Ana içeriğe atla

Gazze Kadın Filmleri Festivali Cinsel Tabulara Meydan Okuyor

Gazze’de düzenlenen kadın filmleri festivali, toplumsal tabulara meydan okuyarak cinsellik ve taciz gibi konuları beyaz perdeye taşıdı.
DSCF7358.jpg

GAZZE, Gazze Şeridi — Bekâret zarı, cinsel taciz, namus cinayeti gibi konular Gazze’de genelde halının altına süpürülen tabu konulardır. Filistin Kadın Sorunları Merkezi’nce düzenlenen “Kadının Gözünden” isimli film festivali, kadın yönetmenlerin bu hassas konuları işleyen filmlerini beyaz perdeye taşıdı. Eserler, kalite bakımından diğer Arap ve yabancı filmlerin epey gerisinde kalsa da en büyük yankıyı onlar uyandırdı. Festival, 2-3 Ekim tarihlerinde Gazze’deki Reşad El Şava konferans salonunda gerçekleşti.

Gerdek Gecesi

“Kırmızı Leke” farklı toplumsal geleneklerin merceğinden gerdek gecesine bakan, beş dakikalık bir kısa metraj filmi. Bekâretin göstergesi olarak kadının düğün gecesinde kanaması gerekirken, filmin kahramanı bu olayı yaşamıyor. Kadın, kocasının öfkesine ve çevresinin kuşkulu bakışlarına maruz kalıyor. Ancak utanç çok geçmeden gurura dönüşüyor. Zira kayınvalidesiyle birlikte doktora giden gelin, bakire olduğunu teyit eden ve ancak cerrahi müdahaleyle açılabilecek esnek bir zara sahip olduğunu belirten bir rapor alıyor.

Filmin yönetmeni Rima Mahmud, Al-Monitor’la yaptığı görüşmede birçok kişinin kendisini filmi çekmekten caydırmaya çalıştığını anlatıyor: “Bu denli hassas bir konuyu işlememe yönünde uyarıldım. Birtakım genç adamlar, filmin kendilerine olumsuz bazı davranışlar atfettiği iddiasıyla beni mahkemeye vermekle tehdit ettiler ve tepkiler bu olayla başladı.”

Yönetmen Nur El Halabi ve fotoğrafçı Ala El Saraç, “Bir Koruma Hikâyesi” filminin Deir El Bala’daki çekimleri sırasında kameradan görüntüleri izliyor, 12 Ekim 2010/Gazze Şeridi (Fotoğraf: Kadın Sorunları Merkezi).

Mahmud, devamında şunları söylüyor: “Film, bana büyük sorunlar açtı, ama her şeye rağmen devam etmeye karar verdim. Ensest konusunu işleyen ilk filmim başka bir yerel festivalde gösterilmekten men edilmişti. Hâlâ üzülürüm.”

Mahmud, bu defa da başına aynı şeyin gelmesinden korkmuş. Zira filmlere onay veren ve Gazze’deki enformasyon ve kültür bakanlıklarına bağlı olan resmi komitenin filme yeşil ışık yakması, epeyce zaman almış. Mahmud, onay sürecini şöyle anlatıyor: “Filmden bir sahneyi çıkardılar. Komiteyle bir görüşmem oldu ve kimi üyeler böyle hassas konuları işlediğim için beni azarladı.” Mahmud, başrol oyuncusunu da zorlukla bulduğunu sözlerine ekliyor.

Başrol oyuncusu İslam Ebu El Said, başı örtülü bir kadın. Filmin gösterimi sonrasında mutlu görünüyor ve Al-Monitor’a şunları söylüyor: “Birçok kızın bu rolü üstlenmeyi reddettiğini biliyorum, ama ben hevesle kabul ettim. Zira her ne kadar bu konu sadece kapalı kapılar ardında konuşulsa da, birçok kadın bu sorunla karşılaşıyor. Annem filmin konusunu öğrenince, bu denli cüretkâr bir işe kalkıştığım için beni payladı ve vazgeçirmeye çalıştı. Ancak ben bu işi tamamlamaya karar verdim. Seyircinin fikrini ve alkışını duyduktan sonra da bu tecrübeyi başarı olarak görüyorum.”

Dikiz Aynasından Taciz

“Yollar” isimli bir başka film, kadınların taksi sürücüleri tarafından taciz edilmesini konu alıyor. Gösterim sırasında bazı teknik aksaklıklar yaşayan film, bir kadının özellikle taksilerde sık sık karşılaştığı tacizle günlük mücadelesini anlatıyor.

Arka koltukta oturan kadının kapalı olması, sürücünün onu dikiz aynasından süzmesine engel olmuyor. Sürücü, radyoda dini vaazlar çalarak yolculara dindarmış görüntüsü vermeye çalışıyor. Diğer yolcular arabadan iner inmez ise kadına saygısız bir dille konuşmaya başlıyor ve kadının nerdeyse araçtan atlamasına sebep oluyor.

Filmin yönetmeni Sahar Fasfus, filmi çekerken ailesinden destek aldığını, çünkü Filistin kadınlarının yaygın olarak karşılaştığı ama bildirmekten çekindiği bir sorunu ele aldığını anlatıyor. Al-Monitor’a konuşan Fasfus, sözlerini şöyle sürdürüyor: “Belki vazgeçerim diye filmin mesajını onaylamayanlar veya küçümsemeye çalışanlar oldu. Tepki alacağım konusunda beni uyardılar. Ancak ben bu konuya herkesin dikkatinin çekilmesi gerektiğine sonuna kadar inanıyorum.”

Festivalin Karşılaştığı Engeller

Gazze’de film festivalleri nadiren yapılır. Bu seneki festival, seyirciye hem belgesel hem kurgu filmlerin tadını çıkarma fırsatı verirken, gösterim aralarında da bitişikteki kafede filmleri tartışma imkânı sundu. Ancak tuhaf bir uygulamayla gösterim esnasında salonun ışıkları söndürülmedi ve filmlerin net bir şekilde izlenmesi engellendi.

Festivalin genel koordinatörü İtimat Vaşa, bu garipliği Al-Monitor’a şöyle açıklıyor: “Mekânın yöneticileri, ya kadınlarla erkekleri ayrı oturtmamızı ya da ışıkları açık bırakmamızı istedi. Seyirciyi belli koltuklara oturtmaya çalışırken doğacak kargaşayı düşünerek ışıkları açık bırakmaya karar verdik.”

Festivalde gösterilen “Harayir” filminin yönetmeni olan Vaşa, etkinliğin 2009 ve 2010’dan sonra üçüncü defa yapıldığını belirtiyor ve aradaki boşluğu şöyle açıklıyor: “Gazze’ye uygulanan abluka ve filmlerin orijinal kopyalarını Gazze Şeridi’ne getirme zorluğu nedeniyle, festival 2011 ve 2012’de yapılamadı.” Vaşa, bu sene de festivale katılmak üzere Gazze’ye doğru yola çıkan bazı yönetmenlerin Refah Sınır Kapısı’nda mahsur kaldığını anlatıyor.

Festivalde toplam 21 film gösterilmiş. Bunlardan beşinin yönetmeni erkekken, geri kalanı değişik ülkelerden kadın yönetmenler tarafından çekilmiş. Vaşa, son ana kadar belirsizlik yaşadıklarını anlatıyor: “Festivalin iptal olmasından korktuk. İçişleri Bakanlığı’nın izni, ancak açılışa iki gün kala çıktı.”

Vaşa, organizatörlerin oto sansür uygulayıp resmi komite tarafından çıkarılması beklenen sahneleri kestiğini kabul ediyor ve şöyle devam ediyor: “2010 festivalinde olanları bir daha yaşamak istemedik. Komite o yıl birçok sahneyi kesti. Kesilen bölümlerden birinin gerekçesi, o sahnede görünen kadının giydiği şortun fazla kısa olmasıydı. ‘Morr wa Rumman’ filminden tam 20 dakikalık bir bölüm çıkarıldı.”

Vaşa, komitenin bu sene kestiği sahnelerin arasında, Hint kadınlarını anlatan “Pembe Sari” filminde bir erkeğin bir kadına sırt masajı yaptığı bir bölümün yer aldığını anlatıyor.

Vaşa sözlerini şöyle tamamlıyor: “Hiçbir film yasaklanmasın diye uğraşıyorum. O yüzden resmi komite, gerdek gecesini anlatan ‘Kırmızı Leke’ filmine dair çekince belirtince onlarla filmin gösterilmesi için pazarlık ettik ve sonuçta onay alabildik.”

 Asmaa al-Ghoul, Al-Monitor’un Filistin’in Nabzı bölümünün yazarlarındandır. Gazze’de Refah mülteci kampında yaşayan al-Ghoul, gazetecilik yapmaktadır.

Join hundreds of Middle East professionals with Al-Monitor PRO.

Business and policy professionals use PRO to monitor the regional economy and improve their reports, memos and presentations. Try it for free and cancel anytime.

Free

The Middle East's Best Newsletters

Join over 50,000 readers who access our journalists dedicated newsletters, covering the top political, security, business and tech issues across the region each week.
Delivered straight to your inbox.

Free

What's included:
Our Expertise

Free newsletters available:

  • The Takeaway & Week in Review
  • Middle East Minute (AM)
  • Daily Briefing (PM)
  • Business & Tech Briefing
  • Security Briefing
  • Gulf Briefing
  • Israel Briefing
  • Palestine Briefing
  • Turkey Briefing
  • Iraq Briefing
Expert

Premium Membership

Join the Middle East's most notable experts for premium memos, trend reports, live video Q&A, and intimate in-person events, each detailing exclusive insights on business and geopolitical trends shaping the region.

$25.00 / month
billed annually

Become Member Start with 1-week free trial

We also offer team plans. Please send an email to pro.support@al-monitor.com and we'll onboard your team.

What's included:
Our Expertise AI-driven

Memos - premium analytical writing: actionable insights on markets and geopolitics.

Live Video Q&A - Hear from our top journalists and regional experts.

Special Events - Intimate in-person events with business & political VIPs.

Trend Reports - Deep dive analysis on market updates.

All premium Industry Newsletters - Monitor the Middle East's most important industries. Prioritize your target industries for weekly review:

  • Capital Markets & Private Equity
  • Venture Capital & Startups
  • Green Energy
  • Supply Chain
  • Sustainable Development
  • Leading Edge Technology
  • Oil & Gas
  • Real Estate & Construction
  • Banking

Already a Member? Sign in

Start your PRO membership today.

Join the Middle East's top business and policy professionals to access exclusive PRO insights today.

Join Al-Monitor PRO Start with 1-week free trial