sosyal paylaşım siteleri konuya ilişkin ayrıntılara dair sayısız yorumla dolu. Örneğin, Erdoğan’ın, neden maden kazalarının “normal olaylar” olduğunu kanıtlamak için 19. yüzyıl İngiltere’sinden örnek gösterdiği, neden Soma’daki protestoculara “eğer bir ülkenin başbakanını yuhalarsan tokadı yersin” dediği, Başbakanın bir protestocuyu gerçekten tokatlayıp tokatlamadığı ve iki özel harekat polisi tarafından yere yatırılan bir göstericiyi tekmeleyen müşaviri hakkında ne düşündüğü sorgulanıyor.
Hatta madeni işleten Soma Holding şirketinin patronu Alp Gürkan’a ilişkin tartışmalar bile esasen Erdoğan ile ilgili. Gürkan’ın ve şirketin diğer sorumlularının çok sayıda can kaybına neden olan ölümcül ihmalleri nedeniyle cezalandırılması gerektiğinde herkes hemfikir. Ancak bu olgu üzerinden Erdoğan’ın mı yoksa Erdoğan’ın düşmanlarının mı suçlanması gerektiği sorusu üzerinde yürüyen örtük bir mücadele de söz konusu. Örneğin, hükümete muhalif basın, Gürkan’ın, işçilere AK Parti mitinglerine katılma talimatı verdiğine işaret ederek, patron ile hükümet arasındaki yakınlığa dikkat çekiyor. Hükümet yanlısı basın da buna karşılık, Gürkan’ın laik bir isim ve “mason” olduğunu vurguluyor. (Hatta ülkenin en galiz gazetelerinden Yeni Akit daha ileri giderek “Gürkan’ın Yahudi Damadı” diye manşet attı, zira bu pervasız anti-Semit gazeteye göre, bu durum, işin içindeki sözde Yahudi komplosunu göstermeye yeter bir kanıttı).
Pekiyi ama Türkiye siyasetindeki bu “Erdoğan merkezliliğin” temelinde ne var?
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.